ضرورت تامین برق پایدار در جنگ
کارشناسان ظرفیتهای موجود برای برونرفت از اختلالات در حوزه برق در صورت حمله احتمالی به نیروگاهها را بررسی میکنند.
تابآوری شبکه انرژی
به گزارش «آرمان ملی»، حمیدرضا صالحی نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در این باره گفت: در شرایطی که پایداری شبکه برق به عنوان یکی از مهمترین زیرساختهای حیاتی هر کشور شناخته میشود، موضوع آمادگی صنعت برق برای مواجهه با بحرانها و اختلالهای احتمالی بیش از گذشته مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است. در سالهای اخیر، بحث تابآوری شبکه انرژی و توان مدیریت شرایط اضطراری در میان مسئولان و فعالان حوزه انرژی بارها مطرح شده و کارشناسان بر این باورند که برنامهریزی فنی و مدیریتی میتواند نقش مهمی در کاهش آثار هرگونه اختلال در تولید و توزیع برق ایفا کند. او درباره وضعیت آمادگی نیروگاهها و شبکه برق کشور برای مواجهه با شرایط بحرانی گفت: صنعت برق طی سالهای گذشته تلاش کرده است با اتخاذ تمهیدات فنی، امکان تداوم تولید و تأمین انرژی را در شرایط مختلف حفظ کند. یکی از مهمترین اقداماتی که در بسیاری از نیروگاههای کشور انجام شده، پیشبینی استفاده از سوختهای جایگزین یا همان سوخت دوم است، موضوعی که میتواند در زمان بروز اختلال در تأمین سوخت اصلی، استمرار فعالیت نیروگاهها را تضمین کند.
تامین سوخت جایگزین
صالحی اضافه کرد: بسیاری از نیروگاههای حرارتی کشور به گونهای طراحی شدهاند که در صورت بروز مشکل در تأمین سوخت اصلی، امکان استفاده از سوخت جایگزین را داشته باشند. این مسئله به گفته او یکی از ابزارهای مهم مدیریت بحران در بخش تولید برق محسوب میشود. در چنین شرایطی، اگر تأمین یک نوع سوخت با محدودیت مواجه شود، نیروگاهها میتوانند با تغییر نوع سوخت مصرفی همچنان به تولید ادامه دهند و از کاهش شدید ظرفیت تولید برق جلوگیری شود. این کارشناس حوزه انرژی معتقد است: وجود چنین پیشبینیهایی باعث میشود که در شرایط عادی نگرانی جدی درباره تداوم فعالیت نیروگاهها وجود نداشته باشد. در وضعیت فعلی، شبکه برق کشور به صورت پیوسته در حال فعالیت است و نیروگاهها نیز با ظرفیتهای موجود در حال تولید انرژی هستند. از این رو، تا زمانی که شرایط عملیاتی شبکه در وضعیت طبیعی باقی بماند، مشکلی در تأمین برق ایجاد نخواهد شد. صالحی توضیح داد: با این حال صالحی تأکید میکند که از منظر فنی، در هر کشوری اگر بخشی از زیرساختهای تولید برق دچار آسیب یا اختلال شود، طبیعتاً چالشهایی در مدیریت شبکه به وجود میآید. به گفته او، صنعت برق به طور کلی به زیرساختهای گستردهای وابسته است و هرگونه اختلال در بخش تولید، انتقال یا توزیع میتواند بر عملکرد کلی شبکه اثر بگذارد. به همین دلیل نیز در بسیاری از کشورها برنامههایی برای افزایش تابآوری شبکه و مدیریت شرایط اضطراری طراحی شده است.
امکان جابهجایی انرژی
نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: یکی از مهمترین ظرفیتهای شبکه برق ایران، گستردگی شبکه سراسری انتقال و توزیع برق است. این شبکه به گونهای طراحی شده که امکان جابهجایی انرژی میان مناطق مختلف کشور را تا حدی فراهم میکند. به بیان دیگر، اگر در یک منطقه از کشور کاهش تولید یا اختلالی در فعالیت برخی نیروگاهها رخ دهد، میتوان از طریق شبکه انتقال، بخشی از برق مورد نیاز آن منطقه را از سایر مناطق تأمین کرد. اما قطعاً این وضعیت به صورت صفر تا صد و کامل نخواهد بود، اما همین قابلیت انتقال انرژی میان استانها و شهرهای مختلف باعث میشود که در بسیاری از مواقع بتوان آثار اختلالهای محدود را مدیریت کرد. در چنین شرایطی، شبکه برق با استفاده از ظرفیت نیروگاههای فعال در سایر مناطق میتواند تا حدی کمبود تولید در یک منطقه خاص را جبران کند. البته او تأکید میکند که این راهکار نیز محدودیتهای فنی خود را دارد و نمیتواند در همه شرایط به طور کامل جایگزین ظرفیت از دست رفته تولید شود. این کارشناس حوزه انرژی اضافه کرد: در صورتی که اختلالها گسترده باشند یا بخش بزرگی از ظرفیت تولید برق از مدار خارج شود، طبیعتاً مدیریت شبکه با دشواری بیشتری مواجه خواهد شد. در چنین شرایطی ممکن است نیاز به اعمال برخی محدودیتها در مصرف یا اجرای برنامههای مدیریت بار وجود داشته باشد تا تعادل میان تولید و مصرف برق حفظ شود.
