تفاهم ایران و آمریکا و چند نکته 

سیدجلال ساداتیان، تحلیلگر مسائل بین‌الملل نوشت: تفاهمی که در خصوص آن صحبت می‌شود روندی طولانی را طی کرده، از گفت‌و‌گو‌های مختلف تا ورود مصر و سپس ترکیه، جنگ معروف به ۱۲ روزه، ۴۰ روزه، آتش‌بس و بعد از آن مذاکرات پاکستان با هماهنگی چین و سپس ورود قطر که همه در شکل‌گیری این تفاهم دخیل بوده‌اند. یعنی تلاش‌هایی در سطح کشور‌های مختلف صورت گرفت برای اینکه جلوی تنش در منطقه را بگیرند و از ادامه حالتی که پیش آمده جلوگیری کنند.

علتش نیز عمدتاً تنگه هرمز و فشاری است که بر اقتصاد جهانی و رشد بسیاری از کشور‌ها وارد شد و این فشار مستقیما به آقای ترامپ در داخل آمریکا، به اروپایی‌ها و آسیایی‌ها و به هر کشوری که متحمل نتایجی از این قصه شد، وارد آمد. از طرفی اینها نیز فشار‌های خود را به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر فضای آمریکا وارد کردند و لابی اعراب و لابی کشور‌های مختلف همه در مقابل لابی اسرائیل که در تلاش بود ایران را تضعیف کند این تا بتواند نفوذ خود را بر کل این منطقه اعمال کند بایستند.

 عمده مقاومتی که اسرائیل در مقابل خود حس می‌کرد و می‌کند این است که جمهوری اسلامی مانع اهداف و خواسته‌های آنها است که به نتیجه نرسیده است. از سوی دیگر همه شاهد بودند که ترامپ حرف‌های متناقض را به زبان می‌آورد تا بگوید من می‌گویم که چه می‌شود. ولی نهایتاً همه شاهد بودند که به اهدافش نرسید.

 فکر می‌کردند الان آتش‌بس برقرار شده و طبق گزارشات مثلاً ایران در اثر محاصره دریایی تضعیف شده و ترامپ به اهداف خود رسیده است. در نتیجه برای تست کردن ماجرا چراغ سبزی هم به اسرائیل دادند که تلنگری بزند؛ اما وقت دیدند حمله اسرائیل با پاسخ ایران رو‌به‌رو شد متوجه شدند که باید این شرایط را جمع کنند و نهایتا منجر به ۱۴ بند پیشنهادی ایران شد که راجع به جزئیاتش گفت‌و‌گو شده بود و بالاخره به چند بند خلاصه شد.

 چنانکه اول جنگ در تمام منطقه به ویژه لبنان تمام شود. سپس راجع به پرداخت خسارت، برداشتن تحریم‌ها، برداشتن محاصره دریایی و اینکه آمریکا از منطقه دور شود و نیرو اضافه نکند و ضمانت اینکه دیگر حمله‌ای صورت نگیرد، در آن صورت مذاکره صورت گیرد. ظاهراً آمریکا همه این موارد را پذیرفته و بر این اساس قرار است متن تفاهم منتشر شود و تا وقتی متن منتشر نشود بر اساس گفته‌های رسانه‌ای صرف نمی‌توانیم بگوییم قطعا چه چیز‌های پذیرفته شده است.

امضای تفاهم نیز به روز جمعه موکول شده که از طرف آمریکا آقای ونس و ظاهرا ترامپ و از سوی ایران نیز آقای عراقچی و آقای قالیباف به ژنو خواهند رفت برای اینکه در مقر اروپایی سازمان ملل اروپایی‌ها بر این توافق نظارت داشته باشند که تضمین اجرای آن باشد. حال باید دید این تضمین چقدر می‌تواند اعتبار داشته باشد. چرا که همین الان اسرائیل نارضایتی و مخالفت خود را نسبت به این تفاهم اعلام کرده است.

علاوه بر این رفتار برخی جریان‌ها در داخل کشور که ضد توافق هستند فضای مسمومی را شکل می‌دهد و پرسش این است که آیا مجموعه مخالفت‌های داخلی و بیرونی خواهد توانست ماجرا را به هم بزنند؟ آیا ترامپ برخلاف آنچه که تا الان شاهد بوده‌ایم که حرفش را عوض می‌کرده، همانطور رفتار خواهد کرد یا رویکرد دیگری در پیش خواهد گرفت؟ امیدواریم که آنچه راکه تاکنون مورد تفاهم بوده، اجرایی کنند. هم اینکه اجرایی شود و هم آنها قدرت داشته باشند که محیط و فضا را کنترل کنند و اجازه تخریب این فرایند را به صهیونیست‌ها ندهند. اگر جمعه آینده پایان جنگ به شکل رسمی اعلام شود، بعد از آن طرفین ۶۰ روز یا دو ماه فرصت دارند که راجع به بند‌هایی که اشاره شد گفت‌و‌گو کنند.