زاکانی در سودای پاستور
چرا که نگاهی به سازوکار عریض و طویل شهرداری نشان از یک دولت کوچک شده دارد که بعضا شهرداران در آن مشق ریاست جمهوری می‌کنند. چه اینکه این موضوع مسبوق به سابقه است و محمود احمدی‌نژاد رئیس دولت‌های نهم و دهم از مدیریت شهری تهران به پاستور رسید. در نمونه‌های بین‌المللی نیز ژاک شیراک، نیکولا سارکوزی و رجب طیب اردوغان چهره‌هایی بودند که از جایگاه شهرداری به ریاست جمهوری فرانسه و ترکیه رسیدند؛ لذا این مساله در کشورمان همه را به صرافت این مهم انداخت که بتوانند نسخه احمدی‌نژاد را تکرار کنند و به پاستور برسند. برهمین مبنا محمدباقر قالیباف در قامت شهردار تهران دوبار شانس خود را آزمایش کرد، اما به نتیجه نرسید. با این حال اگر به پاستور نرسید توانست کرسی سبز ریاست بهارستان را از آن خود کند. از طرفی علیرضا زاکانی شهردار کنونی تهران نیز قصد چنین کاری را داشت و از قضا در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ شرکت کرد و طرح‌های بسیاری هم مطرح کرد، اما با رای مردم به مسعود پزشکیان، شهردار تهران به پاستور نرسید. گرچه وی یک بار دیگر نیز در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان کاندیدای پوششی مرحوم سیدابراهیم رئیسی حاضر شد و در نهایت به نفع وی کناره‌گیری کرد. اکنون باوجود حمایت از رئیس‌جمهور و کمک به دولت، برنامه‌های خود را دنبال می‌کند. نگاهی به مواضع زاکانی نشان می‌دهد که وی بیش از آنکه در قامت یک مدیر شهری موضع‌گیری کند تمایل دارد در جایگاه یک مقام ملی و کشوری اظهار نظر کند.
* اقدامات پوپولیستی
اقدامات به ظاهر مردم‌پسند را ذیل واژه پوپولیسم قرار می‌دهند که معمولا نیز برای جلب رضایت جامعه انجام می‌شود و معمولا پوپولیست‌ها این اقدامات را در جهت جلب حمایت و رای مردم در انتخابات‌های گوناگون به کار می‌برند. چنانکه بسیاری معتقدند که زهران ممدانی، شهردار نیویورک نیز بر پایه شعار‌های پوپولیستی، چون ممنوعیت افزایش کرایه در نیویورک و تردد رایگان با وسائط نقلیه عمومی در شهر نیویورک در انتخابات شهری به پیروزی رسید. امروز نیز برخی اقدامات شهردار تهران مبنی رایگان ساختن مترو و اتوبوس یا طرح تورم صفر و امثالهم را کار‌هایی پوپولیستی قلمداد می‌کنند که با هدفی مشخص انجام می‌شود. البته علیرضا زاکانی در مسیر اقدامات خود با دو دسته از مخاطبان رو‌به‌رو است. دسته نخست حامیان و طرفداران او و گفتمانی که از آن می‌آید یعنی اصولگرایان تندرو و جبهه پایداری و دسته دوم نیز توده جامعه که معمولا به آنها قشر خاکستری می‌گویند که به راحتی تحت تاثیر قرار نمی‌گیرند. اما مساله زاکانی و حامیانش دسته اول نیستند چرا که آنها در حالت عادی نیز حمایت می‌کنند بلکه مشکل دسته دوم یعنی قشر خاکستری است که می‌اندیشند، به تحلیل عملکرد‌ها می‌پردازند و بر پایه اقدامات این چنینی در مقام حمایت از کسی بر نمی‌آیند؛ لذا شاید این اقدامات مثل رایگان‌سازی وسائط نقلیه یا طرح تورم صفر که ششم ماهه است و شامل همه مردم می‌شود مورد استفاده جریان خاکستری قرار بگیرد، اما تضمینی برای حمایت از زاکانی در هیچ انتخاباتی نیست. چرا که قشر خاکتسری با آن بخش از جامعه که با چند اقدام اقتصادی رضایتشان جلب می‌شود تفاوت دارد و زاکانی این تفاوت را زمانی می‌فهمد که دل خوش به این جریان وارد انتخابات می‌شود، اما می‌بیند که رای قشر خاکستری را با خود همراه ندارد. چرا که نتوانسته به سوالات این قشر پاسخ دهد. سوالاتی در باب ابهام در عملکرد شهرداری یا شفافیت مالی که باعث می‌شود این قشر از وی فاصله بگیرد. هر چند که جریان خاص تندرو بدون در نظر گرفتن شرایط حساس کشور در نهان و آشکار در پی آن هستند که دولت پزشکیان را ناکارآمد جلوه دهند و با فشار به وزرا و خود رئیس‌جمهور به استعفا دولت را ناتمام گذاشته و پروژه از پیش تعریف شده خود را پی بگیرند. حال اینکه با همگرایی قوا این اتفاق رخ نخواهد داد و اقدامات نخ‌نما شده تندرو‌ها به جایی نخواهد رسید.
* از بهشت تا پاستور
پس از اعلام اخیر شورای عالی امنیت ملی در خصوص بلامانع بودن برگزاری انتخابات شورا‌های اسلامی شهر و روستا تحرکات برای برگزاری این انتخابات سرعت گرفته و به نظر می‌رسد جریانات سیاسی نیز جمع‌بندی‌های خود را برای انتخابات شورا‌ها خواهند داشت و با توجه به تناسبی بودن انتخابات شاهد لیست‌های انتخاباتی خواهیم بود. این در حالی است که اخیرا علی کشوری سخنگوی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس از اعلام تاریخ اولیه برگزاری انتخابات شورا‌های شهر و روستا خبر داده و گفته است: «پیگیری ستاد انتخابات و هیات مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس، تاریخ پیشنهادی اولیه مهر بود که با توجه به حوادث دیگر، برگزار نشد و شورایعالی امنیت ملی اعلام کرد: دو ماه پس از پایان جنگ، انتخابات برگزار شود. در ادامه پیگیری‌ها در نهایت قرار شد، نیمه اول آبان در یکی از روز‌های هشتم یا پانزدهم آبان، انتخابات شورا‌های اسلامی شهر و روستا برگزار شود». با آشکار شدن تقریبی زمان انتخابات شورا‌ها تحرکات زاکانی و جریان حامی وی برای تصاحب کرسی‌های شورای شهر تهران گسترش خواهد یافت و اگر روال به بر پایه برنامه‌ریزی‌های آنها پیش برود زاکانی در بهشت خواهد ماند و باید شاهد سایر اقدامات پوپولیستی حدفاصل ۴۰۵ تا ۴۰۷ برای پرش از بهشت به پاستور باشیم. حال اینکه این اتفاق چه میزان تحقق خواهد یافت باید دید تحولات چگونه پیش خواهد رفت.
