پاسخ ۱۴ بندی ایران به پیشنهاد آمریکا

 از تلاش‌ها برای از سرگیری مذاکرات در دور دوم گرفته تا اقدام آمریکایی‌ها در جهت محاصره دریایی ایران برای پرداختن به فشار اقتصادی تا ایران را به سمت پذیرش خواسته‌های خود پیش ببرند، اما هرچه هست شرایط کنونی دورنمایی از نگاه مشترک طرفینی به مذاکره و رسیدن به توافق ندارند، چراکه اساسا طرف آمریکایی به دنبال مذاکره برای توافق نیست؛ بلکه صرفا مذاکره را در جهت پذیرش خواسته‌های خود می‌خواهد؛ لذا آنچه که از شواهد و قرائن برمی‌آید و رصد تحرکات آمریکا و رژیم صهیونیستی نشان می‌دهد طرف مقابل به دنبال تجهیز برای احتمال آغاز دوباره جنگ است. هرچند که ترامپ بار‌ها از تمایل به رسیدن به توافق یا فشار اقتصادی از مسیر محاصره دریایی صحبت کرده است؛ اما این میزان تجهیزات و نیرو‌های آمده به منطقه را نمی‌توان صرفا به جهت تشدید فشار اقتصادی برای ایجاد نارضایتی در داخل یا عدم صادرات کالا‌های ایرانی به ویژه نفت دانست. چه اینکه در همین شرایط محاصره اقتصادی نیز بسیاری از کشتنی‌های ایرانی از تنگه هرمز به سمت مقاصد خود خارج یا از مبدأ‌های مشخصی به سوی ایران می‌آیند؛ لذا خود ترامپ و آمریکایی‌ها نیز در یک نوع سردرگمی مانده‌اند که قرار است در قبال ایران چه نوع اقدامی را صورت دهند. شرایط جایی جالب‌تر می‌شود که هنوز میان کنگره و ترامپ برای عدم از سرگیری جنگ اختلاف وجود دارد و کنگره به دنبال متوقف کردن کردن ترامپ برای از سرگیری جنگ است؛ اما خود او هیچ چیزی را منتفی نمی‌داند. در چنین وضعیتی بسیاری معتقدند که سفر در پیش ترامپ به چین و دیدار با شی. جین. پینگ همتای چینی خود در پکن در مورد مسائل خاورمیانه، تنگه هرمز و مشخصا جنگ یا ایران بسیار می‌تواند روی شرایط فعلی و تحولات آتی تاثیر بگذارد. اینکه ترامپ متاثر از چینی‌ها به سمت مذاکره و توافق با ایران برود یا اینکه به همان نگاه یکجانبه خود ادامه دهد و فشار اقتصادی یا جنگ را برگزیند. 

* پیشنهادات ایران

ایران همواره نشان داده که پایبند به مذاکرات عادلانه و منصفانه بوده و در این راستا تلاش‌هایی را به انجام رسانده است. در همین مسیر نیز در مذاکرات اسلام‌آباد تلاش بی‌وقفه و زایدالوصف ۲۱ ساعته هیات ایرانی نشان از این داشت که ایران به دنبال توافق است؛ اما زیاده‌خواهی آمریکایی‌ها مانع از رسیدن به توافق شد. حال، اما به رغم اظهارات و ابراز تمایلات بعضا پوچ آمریکایی‌ها در جهت مذاکره و توافق ایران؛ اما دو پیشنهاد جدید برای آمریکایی‌ها از طریق پاکستان در مقام میانجی فرستاد. چنانکه ایران از طریق واسطه پاکستانی پاسخی به پیشنهاد ۹ بندی آمریکا ارائه کرده که بر موضوع «پایان جنگ» متمرکز است. آمریکا در پیشنهاد خود درخواست ۲ ماه آتش‌بس داشته، اما ایران تاکید کرده است که باید موضوعات در ۳۰ روز تعیین تکلیف شود و موضوع به جای تمدید آتش‌بس بر «اتمام جنگ» متمرکز شود. مباحثی مانند تضمین عدم تجاوز نظامی، بیرون بردن نیرو‌های نظامی آمریکا از محیط پیرامونی ایران، رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده ایران، پرداخت غرامت، لغو تحریم‌ها و پایان جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان، سازوکار جدید تنگه هرمز نیز بخشی از مباحثی است که در پیشنهاد ۱۴ بندی ایران گنجانده شده است. درحالی‌که به‌نظر می‌رسد ردوبدل پیام‌ها میان ایران و آمریکا از طریق پاکستان به‌عنوان واسطه ادامه دارد، تهران پاسخ ۱۴ بندی خود مشتمل بر رئوس مدنظر ایران برای خاتمه جنگ را به طرف پاکستانی ارائه کرده است. منابع آگاه می‌گویند این پاسخ، در واکنش به پیشنهاد ۹ بندی واشنگتن تهیه شده و تهران طی آن علاوه بر تاکید بر خطوط قرمز خود، نقشه راه مشخصی برای پایان جنگ تحمیلی پیشنهاد کرده است. آنطور که رسانه‌ها آورده‌اند این انتقال با واسطه پیام، بعد از طی مراحل متعارف تصمیم‌سازی در نهاد‌های ذی‌ربط نظام و دریافت مجوز‌های لازم صورت گرفته است. به‌نظر می‌رسد ادامه مسیر دیپلماتیک از طریق پاکستان، اگرچه در فضایی مملو از سوءظن نسبت به طرف آمریکایی انجام می‌شود، اما همزمان نشانه جدیت و اعتماد به نفس ایران در پیگیری حقوق و منافع ملی خود در مواجهه با آمریکاست. 

*واکنش آمریکا

هرچه ایران با حسن نیت در پی توافق است آمریکایی‌ها به دنبال فشار بر ایران در جهت دستیابی به اهداف خود هستند. چنانکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در واکنش به پیشنهادات ایران در تروث سوشال نوشت: من به زودی طرحی را که ایران تازه برای ما فرستاده بررسی خواهم کرد، اما نمی‌توانم تصور کنم که قابل قبول باشد، زیرا آنها هنوز بهای کافی برای آنچه در ۴۷ سال گذشته با بشریت و جهان کرده‌اند، نپرداخته‌اند. وی در پاسخ به خبرنگاری که از او پرسید «در نامه‌تان به کنگره گفتید که درگیری‌ها در ایران پایان یافته است. با وجود محاصره دریایی چطور می‌توانید چنین ادعایی کنید، گفت: «خب، این یک محاصره بسیار دوستانه است. هیچکس اصلاً آن را به چالش نمی‌کشد». ترامپ درباره احتمال حمله مجدد به ایران نیز گفت: این امکان وجود دارد که چنین اتفاقی بیفتد. اگر آنها بدرفتاری و کار بدی کنند. این در حالی است که سی‌ان‌ان به نقل از راوید، خبرنگار اکسیوس، نوشت: ترامپ به من گفت که محاصره را در ازای بازگشایی تنگه برنمی‌دارد، بلکه آن را در ازای توافق جامع لغو می‌کند. من احتمال پیشرفت دیپلماتیک در روز‌های آینده را بعید می‌دانم.