فصل جدید همکاریها
در جریان این سفر، مقامات عالیرتبه در حضور سران دو کشور ۴ موافقتنامه و یادداشتتفاهم همکاری میان دو کشور به امضا رساندند که مواردی اعم از موافقتنامه حمل و نقل جادهای کالا، یادداشت تفاهم احداث راهآهن خسروی- خانقین- بغداد، یادداشت تفاهم خواهرخواندگی تهران و بغداد و یادداشت تفاهم مدیریت دولتی، آموزش و منابع انسانی از جمله این ۴ سند همکاری بود که روز پنجشنبه میان مقامات عالی رتبه کشور و در حضور رئیسجمهور اسلامی ایران و نخستوزیر عراق در کاخ سعدآباد به امضا رسید. همچنین پس از پایان دیدار نخستوزیر عراق و رئیسجمهور کشورمان بیانیه مشترک صادر شد. بر اساس این بیانیه، دو طرف ضمن بررسی آخرین وضعیت روابط دوجانبه، تحولات منطقهای و مسائل بینالمللی، بر تداوم گفتوگوهای سازنده، تعمیق روابط راهبردی و توسعه همکاریها بر پایه اعتماد متقابل، حسن همجواری و منافع مشترک تأکید کردند.
دیدارهای الزیدی
در ادامه این سفر، الزیدی با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در بهارستان دیدار کرد. رئیس قوه مقننه در این دیدار اعلام کرد که همکاریهای بین ایران و عراق بر ثبات منطقه و حوزه کشورهای اسلامی، بسیار مؤثر است و ایران و عراق با همکاری یکدیگر میتوانند بسیاری از مشکلات منطقه را حل و فصل کنند. رئیس مجلس با بیان اینکه رژیم صهیونیستی بدون شک دشمن همه کشورهای اسلامی است، تصریح کرد که همکاری ایران و عراق در جهت حفظ وحدت کشورهای اسلامی در مقابل رژیم صهیونیستی که دشمن شماره یک مسلمانان است، قطعا موثر است. دیدار با حجتالاسلام اژهای، رئیس قوه قضاییه از دیگر برنامههای الزیدی در سفر به تهران بود. رئیس دستگاه قضا ضمن قدردانی از ملت و دولت عراق برای حضور پرشکوه در مراسم تشییع رهبر شهید اظهار کرد که آمریکا طی ۴۷ سال اخیر انواع و اقسام دشمنیها را علیه ملت ایران اعم از جنگ تبلیغاتی و روانی تا تروریسم اقتصادی و دسایس امنیتی و نظامی روا داشته است و با این همه، ملت و نظام ایران، با تمام توان و استقامت، در برابر متجاوزین خبیث، غدّار و کودککش ایستاده است.
تکذیب یک ادعا
آنچه از حیث شکلی و ماهوی در سفر الزیدی به تهران اهمیت دارد این است که او با روسای سه قوا دیدار کرد که این موضوع میتوانست صرفاً به رئیسجمهور خلاصه شود ولی در معنای کلی نشان از نزدیکی و همکاری تهران و بغداد دارد. از منظر ماهوی، اما این دیدار در بطن خود اولاً مخابره کننده این پیام است که تهران و بغداد علیرغم بازیهای سیاسی و روانی ایالات متحده، همچنان به عنوان دو همسایه، سعی در تعمیق روابط خود در عرصه اقتصادی و تجاری و حتی فرهنگی و مذهبی دارند. دوماً باید توجه شود که الزیدی در بازگشت از واشنگتن و پس از دیدار با ترامپ به تهران و برخی دیگر از کشورهای منطقه مانند قطر، ترکیه و احتمالاً سوریه سفر کرده است. همین موضوع باعث شد تا برخی از رسانههای آمریکایی و حتی برخی از رسانههای منطقهای به این جمعبندی برسند که او حامل پیامی از سوی ترامپ برای تهران بوده است. در همین راستا دفتر نخستوزیر عراق در بیانیهای گزارشهای منتشر شده مبنی بر انتقال طرح آتشبس پیشنهادی دونالد ترامپ از سوی علی الزیدی به ایران را تکذیب کرد.
پاسخ به ترامپ و روبیو
عراقچی در واکنش به اظهارات روبیو که دکترین ترامپ در قبال پاسخهای نظامی ایران را «سر در برابر یک چشم» اعلام کرده بود، نوشت: «عناصر وابسته به اسرائیل در دولت آمریکا «سر خود را در خاک دفن میکنند» و چشم بر واقعیتهای میدانی بستهاند. تجاوز بیخردانهای که این افراد تبلیغ و تشویق میکنند، تنها یک نتیجه خواهد داشت و آن اینکه اگر رئیسجمهور آمریکا به دنبال دستیابی به توافق باشد، ناچار خواهد شد بهای سنگینتری برای آن بپردازد». عراقچی همچنین در پاسخ به اظهارات دونالد ترامپ که گفته بود «خسارت به کشتیها از محل داراییهای ایران نزد آمریکا پرداخت خواهد شد» نوشت: «کسانی که از چنین منابعی استقبال میکنند یا از آن سود میبرند، باید به خاطر داشته باشند که وقتی دولتها مصادره اموال دیگران را به یک رویه عادی تبدیل کنند، دیگر هیچ دارایی از امنیت و مصونیت برخوردار نخواهد بود».
درگیری در کنکره آمریکا
مواضع ترامپ و روبیو و پاسخ عراقچی به اظهارات این دو، در حالی مطرح میشود که یک آشوب جدید در دستگاه قانونگذاری آمریکا با محوریت جنگ ایران برپا شد. مجلس نمایندگان آمریکا با ۲۱۴ رأی موافق در برابر ۲۰۸ رأی مخالف، قطعنامهای را تصویب کرد که خواستار توقف جنگ دونالد ترامپ در ایران در صورت نبود مجوز کنگره است و جالب اینجاست که چهار نماینده جمهوریخواه نیز همراه دموکراتها به این قطعنامه رأی دادند، اما این قطعنامه با اختلاف دو رای در سنا رد شد. نکته اینجاست که این دومین بار است که مجلس نمایندگان با تصویب قطعنامهای تلاش میکند اختیارات رئیس جمهوری آمریکا در این زمینه را محدود کند و باید گفت که این رأی مجلس نمایندگان، مخالفت عیان با نحوه اداره جنگ از سوی رئیسجمهور آمریکا محسوب میشود. باید منتظر بود و دید که آیا در این فضای پر آشوب تنش نظامی و سیاسی تشدید میشود یا راه دیگری پیدا خواهد شد.
