تاثیر مسائل سیاسی و... جهانی و منطقهای از جمله شاخصهایی به شمار میآید که همواره باعث میشود بازارها واکنش بارزی به آن نشان دهند. اما خنثی بودن بازارهای مالی بعد از دور دوم مذاکرات، از این حکایت میکند که بیش از ثبات روی افزایش تنشها حساب باز کرده است. این مسأله البته بعد از برخی از اظهارات مقامات دو کشور و همچنین بستن تنگه هرمز به صورت موقت و در قالب مانور، از جمله دیگر مسائلی است که باعث شد تا همزمان با افزایش قیمت نفت و ریزش نسبی قیمت دلار، با افزایش و جهش قیمت طلا در بازارهای جهانی روبهرو شویم که البته قطعاً بازار ایران نیز تحت تاثیر این پارامترها قرار گرفته است.
واکنش معکوس بازار
به گزارش» آرمان ملی محمد کشتی آرای عضو کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق بازرگانی ایران در این باره گفت: بازار طلا چند روز اخیر پس از اظهارنظرهای مثبت برخی از مقامات پس از دور دوم مذاکرات تقریباً قدری به آرامش رسیده بود. اما واکنشهای متفاوت برخی از رسانهها و تحلیلهای مختلف همچنین مانور در تنگه هرمز و... باعث شد تا در مرحله نخست قیمت نفت در بازار افزایشی شود و به دنبال آن قیمت دلار نیز با روند نزولی مواجه شود. در این بین اونس جهانی طلا هم رشد یافته و گران شده و ایران نیز تحت تاثیر این فرآیند قرار گرفته و گران شد. او افزود: فضای امنیتی منطقه در روزهای اخیر ملتهبتر شده است و همین تحولات، بههمراه رویدادهای سیاسی و نظامی اخیر، موجب بروز نوسانات شدید در بازارهای جهانی شده است. این کارشناس حوزه طلا اضافه کرد: افزایش قیمت نفت بر سایر بازارها نیز اثر گذاشته است به گونهای که تا لحظه تنظیم این گزارش، بازار ارز با واکنش معکوس مواجه شده و قیمت دلار روندی کاهشی را تجربه کرده است، اما این کاهش، بیش از آنکه ناشی از متغیرهای بنیادی اقتصادی باشد، بازتابی از فضای پرابهام و انتظارات کوتاهمدت بازار نسبت به تحولات سیاسی و امنیتی ارزیابی میشود. کشتی آرای ادامه داد: در بازار طلا که پس از مرحله دوم مذاکرات ایران و آمریکا نشانههایی از آرامش نسبی بروز کرده بود، بار دیگر با انتشار اخبار مربوط به تشدید تنشها، از جمله بحث بستن تنگه هرمز و اظهارنظرهای تند برخی مقامات طرفین، روند صعودی قیمتها از سر گرفته شد. رشد بهای طلا هم در بازارهای جهانی و هم در بازار داخلی ایران بهوضوح قابل مشاهده است. همزمان سایر فلزات گرانبها از جمله نقره و پلاتین نیز در مسیر افزایشی قرار گرفتهاند که نشاندهنده افزایش تقاضا برای داراییهای امن در فضای پرریسک کنونی است.
بیاعتمادی به دیپلماسی
نایب رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران اضافه کرد: در این بین، بازارها که قبلاً در مسیر ثبات نسبی قرار داشتند، بهطور ناگهانی وارد فاز نوسان و سردرگمی شدهاند؛ وضعیتی که همزمانی آن با ابهام در روند مذاکرات سیاسی، بر شدت بیاعتمادی و رفتارهای هیجانی در بازارها افزوده است. این شرایط در اقتصاد ایران که همواره تأثیرپذیری بالایی از متغیرهای سیاسی و امنیتی منطقهای و جهانی دارد، نمود پررنگتری یافته و با افزایش قیمت نفت، بازارهای داخلی نیز با نوسانات قابلتوجهی مواجه شدهاند. او افزود: در این راستا، معاملات در بازارهای داخلی با نوسان و افزایش محسوس قیمتها همراه بوده است که تداوم یا تعدیل آن، به میزان زیادی به تحولات سیاسی، امنیتی و سیگنالهای آتی از مذاکرات و معادلات منطقهای وابسته خواهد بود. او درباره وضعیت بازار تا لحظه تنظیم این گزارش گفت: همزمان با تشدید تنشهای سیاسی و امنیتی در منطقه و اثرگذاری مستقیم آن بر بازارهای جهانی و داخلی، بازار طلا در ایران نیز با افزایش قابلتوجه قیمتها مواجه شده است. بر اساس دادههای موجود، هر گرم طلای ۱۸ عیار در مقایسه با گذشته، حدود یک میلیون تومان افزایش قیمت را تجربه کرده و پیشبینیها حاکی از آن است که در صورت تداوم فضای نااطمینانی، این روند صعودی میتواند ادامهدار باشد.
