پشت پرده مواضع سینوسی ترامپ
جلال خوشچهره؛ تحلیلگر مسائل بینالملل نوشت: مواضع سینوسی ترامپ یک هدف را دنبال میکنند و آن هدف تصمیم ایران است و برداشت ترامپ از توافق تسلیم ایران است. یعنی تهران را در برابر دو انتخاب توافق یا جنگ قرار داده است. این با آنچه که تهران پیش از این بر این نظر بود و حتی انتظار داشت که مذاکراتش با واشنگتن بر اساس تحریم یا توافق باشد ترامپ تاکید مدام دارد در اینکه بخواهد بین توافق و جنگ تهران را دچار نوعی دستپاچگی در تصمیمگیری کند.
مهمتر این است که ترامپ دو سیخ را بر روی آتش گذاشته که هر دو یک هدف را دنبال میکند چه در توافق که میخواهد مطالبات حداکثری خود را به تهران تحمیل کند و در عین حال تهدید جنگ که باز هم درپی وادار کردن تهران به تصمیم دلخواه او است. تهران با توجه به شناختی که از رفتار ترامپ و متحدش یعنی اسرائیل دارد که به شکلهای ایذایی و مستقیم علیه هرگونه توافق بین ایران و آمریکا تلاش میکند، سعی دارد این روند را متوقف و یا آن را دگرگون کند.
در حال حاضر ترامپ هم به نوعی راهبرد تخریبگرانه را اتخاذ کرده است. در عین حال تا روزهای پایانی هفته گذشته هم تهران و هم واشنگتن بر این نظر بودند که دو طرف به نقاط تعادل در مواضع نزدیک شدهاند و این پس از آن بود که انتظار میرفت به زودی نشست دوم در اسلامآباد برگزار شود. اما بلافاصله بعد از حضور ترامپ در سه جلسه اضطراری با اعضای کابینه، بندهای تازهای بر متن پیشنهادی برای تهران اضافه کرد؛ بندهایی که نشان دهنده مطالبات حداکثری است و به طور مستقیم خطوط قرمز تهران را هدف قرار داده است.
از سوی دیگر باید گفت شیوهای که ترامپ به کار میبرد، تلاش برای ایجاد نوعی دستپاچگی و تحمیل بیتصمیمی به تهران است تا از این طریق از یک سو مواضع تهران را به سمت فرسایش ببرد و در عین حال تلاش کند از این طریق یک فضای تنفسی برای خودش فراهم کند. متعاقب چنین رویکردی انتظار دارد احتمال ایجاد شکاف را در بین مقامات و مسئولان تهران بیشتر کند. در کنار اینها برخی کشورها را که به نوعی گرایشهایی به چین، اروپا یا روسیه نشان دادهاند تنبیه کرده و مجبور سازد که وارد ائتلافی علیه تهران شوند؛ بنابراین ترامپ علاقه دارد تهران را دچار نوعی بیتصمیمی کند و در عین حال شرایطی را پدید آورد هرگونه اقدام بعدی علیه تهران ممکن باشد.
طبیعی است که تهران با درک آنچه ترامپ انجام میدهد و به ویژه کاری که اسرائیل در لبنان در حال ارتکاب آن است، مواضع خود را تنظیم میکند. تردید نیست که آمریکاییها سعی دارند تهران را برای اتخاذ مواضع رادیکالتر ترغیب کنند و به این وسیله امکان ایجاد همگرایی علیه تهران را بیشتر کنند و آمریکا این کارها را در راستای منافع امنیتی اسرائیل دنبال میکند.
در مجموع هنوز چشمانداز روشنی نه در مذاکرات و نه در احتمال از سر گیری دوباره درگیری وجود ندارد تا روشن شود که هر یک از طرفها یعنی تهران و واشنگتن چگونه میتوانند اوضاع کنونی را مدیریت کنند. این مدیریت ممکن است هر لحظه با یک خطای محاسباتی به وضعی غیر قابل کنترل تبدیل شود و هر دو سمت ماجرا بر این نکته وقوف دارند؛ بنابراین مواضع سینوسی ترامپ عبارت است از گذاشتن دو سیخ بر آتش که یکی توافق و یکی جنگ است. درباره دیدگاه تهران میتوان گفت اگرچه تهران به توافق گرایش دارد ولی با زیادهخواهی ترامپ کنار نخواهد آمد.
