بازی ایران با چند کارت مختلف

بسیاری این سفر را در راستای تعاملات بیشتر در جهت مذاکرات ایران و آمریکا قلمداد کرده‌اند. در همین راستا «آرمان ملی» برای بررسی سفر وزیر امور خارجه با جلال خوش‌چهره تحلیلگر مسائل بین‌الملل گفت‌و‌گو کرده که در ادامه می‌خوانید.

سفر آقای عراقچی به اسلام‌آباد را چگونه اریابی می‌کنید؟

من سفر آقای عراقچی به پاکستان را بی‌ربط به فرایند تلاش‌های دیپلماتیک نمی‌بینم، یعنی در ادامه همین فرایند است. اگرچه گفته می‌شود که قرار است پاسخی به سفر آقای عاصم به تهران باشد، اما هم آن دیدار در ارتباط با گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا بوده و قطعاً این دیدار هم که پاسخی به آن دیدار است طبق آنچه که اخبار رسمی می‌گویند در ادامه دیدار قبلی در تهران است. این در حالی است که به هر حال ایران می‌خواهد پاسخ جامع خود را به آمریکایی‌ها بدهد. این تلاش‌ها اگر نگوییم در وقت تلف شده؛ اما در وقت اضافه صورت می‌گیرد. اینکه آیا پاسخ طرفین بر اساس مطالبات حداکثری خودشان باشد من بعید می‌دانم که بشود نتیجه روشنی را پیدا کرد. به ویژه آنچه که گفته شده این است که آقای عراقچی قرار است نظرات تهران را به شکل جامع به طرف پاکستانی بدهد و از طرف دیگر هم ویتکاف و جرارد کوشنر بیایند و این پاسخ را بگیرند و به واشنگتن منتقل کنند. 

* سفر به عمان به عنوان میانجی پیشین مذاکرات ایران و آمریکا را چطور می‌بینید؟

سفر آقای عراقچی به کشور عمان و دیدار در مسقط را باید از این زاویه نگاه کرد که به هر حال جنگ اخیر جنگی بود که آمریکا و اسرائیل می‌خواستند اینگونه برداشت شود که این جنگی بین مسیحیت و یهودیت در یکسو با یکی از کشور‌های جهان اسلام در سوی دیگر است و اینگونه کشور‌های عربی را با ایران وارد چالش کنند و ایران را به عنوان تهدید مشترک به حساب بیاورند. به هر حال این جنگ باعث شد ساختار روابط تهران با کشور‌های عرب جنوب خلیج فارس بهم بریزد. سفر آقای عراقچی را می‌توان از این منظر نگاه کرد که با توجه به سابقه روابط تهران و مسقط و بودن امکان ترمیم روابط در ایجاد روابط دیپلماتیک با کشور‌های عربی یک روزنه به حساب آورد که البته به نظرم بسیار کار سختی است، اما مسقط قطعاً به نمایندگی از دولت‌های عرب حاشیه خلیج فارس حرف‌هایی برای آقای عراقچی دارد و باید دید آقای عراقچی چه چیزی برای گفتن با مقام‌های دولت عمان دارد. 
*برخی سفر وزیر خارجه به روسیه را سفری مشورتی قلمداد می‌کنند؛ این سفر را چگونه می‌توان تحلیل کرد؟
نگاه روسیه به جنگ نگاه مدیریت بحران نیست بلکه کنترل بحران است. از ابتدای اختلافات تهران با غرب معمولا تلاش روس‌ها این بود که اوضاع را کنترل کنند. روسیه توانست بیشترین بهره را به لحاظ اقتصادی، سیاسی و ژئوپلیتیک از این جنگ ببرد. با این حال روس‌ها گفتند که ما می‌خواهیم پیشنهاداتی را مطرح کنیم، اما این پیشنهادات آیا پایان بخش جنگ خواهد بود و آیا آمریکا اجازه خواهد داد که روس‌ها مبتکر هر نوع حل اختلاف بین تهران و غرب باشند و آیا اصولاً روس‌ها می‌خواهند که این اختلافات به پایان برسد؟ همه اینها در پرده ابهام است و باید فقط بسنده کرد به آنچه که آقای عراقچی گفته که ما می‌خواهیم در سفر به مسکو یک گفت‌وگوی مشورتی داشته باشیم.

*برخی سفر وزیر خارجه به روسیه را سفری مشورتی قلمداد می‌کنند؛ این سفر را چگونه می‌توان تحلیل کرد؟

نگاه روسیه به جنگ نگاه مدیریت بحران نیست بلکه کنترل بحران است. از ابتدای اختلافات تهران با غرب معمولا تلاش روس‌ها این بود که اوضاع را کنترل کنند. روسیه توانست بیشترین بهره را به لحاظ اقتصادی، سیاسی و ژئوپلیتیک از این جنگ ببرد. با این حال روس‌ها گفتند که ما می‌خواهیم پیشنهاداتی را مطرح کنیم، اما این پیشنهادات آیا پایان بخش جنگ خواهد بود و آیا آمریکا اجازه خواهد داد که روس‌ها مبتکر هر نوع حل اختلاف بین تهران و غرب باشند و آیا اصولاً روس‌ها می‌خواهند که این اختلافات به پایان برسد؟ همه اینها در پرده ابهام است و باید فقط بسنده کرد به آنچه که آقای عراقچی گفته که ما می‌خواهیم در سفر به مسکو یک گفت‌وگوی مشورتی داشته باشیم.