تحلیل بازار سکه
کشتیآرای درباره قیمت سکه گفت: بازار سکه نیز از این تحولات بیتأثیر نمانده و قیمت سکه طلا تا لحظه تنظیم این گزارش با افزایشی در حدود سهونیم میلیون تومان روبهرو شده است؛ رشدی که عمدتاً تحت تأثیر افزایش قیمت جهانی طلا، نوسانات ارزی و رشد انتظارات تورمی شکل گرفته است. از طرفی، با توجه به قرار گرفتن در ماههای پایانی سال، طبق روال سالهای گذشته، تغییرات قیمتی و افزایش حجم دادوستدها در بازار کاملاً مشهود است. در این مقطع، تقاضا برای خرید فیزیکی طلا بهعنوان یک دارایی امن و همچنین با هدف حفظ ارزش داراییها افزایش مییابد؛ موضوعی که در روزهای پایانی سال با شدت بیشتری بروز میکند. این کارشناس همچنین در خصوص رشد تقاضای خرید گفت: از یک طرف، رشد تقاضای فصلی در روزهای پایانی سال، از یک سو و نگرانیهای سیاسی و اقتصادی، عملاً باعث ایجاد تقاضای مضاعف در بازار شده و همین مسأله به افزایش حجم معاملات و فشار صعودی بر قیمتها دامن زده است. در مجموع، ترکیب عوامل سیاسی، انتظارات تورمی، نوسانات ارزی و شرایط فصلی، بازار طلا را وارد فاز پرنوسان و صعودی کرده، وضعیتی که تداوم یا تعدیل آن، به تحولات آتی در حوزه سیاست خارجی و ثبات اقتصادی وابسته خواهد بود. او توضیح داد: بر اساس آخرین دادهها، هر گرم طلای ۱۸ عیار تا کنون که درباره آن صحبت میکنیم، حدود یک میلیون تومان افزایش قیمت را تجربه کرده و برآوردها نشان میدهد در صورت تداوم شرایط فعلی، احتمال ادامه روند صعودی همچنان وجود دارد. همچین در بازار سکه نیز، قیمتها تا لحظه تنظیم این گزارش با افزایش حدود سهونیم میلیون تومانی همراه بوده است. علاوه بر رشد قیمت ذاتی طلا، حباب سکه نیز تقویت شده و گزارشها از افزایش حدود یک تا یکونیم میلیون تومانی حباب سکه حکایت دارد؛ موضوعی که نشاندهنده رشد انتظارات تورمی و فشار تقاضا در بازار است.
تغییرات فصلی بازار
رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران تاکید کرد: با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، طبق روالی که هر سال تکرار میشود، حجم خرید و فروش سکه و طلای فیزیکی افزایش یافته و همین عامل به تشدید تقاضا در بازار دامن زده است. در این مقطع، بخشی از تقاضا ماهیت سرمایهای و بخشی دیگر جنبه مصرفی و فصلی دارد که همزمانی آن با فضای پرریسک سیاسی و اقتصادی، اثر افزایشی مضاعفی بر قیمتها گذاشته است. این کارشناس معتقد است: ترکیب شرایط سیاسی، نوسانات ارزی، افزایش بهای جهانی طلا و تقاضای فصلی پایان سال، بازار طلا و سکه را پرنوسان و صعودی کرده است؛ وضعیتی که تداوم آن، بیش از هر چیز به تحولات سیاسی پیشرو و میزان کنترل انتظارات تورمی در داخل کشور وابسته خواهد بود.
