اما و اگرهای مذاکرات دوحه
سحرگاه روز گذشته (سهشنبه) بسیاری از منابع خبری در ایالات متحده و همچنین در آلمان، فرانسه، بریتانیا و... اعلام کردند که مقامات آمریکا در مسیر دوحه هستند. در این خصوص شبکه CNN به نقل از چند مقام آمریکایی گزارش داد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در مسیر دوحه قرار دارد. همزمان، شبکه MS Now به نقل از منابع آگاه خود ادعا کرد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در جلسه توجیهی کنگره مدعی شده است که دولت ترامپ این تصور را ندارد که مذاکرات با ایران آسان خواهد بود. به گفته این منابع، روبیو همچنین به قانونگذاران اعلام کرده که احتمال شکست مذاکرات وجود دارد، اما واشنگتن همچنان میخواهد به مسیر دیپلماسی فرصت دهد. پولیتیکو نیز به نقل از منابع خود گزارش داد روبیو و ویتکاف در حضور نمایندگان کنگره مدعی شدند که ایران تاکنون هیچگونه منابع مالی بر اساس «مذاکره تفاهم» دریافت نکرده است. این گزارش همچنین حاکی است ویتکاف به قانونگذاران اطلاع داده تیم فنی مسئول مذاکرات هستهای، سوئیس را به مقصد قطر ترک کرده است. پولیتیکو همچنین به نقل از دو منبع گزارش داد که روبیو و ویتکاف بر ضرورت دستیابی به توافقی تأکید کردهاند که مانع از آن شود که ایران اورانیوم با غنای بالا را حفظ کند. در همین حال، فاکسنیوز به نقل از یک مقام آمریکایی دیگر گزارش داد که گفتوگوهای فنی درباره مفاد مذاکره تفاهم با ایران در طول هفته جاری ادامه خواهد یافت و ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترامپ نیز رایزنیهای منطقهای درباره ابعاد مختلف این تفاهم را دنبال خواهند کرد.
کوشنر و ویتکاف در دوحه
به موازات انتشار این اخبار، وزارت امور خارجه قطر نیز به صورت مستقیم موضع خود در مورد این اخبار و حتی ماهیت و شکل سفر کوشنر و ویتکاف را اعلام کرد. ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر رسماً اعلام کرد که استیو ویتکاف و جارد کوشنر برای دیدار با میانجیگران و بحث در مورد پیشرفت مذاکرات در قطر خواهند بود، اما از سوی دیگر تاکید کرد که «هیچ دیدار سطح بالایی بین آمریکا و ایران برنامهریزی نشده و انتظار نداریم مقامات عالی رتبه ایرانی در حال حاضر به دوحه سفر کنند». سخنگوی دستگاه دیپلماسی قطر همچنین اظهار کرد که «تشدید اخیر در تنگه هرمز مذاکرات فنی را متوقف نکرده است. این مذاکرات موضوعات مختلفی از جمله برنامه هستهای و داراییهای مسدود شده را پوشش میدهد و هنوز هیچ پیشرفتی که امکان آزادسازی وجوه مسدود شده ایران را فراهم کند، حاصل نشده است». ماجد الانصاری در بخش دیگری از سخنان خود به این موضوع اشاره کرد که قطر روزانه با سلطان نشین عمان و سایر کشورهای منطقه برای تضمین امنیت دریانوردی در تنگه هرمز هماهنگی دارد و موضع قطر در رد هرگونه اقدام یکجانبه که آزادی دریانوردی در تنگه هرمز را نقض کند، همچنان پابرجاست، اما اولویت فعلی، مین روبی و تضمین عبور ایمن کشتیها در تنگه هرمز است که البته مینزدایی در تنگه هرمز عملیاتی پیچیده است که نیاز به تواناییهای فنی قابل توجهی دارد.
تکذیبِ تهران
فارغ از تایید حضور کوشنر و ویتکاف در دوحه توسط قطر، اما تهران هرگونه برگزاری مذاکرات میان مقامات ایران و آمریکا به صورت رسمی تکذیب کرد. در این خصوص اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران رسماً اعلام کرد که هیچ نشستی با آمریکاییها در روزهای آینده برنامهریزی نکردیم. او در بخش دیگری از اظهارات خود خاطرنشان کرد که آنچه در دوحه احتمالا چهارشنبه انجام خواهد شد، گفتوگو درباره اجرای بندهایی از یادداشت تفاهم است، از جمله بند مربوط به آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران که با طرفهای قطری انجام خواهد شدبنابراین تأکید میکنم هیچ نشستی در هیچ سطحی با طرف آمریکایی برای چند روز آینده برنامهریزی نشده است. بقائی همچنین تصریح کرد که اجرای بندهای مختلف یادداشت تفاهم، از جمله بند مربوط به آزاد شدن داراییها، در حال انجام است و بند ۱۱ و تمامی مقدمات لازم نیز تمهید شده و امیدواریم این روند بهنحو مناسبی پیش برود و به نتیجه مطلوب برسد.
مداخله دیگران؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین در مورد اظهارات امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در خصوص همکاری پاریس و مسقط به همراه چند کشور دیگر در جهت مینروبی تنگه هرمز گفت که «ضروری است همه کشورها در جهت تشخیص دقیق حدود و مرزهای خود اقدام کنند و توجه داشته باشند که در بسیاری از موارد، مسئولانهترین و سازندهترین رویکرد آن است که اجازه داده شود امور به صورت طبیعی و منطقی پیش برود. پیشتر نیز بارها اعلام شده است که تعهد جمهوری اسلامی ایران بر اساس یادداشت تفاهم خاتمه جنگ، مورخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، در خصوص تنگه هرمز روشن است. جمهوری اسلامی ایران بهتر از هر طرفی به مسئولیتهایش واقف است و توان ایفای آنها را نیز دارد و نیازی به مداخله دیگران وجود ندارد. مداخلاتی که حتی اگر با نیت خیر نیز صورت گیرد، در عمل صرفاً موجب پیچیدهتر شدن وضعیت خواهد شد.
