در این مورد باید اضافه کنیم که آنچه مشخص است این جنگ نه دوجانبه بلکه اروپاییها به همراهی آمریکا در تقابل با روسیه وارد جنگی نیابتی شدهاند و در این مورد در واقع اوکراین را به زمین جنگ خود تبدیل کردهاند. کشتهها و خسارات جانی و مالی ادامه دارد و وعدههای صلح یکی پس از دیگری تنها میآید تا روند شکست دیپلماسی در اوکراین را نمایان کند. دونالد ترامپ در کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود که جنگ اوکراین را تمام خواهد کرد ولی نهتنها این آتشها خاموش نشد بلکه مشاهده میکنیم که کمکهای نظامی و مالی از سوی آمریکا و اروپا همچنان به سمت کییف در حرکت است و آنچه تحلیلگران پیشبینی میکنند این جنگ میتواند سراسر قاره اروپا را دربر گیرد. در این مورد باید اضافه کنیم که در ادوار اخیر و بعد از شروع جنگ در اوکراین بسیاری از کشورهای اروپایی تلاش میکنند تا بتوانند خود را از نظر نظامی ارتقا دهند، زیرا آنچه مشخص است ناتو دیگر آن کارایی لازم را ندارد. در ادامه آخرین ارزیابیهای جنگ اوکراین را بررسی خواهیم کرد و البته اینکه چرا میگوییم دیپلماسی در جنگ اوکراین شکست خورده است. در این مورد بیشتر میخوانید.
شکست دیپلماسی
در این سالها کشورهای مختلفی در قالب میانجیگر تلاش کردند تا راهحلی دیپلماتیک برای این بحران پیدا کنند، اما نه نشست جده دستاوردی برای اوکراین داشت، نه مذاکرات استانبول نتیجهای در بر داشت. موارد مشابه دیگر نیز هیچکدام برای حل بحران مسکو و کییف راهگشا نبودند. از یک سال پیش نیز به رهبری ترامپ و تلاشهای آمریکاییها فشارهایی به طرفین وارد شد تا مذاکرات صلح را آغاز کرده و به یک توافقی برسند. پیشنهادهایی مانند شرکت در بهره برداری از معادن اوکراین تا تحریمهای متعددی که علیه روسیه اعمال شد از جمله فشارهایی بود که از سوی آمریکا برای وادار کردن اوکراین به آمدن پای میز مذاکره انجام شد. در عین حال تناقض جدی مواضع کشورهای اروپایی حامی اوکراین با مواضع تازه رئیسجمهور آمریکا نتوانست تلاشهای آمریکا برای میانجیگری میان این دو کشور را تاکنون به ثمر برساند. باید به این مورد اشاره کنیم که سومین دور مذاکرات روسیه و اوکراین طی ماههای اخیر با میانجیگری آمریکا در ژنو برگزار شد، اما این مذاکرات هم با وجود جو مثبتی که پیش از مذاکرات به وجود آمد به نتیجه منجر نشد و دو طرف این مذاکرات را سخت و دشوار توصیف کردند.
وعدههای آمریکا
باتوجه به اینکه هیچ گزینهای در مورد مسکو و کییف به نتیجه نرسید ولی باز هم از سوی آمریکاییها مشاهده میکنیم که وعدههای جدیدی از راه میرسد. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور جنگ اوکراین اعلام کرد قصد دارد برای ادامه مذاکرات با نمایندگان اوکراین به ژنو بازگردد و تماسهایی نیز با مقامهای روس برای دور بعدی گفتوگوها برنامهریزی شده است. ویتکاف در خصوص تضمینهای امنیتی، گفت: «گفتوگوهایی با مقامهای ارشد نظامی آمریکا و اوکراین انجام شده است. اروپا در حال آمادهسازی مجموعهای از تعهدات با پشتیبانی بیشتر آمریکا است و گفت نوعی مسئولیت شبیه ماده ۵ ناتو میتواند پیام روشنی ارسال کند. او همچنین حمایت خود را از دیدار احتمالی میان پوتین و زلنسکی در صورت حلوفصل مسائل مقدماتی اعلام کرد، هرچند گفت هنوز برای بحث درباره قالب این دیدار زود است و تمرکز فعلی بر ترتیبات امنیتی و اقتصادی قرار دارد. پیشتر نیز گزارش شده بود سومین دور مذاکرات سهجانبه در ژنو پیشرفتهایی در زمینه نظارت بر آتشبس و گفتوگوهای سیاسی به همراه داشته، هرچند مسائل سرزمینی همچنان حلنشده باقی مانده است.»
اروپاییها در اوکراین
بنابر آخرین گزارشهای منتشر شده باید بگوییم که منابع مطلع میگویند شمار فزایندهای از کشورهای عضو ائتلاف داوطلبان به طور غیرعلنی تایید کردهاند که اعزام صلحبانان آنها به اوکراین به تایید ولادیمیر پوتین بستگی خواهد داشت که این احتمالا برنامههای پاریس و لندن برای استقرار نیرو در اوکراین را مختل میکند. رهبران این ائتلاف در دیداری که روز سهشنبه داشتند، دوباره بر قصد خود برای اعزام نیرو به اوکراین به عنوان بخشی از ارائه تضمینهای امنیتی به این کشور تاکید کردند. در همین مورد سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه گفته است که مسکو هیچگاه اعزام نیروهای ناتو به اوکراین را به هیچ شکلی، حتی در چارچوب نظامیان ائتلاف داوطلبان مجاز نخواهد دانست. به گفته منابع دیپلماتیک و دفاعی، این بدان معناست که در صورت تمایل کرملین، برنامههای انگلیس و فرانسه برای حفظ آتشبس احتمالی میتواند خنثی شود.
این در حالی است که رئیسجمهور روسیه گفته است که پس از توافق احتمالی برای صلح پایدار، حضور نظامی خارجی در اوکراین بیمعناست. او همچنین اعلام کرده روسیه هر نیروی خارجی در خاک اوکراین را اهداف مشروع خواهد دانست.
نشست بلندپایه ائتلاف داوطلبان در ۶ ژانویه در پاریس و برای بحث درباره ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین برگزار شد. طبق سندی که پس از این نشست بر سر آن توافق شد، این ائتلاف با تداوم حمایت نظامی طولانیمدت از کییف موافقت کردند. رهبران این کشورها بیانیهای درباره اعزام نظامیان به قلمرو اوکراین در صورت وجود یک توافق صلح امضا کردند.