اقدامات مشروع در تنگه هرمز
در مورد اهمیت این ناحیه باید بگوییم که تنگه هرمز نه تنها یک مسیر حیاتی تجاری، بلکه نقطهای استراتژیک در معماری دفاعی جمهوری اسلامی ایران به شمار میآید. این مسیر باریک که میان آبهای خلیجفارس و دریای عمان قرار دارد، چنان اهمیتی دارد که هر تهدیدی در آن، اهمیتی مستقیم در امنیت ملی ایران پیدا میکند. برای تهران، حضور فعال نظامی و تقویت زیرساختهای دفاعی در این منطقه نه اقدامی تهاجمی، بلکه ضرورتی مشروع و مبتنی بر اصول حق حاکمیت و دفاع از منافع حیاتی کشور است. اهمیت این نقطه زمانی بیشتر میشود که بدانیم بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز کشورهای منطقه از همین مسیر میگذرد و کنترل بر آن، بهمثابه یک اهرم بازدارنده در مقابل خطرات خارجی عمل میکند. در سالهای اخیر، افزایش حضور نیروهای بیگانه بهویژه ناوگانهای آمریکایی و انگلیسی در خلیجفارس، تهدیدهای متعددی را متوجه امنیت دریایی ایران کرده است. در چنین شرایطی، توسعه تواناییهای دریایی ایران در اطراف تنگه هرمز نهتنها پاسخ طبیعی به این حضور گسترده است، بلکه مطابق با حقوق بینالملل، امری مشروع در چارچوب دفاع از مرزها و منافع ملی محسوب میشود. باید به این مورد هم اشاره کنیم که برقراری رزمایشهای مشترک میان نیروهای دریایی و سپاه پاسداران در این آبراه با هدف آزمایش سامانههای دفاع ساحلی، انتقال سریع نیروها و ارزیابی آمادگی عملیات مقابله با تهدیدات دریایی انجام میگیرد. این اقدامات، بهجای تشدید درگیری، در واقع نقش بازدارندگی دارند، زیرا نشان میدهند ایران قادر است ثبات و امنیت عبور و مرور را در صورت احترام سایر طرفها تضمین کند. در حقیقت، تنگه هرمز برای ایران نه تنها منبع قدرت ژئوپلیتیکی، بلکه نشانهای از استقلال امنیتی در منطقهای پرآشوب است که بازیگران فرامنطقهای همواره تلاش کردهاند کنترل آن را از دست کشورهای منطقه خارج کنند. در این مورد و با توجه به تاکیدات جدید در مورد ادامه اقدامات مشروع ایران در این تنگه با یکی از تحلیلگران سیاسی- نظامی مصاحبهای انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
*اهداف مشروع
منصور حقیقتپور، تحلیلگر نظامی- سیاسی و نماینده ادوار مجلس در مورد اینکه چرا اهداف شناورهای آمریکایی- اسرائیل در تنگه هرمز برای ایران مشروع محسوب میشود به خبرنگار «آرمان ملی» میگوید: «تنگه هرمز یکی از حیاتیترین گذرگاههای انرژی در جهان است که روزانه حدود بیست میلیون بشکه نفت، معادل یکچهارم کل عرضه جهانی، از آن عبور میکند. این مسیر باریک میان ایران و عمان، شریان حیاتی صادرات نفت کشورهای حوزه خلیجفارس بهشمار میرود و اقدامات کنونی تاثیری محسوس و جهانی بر اقتصاد و بازار انرژی گذاشته است. پس از افزایش تنشها و رویارویی نظامی میان ایران و آمریکا، ایران با مسدودکردن این تنگه نشان داده است که از موقعیت ژئوپلیتیکی استثنایی خود بهعنوان اهرم فشار راهبردی استفاده میکند و این روند باعث شوک بزرگی در بازار جهانی انرژی شده است. آخرین برآوردها نشان میدهد در صورت بسته شدن کامل این مسیر، قیمت نفت خام ممکن است تا حدود ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد. رقمی که میتواند موج جدیدی از تورم جهانی و بحران انرژی را بهدنبال داشته باشد. مورد دیگر اینکه نرخ کرایه نفتکشها در مسیرهای آسیایی و آفریقایی رشد شدیدی پیدا کرده و نگرانیها از کمبود سوخت در کشورهای واردکننده عمده، از جمله چین، هند، ژاپن و کشورهای اروپایی، افزایش یافته است.» این تحلیلگر در همین مورد و با اشاره به اینکه مدیریت کامل این تنگه با جمهوری اسلامی است، اضافه میکند: «توجه داشته باشید که ایران از منظر ژئوپلیتیک، یکی از معدود کشورهایی است که کنترل مستقیم و موثری بر چنین گلوگاهی دارد. موقعیت ساحلی گسترده در شمال تنگه، حضور نظامی گسترده در خلیجفارس و تواناییهای موشکی و دریایی، به تهران این امکان را میدهد که بهصورت واقعی یا حتی با تهدید به اقدامات مشروع، ثبات جریان انرژی جهان را تحتتاثیر قرار دهد. این توانمندی نهتنها بُعد نظامی دارد، بلکه ابزاری سیاسی و اقتصادی برای فشار بر قدرتهای غربی و منطقهای محسوب میشود. در نتیجه باید بگوییم که بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران بیانگر آن است که تهران با در اختیارداشتن یکی از حساسترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان، قادر است معادلات قدرت و انرژی را در سطح بینالمللی دگرگون کند.»
*تسلط بر تنگه
بعد از اینکه رهبر جدید ایران بر انسداد تنگه هرمز تاکیده کرده است بهنظر این سیاستهای دفاعی در این آبراهه تا آتشبس ادامه خواهد داشت. در این مورد اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حقوق بینالملل حق دارد در دفاع از خود، مبادی و مراکز حمله علیه کشور را هدف قرار دهد. او در همین مورد در نشست خبری خود گفت: «امنیت این مسیر برای ایران حیاتی است و تهران همواره برای حفاظت از آن هزینه کرده است.» به گفته او، ناامنیهای اخیر در منطقه نتیجه اقدامات آمریکا و اسرائیل است و ایران خواهان ناامنشدن تنگه هرمز نیست.»