سناریوهای مختلف
صالحی معتقد است: به همین دلیل، توجه به موضوع تابآوری زیرساختهای انرژی اهمیت زیادی دارد. به گفته او، صنعت برق باید همواره خود را برای سناریوهای مختلف آماده نگه دارد؛ سناریوهایی که ممکن است شامل اختلال در تأمین سوخت، بروز حوادث طبیعی، یا آسیب به برخی تأسیسات زیرساختی باشد. برنامهریزی برای چنین شرایطی میتواند از بروز بحرانهای گسترده در تأمین برق جلوگیری کند. او همچنین به نقش مدیریت مصرف در حفظ پایداری شبکه اشاره میکند و میگوید در بسیاری از کشورها، در زمان بروز شرایط خاص، برنامههای مدیریت تقاضا به عنوان یکی از ابزارهای اصلی برای کنترل شبکه مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، با همکاری بخشهای صنعتی و مشترکان بزرگ، میزان مصرف برق در ساعات حساس کاهش داده میشود تا فشار بر شبکه کمتر شود. وی معتقد است: ترکیب این اقدامات شامل استفاده از سوخت جایگزین در نیروگاهها، بهرهگیری از ظرفیت شبکه انتقال برای جابهجایی انرژی و اجرای برنامههای مدیریت مصرف میتواند تا حد زیادی به حفظ پایداری شبکه برق کمک کند. البته او تأکید میکند که این اقدامات به معنای نبود چالش نیست و در شرایطی که زیرساختهای حیاتی دچار آسیب شوند، مشکلاتی در کوتاهمدت قابل انتظار خواهد بود.
کاهش خسارت
وی تاکید کرد: صنعت انرژی به طور کلی یکی از نخستین بخشهایی است که در شرایط بحران تحت تأثیر قرار میگیرد. برق، سوخت و سایر حاملهای انرژی نقش اساسی در فعالیت بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی دارند و هرگونه اختلال در این حوزه میتواند آثار گستردهای بر زندگی مردم و فعالیتهای اقتصادی داشته باشد. از همین رو، برنامهریزی برای حفاظت از این زیرساختها و افزایش تابآوری آنها اهمیت ویژهای دارد. نایبرئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران معتقد است که مدیریت صحیح و برنامهریزی دقیق میتواند از شدت بسیاری از بحرانها بکاهد. او میگوید تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که تقویت زیرساختهای انرژی، توسعه شبکههای انتقال و افزایش انعطافپذیری نیروگاهها میتواند نقش مهمی در کاهش آسیبپذیری سیستم انرژی ایفا کند. او تاکید کرد: اقدامات فنی، توجه به راهکارهای مدیریتی و همکاری میان نهادهای مختلف نیز اهمیت دارد. صنعت برق، صنعت گاز، بخشهای صنعتی و نهادهای مدیریتی باید در چارچوب یک برنامه هماهنگ عمل کنند تا در صورت بروز شرایط خاص، امکان تصمیمگیری سریع و مدیریت مؤثر شبکه وجود داشته باشد. صالحی افزود: بهترین راه برای جلوگیری از بروز بحرانهای گسترده در حوزه انرژی، پیشگیری و برنامهریزی است. هرچه زیرساختها مقاومتر و برنامههای مدیریت بحران دقیقتر باشند، امکان عبور از شرایط دشوار با کمترین آسیب فراهم خواهد شد. به اعتقاد این کارشناس، صنعت برق ایران نیز در سالهای اخیر تلاش کرده است با تکیه بر ظرفیتهای فنی و تجربیات موجود، آمادگی خود را برای مواجهه با شرایط مختلف افزایش دهد تا پایداری شبکه و تأمین برق کشور حفظ شود.