متغیرهای بیرونی
او درباره دلیل اصلی وضعیت کنونی بازارها گفت: میتوان گفت عدم واکنش منفی بازارها به مذاکرات ژنو بیش از آنکه ناشی از بیاهمیت بودن این گفتوگوها باشد، نتیجه غلبه متغیرهای بیرونی مانند افزایش قیمت نفت و طلاست؛ عواملی که فعلاً اجازه نمیدهند بازار ارز و طلا وارد مسیر کاهشی پایدار شوند و همچنان فضای نوسانی و متمایل به رشد بر معاملات حاکم است. در حقیقت تحولات سیاسی و امنیتی منطقه، بازار جهانی و داخلی طلا طی روزهای اخیر بار دیگر وارد فاز صعودی شده است. بر اساس بررسیها، قیمت طلا که در روزهای گذشته و همزمان با تشدید تحرکات نظامی آمریکا و ایران در منطقه خلیج فارس، در سطوحی نزدیک به زیر ۵ هزار دلار در نوسان بود، تا لحظه تنظیم این گزارش با افزایشی حدود ۵۲۵ دلاری همراه شده است. نگاهی خوشبینانهتر به روند معاملات نشان میدهد که تنها در جریان معاملات امروز، قیمت طلا نسبت به زمان سفارشهای قبلی، حدود ۱۲۰ دلار رشد را ثبت کرده است. این افزایش، در فضایی رخ داده که همچنان تنشهای ژئوپلیتیک منطقهای ادامه دارد و چشمانداز روشنی از کاهش ریسکهای سیاسی مشاهده نمیشود. بر همین اساس، بسیاری از تحلیلها حاکی از آن است که در صورت تداوم شرایط فعلی، روند افزایشی بازار طلا میتواند ادامهدار باشد. کشتی آرای اضافه کرد: از جمله عوامل مهم اثرگذار بر این روند، تضعیف نسبی دلار در بازارهای جهانی ارزیابی میشود؛ موضوعی که بهطور سنتی به افزایش قیمت طلا منجر میشود. این کاهش ارزش دلار، خود تحت تأثیر مجموعهای از تحولات سیاسی و امنیتی قرار دارد؛ از جمله بحرانهای ژئوپلیتیک، تشدید تنشها در خاورمیانه، بحث بستن تنگه هرمز از سوی ایران و افزایش احتمال درگیری یا تنش نظامی میان ایران و آمریکا است.
پیشبینی بازار
این کارشناس معتقد است: ترکیب شرایط سیاسی، نگرانی از اختلال در جریان انرژی جهانی، افزایش ریسکهای نظامی و ضعف دلار، شرایطی را رقم زده که طلا بار دیگر بهعنوان پناهگاه امن سرمایه مورد توجه بازارها قرار گرفته است. بازتاب این روند، نهتنها در بازارهای جهانی بلکه در بازار داخلی ایران نیز بهوضوح دیده میشود و همین مسئله میتواند در کوتاهمدت، نوسانات صعودی را در بازار طلا حفظ کند. او درباره پیشبینی بازارهای مالی گفت: در خصوص پیشبینی بازارهای مالی و غیرمالی کشور از جمله طلا، ارز، نفت و سایر بازارها، باید تأکید کرد که در شرایط فعلی امکان ارائه برآوردی دقیق و قطعی وجود ندارد. علت اصلی این مسأله، بیثباتی و نوسان بالای شاخصهای اثرگذار بر این بازارهاست؛ شاخصهایی که بهصورت لحظهای تحت تأثیر متغیرهای سیاسی، امنیتی، نظامی و اقتصادی در حال تغییر هستند. به خصوص در مورد نفت که ماهیتی عمدتاً جهانی دارد، پیشبینیها بیش از هر زمان دیگری به تحولات ژئوپلیتیک و تصمیمات بازیگران بینالمللی وابسته شده و همین موضوع، دامنه عدم قطعیت را افزایش داده است. در بازارهای داخلی نیز طلا و ارز نهتنها از متغیرهای اقتصادی، بلکه بهشدت از فضای روانی و انتظارات ناشی از اخبار سیاسی و امنیتی تأثیر میپذیرند. از این رو، در چنین فضایی، هرگونه پیشبینی بلندمدت یا حتی میانمدت، بدون در نظر گرفتن تغییرات لحظهای این عوامل، میتواند گمراهکننده باشد؛ بنابراین در مقطع کنونی، مهمترین راهبرد، رصد مداوم تحولات اثرگذار در حوزههای امنیتی، نظامی و سیاسی، چه در سطح منطقهای و چه در سطح بینالمللی است. وی تاکید کرد:به این ترتیب باید گفت که جهتگیری بازارهای مالی در آینده، بیش از هر چیز به نحوه تحول این فاکتورها وابسته خواهد بود و تنها پس از روشنتر شدن مسیر تحولات سیاسی و امنیتی، امکان ارائه تحلیل دقیقتر و واقعبینانهتر از روند بازارها فراهم میشود.