در این راستا دبیرخانه آژانس در بیانیه مربوط به دستور کار این نشست، اجرای توافقنامه پادمان NPT و مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل درباره جمهوری اسلامی ایران را نیز از موضوعات مورد بحث اعلام کرده که در شرایط فعلی یکی از محورهای کلیدی به حساب میآید.
بازی تکراری گروسی
آنچه در این میان باید موردنظر قرار بگیرد این است که همزمان و پیش از برگزاری این نشست، بسیاری از تحلیلگران و حتی ناظران بینالمللی بر این عقیده بودند که آمریکا و تروئیکای اروپا (انگلیس، آلمان و فرانسه) دنبال آن هستند تا در این نشست قطعنامه جدیدی را علیه ایران به تصویب برسانند. در این راستا همانند گذشته رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در اظهارات خود به صورت کاملاً مشهود، اما خزنده، به سمت خطدهی منفی علیه برنامه هستهای ایران گام برداشت و به نوعی تلاش میکند تا برای تصویب قطعنامه علیه ایران بسترسازی کند. گروسی گفت که «در دوره مورد بررسی، آژانس نه اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت مواد یا تأسیسات هستهای اعلامشده این کشور دریافت کرده و نه برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی میدانی به هیچیک از این تأسیسات دسترسی داشته است. بنابراین، آژانس نتوانسته مسئولیتهای پادمانی خود را طبق موافقتنامه پادمان NPT در تأسیسات هستهای اعلامشده ایران انجام دهد». گروسی بدون اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل اظهار کرد که «در نتیجه این روند، نتوانستهایم وضعیت این تأسیسات و مواد هستهای مرتبط با آنها را برای مقاصد پادمانی راستیآزمایی کنیم و به همین دلیل، من همچنین قادر نیستم درباره اجرای مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد یا قطعنامههای شورای حکام در نوامبر سال گذشته و ژوئن امسال از سوی ایران گزارش دهم». این مواضع تا به اینجای کار میتواند نوعی ابهام را برای تصمیمگیری به حاضران در نشست القا کند، اما گروسی عملاً این ابهام را با ارائه تاریخ و اعداد و ارقام به سمت برجستهسازی به عنوان یک تهدید پیش برده است؛ بهگونهای که او اعلام میکند «بیش از یک سال از زمانی میگذرد که آژانس تداوم آگاهی خود را درباره موجودیهای پیشتر اعلامشده اورانیوم با غنای پایین و با غنای بالا در تأسیسات هستهای اعلامشدهای که از حملات نظامی تأثیر پذیرفتند، از دست داده است». او در راستای همین سناریو ادامه میدهد که «فقدان اطلاعات آژانس درباره این تأسیسات و مواد هستهای مرتبط با آنها و ناتوانی ما در انجام فعالیتهای راستیآزمایی در این مراکز، موجب نگرانی جدی از منظر اشاعه هستهای است. این وضعیت باید با نهایت فوریت اصلاح شود و از ایران میخواهم بهطور سازنده با آژانس تعامل کند تا اجرای کامل و مؤثر پادمانهای آژانس در ایران امکانپذیر شود و این کشور مسئولیتهای خود را طبق موافقتنامه پادمان NPT انجام دهد». این مواضع که در نهایت به سمت درخواست از ایران برای بازگشت به دیپلماسی ختم میشود به خوبی نشان میدهد که گروسی ماموریتی را در قبال ایران دنبال میکند که آمریکا و اسراییل در یکسو و تروئیکای اروپایی در سوی دیگر درصدد اعمال فشار بر ایران هستند.
یک درخواست بیمعنا
در مقابل دفتر نمایندگی ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی در پیامی که در ایکس منتشر کرد، در واکنش به اظهارات گروسی در شورای حکام، نوشت: «درخواست از ایران برای اجرای بیقید و شرط پادمانهای آژانس در شرایط خطرناک فعلی بیمعنی است؛ چراکه این درخواست، این واقعیت را نادیده میگیرد که خود آژانس در ابتدا پس از حملات غیرقانونی رژیم آمریکا و اسرائیل، تصمیم به تعلیق اجرای پادمانها و خروج بازرسان به دلایل ایمنی گرفت». نمایندگی کشورمان همچنین از آژانس خواست که گزارشدهی غیرحرفهای، غیرعینی، نیمهفنی و تحت تأثیر مسائل سیاسی را متوقف کند و تاکید کرد که مدیرکل آژانس ابتدا باید از آمریکا و رژیم اسرائیل به عنوان متجاوز بخواهد که حمله یا تهدید به حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمان را متوقف کنند تا زمینه برای اجرای پادمانهای آژانس فراهم شود. تا زمانی که آژانس و شورای امنیت به مسئولیت محوله خود عمل نکنند، ایران حق دارد به تنهایی از منافع ملی خود محافظت کند.
مقدمهچینی غرب؟
اینکه چرا آمریکا با همراهی تروئیکای اروپایی به دنبال آن هستند تا قطعنامهای دیگر را علیه ایران در شورای حکام تصویب کنند، موضوعی است باید قید زمان و شرایط را در آن مورد توجه قرار داد. همانگونه که قبلاً هم بدان اشاره شد، آمریکاییها همزمان با حملات نظامی به ایران سعی میکنند از اهرمهای دیگر هم استفاده کنند. یکی از این اهرمها تحریم و تشدید فشار اقتصادی بوده و حالا به نظر میرسد که آنها به دنبال آن هستند تا امنیتیسازی ایران را پیش ببرند. در این خصوص مجید نیلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در آلمان نیز اعلام کرده که «در سپتامبر ۲۰۲۵، سه کشور اروپایی با فعالسازی غیرقانونی اسنپبک، مدعی بازگشت تحریمهای شورای امنیت علیه ایران شدند. اکنون میخواهند موضوع ایران را دوباره به شورای امنیت ارجاع دهند! اگر آن تحریمها بازگشتهاند، این ارجاع چه معنایی دارد؟ واقعاً خودشان میدانند چه میکنند؟ این بیقانونی در پی بیقانونیهای مکرر است». این موضع ابه خوبی نشان میدهد احتمالاً قطعنامهای که توسط آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان تهیه شده و قرار است به آن رأی داده شود، به بهانه عدم پایبندی ایران به تعهدات گزارشدهی هستهای، خواستار ارجاع پرونده این کشور به شورای امنیت سازمان ملل شود تا از این اهرم برای اقدامات سیاسی بعدی علیه تهران استفاده شود.