حفظ دستاوردهای نظامی در تنگههرمز
بررسی ابعاد مختلف وضعیت فعلی تنگه هرمز و همچنین مساله عبور و مرور کشتیها از این گلوگاه استراتژیک توسط رسانهها اساساً به دو مدل تقسیم میشود. مدل اول رسانههای منتقد آمریکا و شخص دونالد ترامپ در داخل و خارج از آمریکا هستند که به نوعی بر این عقیدهاند که ایران با بسته نگه داشتن تنگه هرمز به دنبال اعمال فشار بر آمریکا است و به نوعی مجازات کاخسفید را در این راستا پیگیری میکند. این طیف بر این عقیده هستند که تهران به صورت شفاف وارد تفاهم اسلامآباد با واشنگتن شد و آن را امضاء کرد تا بتواند تنش را کاهش دهد و راه دیپلماسی را بار دیگر و با وجود نقض عهد آمریکا، در دستور کار خود قرار دهد تا بتواند به یک نتیجه مشخص دست یابد. اما مدل یا دسته دوم رسانهها اساساً یک طرفه و یک جانبه با حمایت از آمریکا و بعضاً اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس سعی میکنند تا تهدید ایران برای امنیت کشتیرانی و ترانزیت دریایی و حتی اقتصاد و انرژی در عرصه بینالمللی را دوچندان کنند. این طیف از رسانهها که اصولاً به لابی ایپک یا محافظهکاران آمریکا و برخی از لایههای کشورهای منطقه متصل هستند و سیاست و راهبرد آنها را دنبال میکنند، صرفاً بر این خط خبری استوار هستند که آمریکا باید به هر ترتیب که شده بر تهران غلبه کند، اما در میان همین رسانهها هم به وضوح دیده میشود که برخی از آنها زبان به نقد عملکرد ترامپ و تیم امنیتی سیاسی او در قبال ایران گشودهاند.
آمریکا و جبران مافات!
تمام این تفاسیر به این جهت ارائه شد که بدانیم تنگه هرمز در شرایط کنونی ستون فقرات اختلاف میان تهران واشنگتن است و در این راستا آمریکا سعی دارد به هر ترتیبی که شده این موضوع را حل و فصل کند، اما واقعیت این است که نگاه تهران به این موضوع تا حد زیادی با واشنگتن تفاوت دارد. در این راستا اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه کشورمان در نشست خبری هفتگی خود صراحتاً اعلام کرد که «بازشدن تنگه هرمز منوط به تحقق شرایطی است که بر جمهوری اسلامی ایران تحمیل شده است. این اقدام بر کل منطقه، به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأثیر گذاشته است. باید در نظر داشته باشید که ما کماکان در وضعیت جنگی بسر میبریم. تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد، که طبق قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محاصره دریایی از این دست به مثابه عمل تجاوزکارانه محسوب میشود، شرایط لازم برای اینکه بگوییم تنگه هرمز به آبراهی امن تبدیل شده، وجود نخواهد داشت». وی درخصوص مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز خاطرنشان کرد که «تنگه هرمز به دلیل اختلافنظر بین ایران و عمان بسته نشده است، بلکه دلیل بستهشدن آن، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و سوءاستفاده از تنگه هرمز و استفاده از پایگاههای مستقر در کرانه جنوبی خلیج فارس برای حمله به ایران بود». وی همچنین درباره رفتار و عملکرد آمریکا در قبال تنگه هرمز تصریح کرد: دولت آمریکا با افتخار اعلام میکند که بنادر ایران را در محاصره دارد. در این شرایط، آمریکا هیچ جایگاه اخلاقی و حقوقی ندارد که بخواهد در مورد عدم باز بودن تنگه هرمز شکایت کند. این مشکلی است که آمریکا درست کرده و مادامی که این نقضها از جمله محاصره دریایی علیه ایران که به مثابه تداوم عمل تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران است ادامه داشته باشد، اساساً کشتیرانی بینالمللی جرأت میکند که از این مسیر عبور کند؟
تبادل پیام با آمریکا
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین در مورد مذاکره با آمریکا اعلام کرد که «ما مذاکرهای با آمریکا نداریم. تبادل پیام از طریق میانجیها در مورد موضوعات روز امر طبیعی است که صورت بگیرد، ولی اینکه گام بعدی چه خواهد بود، بستگی به شرایط دارد. فعلا ما متمرکز بر مذاکرات با کشور عمان برای تعیین تکلیف مسیر تردد کشتیرانی هستیم». این سخنان بقایی در حالی است سیدعباس عراقچی، رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان اعلام کرده بود که «هیچ مذاکرهای با واشنگتن نداریم و واسطهها همچنان تلاش میکنند زمینههای لازم برای ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا را فراهم کنند؛ چراکه از نظر ما تا موارد نقض یادداشت تفاهم به پایان نرسد و آمریکا آنچه را نقض کرده، جبران نکند، امکان شروع مجدد مذاکرات وجود ندارد».
سفر عراقچی و قالیباف
در این میان تایید سفر رئیس مجلس شورای اسلامی و وزیر خارجه کشورمان از سوی سخنگوی وزارت خارجه نیز یک موضوع مهم بود؛ چراکه نشان میدهد کانالهای دیپلماتیک همچنان فعال هستند. بقایی گفت: «دعوتنامه برای سفر آقایان عراقچی و قالیباف به پاکستان دریافت شده و هر موقع که زمینه برای انجام این سفر مناسب باشد، سفر انجام خواهد شد. در این سفرها عمدتاً موضوع روابط دوجانبه مطرح است، چراکه روابط دو کشور مهم است و در هفت الی هشت ماه اخیر نیز مهمتر شده است و همانطور که اشاره کردم اینگونه رفت و آمدها بین دو کشور ایران و پاکستان کاملا طبیعی و بخشی از روابط دو کشور است». مجموع این اظهارات و قرار دادن آنها در کنار مستندات رسانهای و میدانی نشان میدهد که ایران همچنان از تنگه هرمز به عنوان شمشیر داموکلس علیه واشنگتن استفاده میکند تا بتواند ترامپ و تیم وی را به جبران نقض بندهای تفاهم اسلامآباد وادار کند و تضمین دهد که از آن عدول نخواهد کرد.
