خروج از تفاهمنامه یا ادامه مذاکره؟

 من اجازه می‌دهم که مذاکره‌کنندگان به گفت‌و‌گو ادامه دهند». او بدون اشاره به ماهیت تنش، به لفاظی خود پرداخت و همان حرف‌های گذشته را تکرار کرد. ترامپ به دنبال تجاوزات سه‌شنبه‌شب گذشته به مناطقی در جنوب ایران و پاسخ متناسب و کوبنده تهران، ادعا کرد که آمریکا به احتمال زیاد دوباره به ایران حمله خواهد کرد. او پیش از این در اجلاس ناتو بار دیگر عنوان کرد که معتقد است تفاهمنامه با تهران تمام شده است!

پاسخ سپاه پاسداران 

در این راستا وزارت امور خارجه ایران (چهارشنبه ۱۷ تیرماه) در واکنش به حملات آمریکا به بخش‌هایی از خاک ایران، در بیانیه‌ای با اشاره به اینکه ارتش تروریستی آمریکا در ساعات اولیه بامداد چهارشنبه مورخ ۱۷ تیر ۱۴۰۵ با نقض آشکار بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد، مرتکب تجاوز نظامی علیه چند مرکز پایش و نظارت در سواحل جنوبی ایران شد، این حملات تجاوزکارانه را نقض فاحش بند یک یادداشت تفاهم خاتمه جنگ مبنی بر توقف عملیات‌های نظامی دانست. در این بیانیه تصریح شده است که تکرار حملات غیرقانونی علیه ایران، در کنار تصمیم دیشب خزانه‌داری آمریکا برای لغو مجوز فروش نفت ایران، که دولت آمریکا طبق بند ۱۰ یادداشت تفاهم به آن متعهد شده است، نقض ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز، و نیز تداوم تجاوز‌های نظامی و اقدامات تروریستی رژیم صهیونیستی علیه لبنان، بخش‌های مهم و اساسی تفاهم خاتمه جنگ را فاقد اثر ساخته است. مسئولیت پیامد‌های خطرناک این تشدید تنش بر عهده رژیم عهدشکن آمریکا است. وزارت امور خارجه همچنین موکدا تعهد حقوقی بین‌المللی همه دولت‌ها، به‌ویژه کشور‌های همسایه واقع در کرانه جنوبی خلیج فارس، را برای ممانعت از استفاده طرف‌های متجاوز از قلمرو و امکانات آنها جهت انجام اقدامات تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران خاطرنشان می‌کند و تاکید می‌نماید که هرگونه همکاری در ارتکاب جنایت تجاوز علیه ایران به منزله همدستی و مشارکت در جنایت است. وزارت امور خارجه، حملات تجاوزکارانه و پیمان‌شکنی‌های مکرر آمریکا را شدیدا محکوم می‌کند و با یادآوری مسئولیت‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و دبیر کل این سازمان در قبال صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی، تاکید می‌نماید که نیرو‌های مسلح مقتدر جمهوری اسلامی ایران همچنان که بار‌ها نشان داده‌اند در دفاع از تمامیت سرزمینی، حاکمیت ملی و امنیت ملی ایران در برابر تجاوز نظامی آمریکا، وفق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، درنگ نکرده و منشأ و مبدأ تجاوز را نیز مورد هدف قرار خواهند داد. به موازات بیانیه وزارت خارجه، کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه کشورمان نیز اعلام کرد که آمریکا در سه هفته گذشته به واسطه اقدامات رژیم صهیونیستی در لبنان و اظهارات تهدیدآمیز علیه ایران بار‌ها مرتکب نقض بند‌های ۱ و ۲ یادداشت تفاهم شده است، اما ایران اقدامات قاطعی را در صیانت از منافع و امنیت ملی خود انجام خواهد داد. همچنین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای ضمن اشاره به حملات ساعات اولیه بامداد چهارشنبه آمریکا به تعدادی از پایگاه‌های ساحلی و ایستگاه‌های غیرنظامی در سواحل استان هرمزگان و ماهشهر تصریح کرد که این اقدام به طور آشکار آتش‌بس را نقض کرد و تفاهم اسلام‌آباد را زیر پا گذاشت و در پاسخ اولیه به این تجاوز نیرو‌های دریایی و هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طی عملیات مشترک موشکی و پهپادی، ۸۵ نقطه از تاسیسات مهم نظامی آمریکا در بندر سلمان، منطقه پنجم دریایی بحرین و پایگاه هوایی علی السالم کویت را در هم کوبیدند و یک پهپاد MQ۹ دشمن که قصد دخالت در عملیات را داشت، سرنگون کردند.

لغو معافیت نفتی ایران

 به موازات این تحولات و اظهارنظرها، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا روز سه‌شنبه (به وقت محلی) اعلام کرد معافیتی که در ۲۱ ژوئن (۳۱ خرداد ۱۴۰۵) اعلام شد و به ایران اجازه می‌داد تا ۲۱ اوت (۳۰ مرداد) نفت خام و محصولات نفتی خود را به فروش برساند، لغو کرده است. این در حالی است که یک مقام آمریکایی روز سه‌شنبه در واکنش به آنچه حملات ایران به سه نفتکش تجاری خواند، به شبکه سی‌ان‌بی‌سی گفته بود که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی در حال لغو مجوزی است که تا ۲۱ اوت اجازه تولید، حمل و فروش نفت ایران را می‌داد. در این خصوص دستگاه دیپلماسی کشورمان نیز با صدور بیانیه‌ای اقدام خزانه‌داری آمریکا در لغو تعلیق موقت تحریم فروش نفت ایران را، که مصداق نقض فاحش بند ۱۰ یادداشت تفاهم خاتمه جنگ مورخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ است، شدیدا محکوم کرده و مسئولیت پیامد‌های این عهدشکنی را متوجه دولت آمریکا دانست. تمام این تحولات در حالی رخ می‌دهد که چندی پیش رسانه‌های پاکستان اعلام کرده بودند که احتمالاً دور سوم مذاکره میان ایران و آمریکا پس از مراسم تشییع پیکر رهبر شهید در اسلام‌آباد برگزار خواهد شد. حال باید دید که قرار است روند تخاصمی که مجدداً از سوی ایالات متحده شروع شده، باعث اسقاط تفاهمنامه می‌شود یا اینکه مذاکرات برای رسیدن به خروجی مشخص ادامه خواهد داشت.