رویکرد ترامپ تحمیل اراده از طریق زور است
از همین جهت نیز نمیتوان با او به یک توافق ثابت و ماندگار فکر کرد. در همین راستا برای برسی رویکرد آمریکای ترامپ در قبال ایران «آرمان ملی» با حسن لاسجردی کارشناس مسائل بینالملل به گفتوگو پرداخته است که میخوانید.
*مواضع متغیر ترامپ از احتمال مذاکره و توافق تا بازگشت به جنگ در قبال ایران را چطور میبینید و باید چگونه برخوردی با این سیاست داشت؟
نوع نگاهی که ترامپ و تیمش به موضوعات جهان دارند به زبان من تحمیل اراده از طریق زور است؛ لذا آنها نه رژیمهای حقوقی را خیلی به رسمیت میشناسند؛ نه به دیپلماسی به معنای جاری و ساری و اصطلاحا علمی آن معتقد هستند و نه تلاشی در جهت رعایت آداب و رسوم ارتباطات جهانی دارند؛ لذا بر این باور هستند که هم قدرت دارند و هم جزء بزرگان جهان فعلی از منظر جایگاه هستند و هر تصمیمی بگیرند باید به انجام برسد و تلاش میکنند هر نوع مانعی را هم از میان بردارند؛ لذا میبینید که معتقدند پروژههای مختلفی مثل ونزوئلا، غزه، سوریه و... را با این نگاه حل کردند. به نظر میرسد تا موقعی که آنها به چهارچوبی از منظر روابط حاکم بر جهان واقعی نرسند حتما ما هم باید هزینههای بیشتری برای هر نوع تصویری که آنها دارند بدهیم و هم جهان دچار بینظمی بیشتری خواهد شد. الان هم در بحثهای مذاکرات ایران و آمریکا دقیقا ما در همین شرایط هستیم. یعنی ما به دلیل برخورداری از برخی امتیازات خود ساخته مثل غنیسازی و... معتقدیم که اینها از آن یک ملت است، ثروت یک سرزمین است و نمیشود به همین راحتی این امتیاز را از دست داد. ولی آنها معتقدند از آنجایی که ما اراده کردیم هیچ کسی به ویژه ایران غنیسازی نداشته باشه پس ایران باید هر چه دارد را بدهد. چون که قبلا در جایی مانند لیبی تجربه شده است؛ لذا مشکل بزرگ امروز نبود استانداردهای دیپلماتیک و حکمرانی در بین تیم حاکم بر آمریکا و بقیه جهان است و در عین حال نبود رقیبی که بتواند آمریکاییها را در صحنه متوقف کند یا آنها را آگاه کند به اینکه جهان اینگونه نخواهد بود و جهانی که آنها مدیریت میکنند با جهان واقعی متفاوت است.
*ترامپ و دولتمردانش به جهت عملکرد اخیر خود در جنگ با ایران با فشارهای بسیاری از داخل و حتی افکار عمومی از بیرون آمریکا مواجهاند، با این وجود رویکرد خود را پیش میبرند. تصور نمیکنید ادامه این نوع نگرش هزینههای بیشتری برای آمریکاییها به دنبال داشته باشد؟
با توجه به اینکه جمهوریخواهان خود را در جایگاه صاحبان سرمایه، اقتصاد بزرگ، صنعت و چیزهای دیگر میدانند و در عین حال برای ایجاد سرمایه و همچنین زمینههای تجاری بر این باور هستند که تجربه مناسبی دارند و یک تاریخ ۲۰۰ -۳۰۰ ساله را در آمریکا تجربه کردهاند، خیلی نگران نیستند. در عین حال بازهم برای جمهوریخواهان حتی حیثیت اجتماعی و سیاسی هم به نظر من خیلی مهم نیست. چون معتقدند که هر کسی بر سر کار میآید داره تلاش میکند که نگاه افکار عمومی را به خود جذب کند؛ لذا امکان دارد افکار عمومی به همین نگاهی که امروز ترامپ دارد نیز حتی توجه کند و رأیی که به ترامپ میدهد به این دلیل است که این جامعه به ادبیات تهدیدآمیز یا ادبیات زورمدارانه علاقه دارد؛ لذا اگرچه برای بقیه کشورها و واحدهای سیاسی امکان دارد این هزینه باشد، اما به نظر میرسد جمهوریخواهان یا کسانی که بر قدرت هستند بر این باور نیستند که این نوع رفتار و ارتباطات ترامپ برای آنها هزینه داشته باشد. ولی آنچه که شاید مهمتر باشد این است که هر کسی بخواهد نظامات جهان را به هم بریزد باید یک نظام بهتری را جایگزین کند شاید مساله اینجا باشد که آیا این مدل رفتاری که الان جمهوریخواهان میکنند یک رفتار بهینه نسبت به ارتباطات قبلی، گفتوگو، تبادل نظر، ظروف مرتبطه و یک نوع دیسیپلین نظم جهانی مرتبط بوده و الان ما دچار یک درهم تنیدگی، بینظمی و آشفتگی در نظم جهانی باشیم. به نظرم جمهوریخواهان فعلی بر این باور هستند که باید نظم جدید ایجاد کنند تا بتوانند آمریکای اول یا برتری آمریکا را به دیگران تحمیل کند؛ لذا بر این باور نیستم که جامعه آمریکا به طور مشخص جمهوریخواهان اصلا به هزینههای این کار خیلی فکر کنند البته این هزینه امکان دارد برای دیگر ملتهایی که میخواهند رفتاری غیر از این رفتار داشته باشند و آنها دارای یک چارچوب مشخص دیگری هستند، تاثیرگذار باشد.
* برخی مطرح میکنند سفر ترامپ به چین میتواند تاثیر بسیاری بر تحولات مابین ایران و آمریکا در مذاکره و توافق یا از سرگیری جنگ بگذارد. این موضوع را چگونه میبینید؟
من، چون جهان را سلسله مراتبی میبینم معتقدم موضوع آمریکا و چین در یک سطحی قابل حل، طرح و گفتوگو است و موضوع ایران و آمریکا نیز در سطحی دیگر است. به همین جهت اینکه ما بخواهیم این سفر را مرتبط کنیم به نظر من شاید خیلی نگاه دقیقی نباشد. بله، مناسبات آمریکا با چین چه در حوزه دیپلماتیک، چه در حوزه رقابتشان در حوزه اقتصادی و فناوری و... اصلا دنیای دیگری است و ما با آمریکاییها اصطلاحا در یک لیگ دیگر گپ و گفت میکنیم و طرح موضوع میکنیم. هرچند که سفر ترامپ به چین بیتاثیر در مساله ایران نمیتواند باشد، اما من ارتباط مستقیمی نمیبینم.
