بررسی ابعاد مختلف وضعیت فعلی تنگه هرمز و همچنین مساله عبور و مرور کشتیها از این گلوگاه استراتژیک توسط رسانهها اساساً به دو مدل تقسیم میشود. مدل اول رسانههای منتقد آمریکا و شخص دونالد ترامپ در داخل و خارج از آمریکا هستند که به نوعی بر این عقیدهاند که ایران با بسته نگه داشتن تنگه هرمز به دنبال اعمال فشار بر آمریکا است و به نوعی مجازات کاخسفید را در این راستا پیگیری میکند. این طیف بر این عقیده هستند که تهران به صورت شفاف وارد تفاهم اسلامآباد با واشنگتن شد و آن را امضاء کرد تا بتواند تنش را کاهش دهد و راه دیپلماسی را بار دیگر و با وجود نقض عهد آمریکا، در دستور کار خود قرار دهد تا بتواند به یک نتیجه مشخص دست یابد. اما مدل یا دسته دوم رسانهها اساساً یک طرفه و یک جانبه با حمایت از آمریکا و بعضاً اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس سعی میکنند تا تهدید ایران برای امنیت کشتیرانی و ترانزیت دریایی و حتی اقتصاد و انرژی در عرصه بینالمللی را دوچندان کنند. در همین راستا نیز تحولات پیرامون تنگه هرمز همچنان از جابیگاه مهمی میان ایران و آمریکا و همچنین کشورهای منطقهای، فرامنطقهای و همچنینی رسانهها برخوردار است و به رغم اینکه ترامپ و مردانش درصددند اهمیت استراتژیک تنگه هرمز را کمرنگ و بیاثر جلوه دهند، اما در واقعیت امر شرایط بهگونهای است که طرف مقابل نمیتواند تنگه هرمز را به عنوان مهمترین آبراه استراتژیک بینالمللی نادیده بگیرد.
*موضع واحد ایران
«تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ایران و مذاکره با ایران باز میشود»، این موضعی است که از جانب مسئولان مختلف کشورمان در مراتب مختلف بهکرات مطرح شده است که نشان از موضوع واحد مسئولان در قبال این مساله مهم دارد. چرا که جملگی نسبت به اهمیت این تنگه استراتژیک واقف هستند. در همین راستا نیز شاهد نظرات افراد مختلف، اما همسان مسئولان مختلف بودیم. چنانکه رئیس مجلس در نطق پیش از دستور خود گفت: «آمریکاییها که در رسانهها حرف دیگری میزنند، اخیراً از طریق میانجی پیشنهادهایی مطرح کردند، اما باید توجه داشته باشند که دوران فرسایش زمان و دیکته کردن مطالبات یکطرفه گذشته است و موضع جمهوری اسلامی ایران کاملاً شفاف و قطعی است و تا زمانی که هفت شرط ما بر اساس تفاهمنامه اسلامآباد محقق نشود، تنگه هرمز باز نخواهد شد. محمدباقر قالیباف با تاکید بر اینکه آنها این صراحت و قاطعیت ما را به خوبی میشناسند افزود: با گوشت و پوست و استخوان این قاطعیت را درک کردهاند، اما برای آنکه افکار عمومی داخلی خود و مردم دنیا را فریب دهند، در کنار فشار اقتصادی و نظامی و امنیتی، لفاظیها و تهدیدات نظامی خود را افزایش دادهاند؛ به گونهای که گاهی در یک روز چند حرف متناقض میزنند. در همین راستا سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان نیز در نشست با سفرای کشورهای خارجی اظهار داشت: «ما شرطهای خود را برای بازگشایی تنگه هرمز بهوضوح برای همه توضیح دادیم. همه این شروط منطبق با تعهداتی است که آمریکا باید بپذیرد» همچنین یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در همین خصوص اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران تنگه هرمز را محکم و استوار نگه داشته و این شرایط استمرار خواهد داشت و این سیاست تغییرناپذیر ایران است. علاء الدین بروجردی درباره تهدیدهای ترامپ افزود: ترامپ همیشه نسبت به ایران زبان تهدید داشته و مسئله جدیدی نیست و به حرفهای ترامپ و ناهنجاریهای ادبیات رئیسجمهور آمریکا، عادت کردهایم. وی با تاکید بر اینکه موضع جمهوری اسلامی ایران این است که راه را با استحکام ادامه خواهیم داد و تنگه هرمز در اختیار جمهوری اسلامی است و از مواضع مان کوتاه نخواهیم آمد، تصریح کرد: به شهادت حاکمیت، ما برنده این جنگ در تنگه هرمز هستیم و این سیاست با استحکام ادامه خواهد یافت.
* تاثیر موضع ایران
آنچه مسلم است موضع ثابت ایران در قبال تنگه هرمز باعث شده کشورهای منطقه که تا پیش از این از موضعی دیگر با اتکا به آمریکا به دنبال حل مساله تنگه هرمز و بازگشایی آن باشند در جرخش مواضعی آشکار چارهای جز تعامل با ایران و تلاش برای مذاکره میان تهران و واشنگتن نداشته باشند. از همین رو است که عمان، قطر، پاکستان و حتی چین مصرانه به دنبال راهکارهایی برای بازگشت ایران و آمریکا به تفقاهم اسلامآباد هستند تا این کلاف سر در گم و پیچ در پیچ بالاخره بازگشایی شود و تنگه هرمز نیز به شرایط عادی بازگردد. هرچند که در صورت مذاکره و تفاهم نیز به گفته مقامات کشورمان تنگه هرمز به شکل سابق باز نخواهد گشت و مدیریت ایرانی بر آن اعمال خواهد شد، چیزی که غربیها و کشورهای منطقه باید بپذیرند.