سران کشور درمقابل معترضان نرمش داشته باشند
تهدید خارجی علیه کشور به چه میزان جدی است ودر صورت وقوع جنگ شرایط جامعه ایران به چه سمتی خواهد رفت؟ «آرمان ملی» برای پاسخ به این پرسشها با دکتر مصطفی اقلیما آسیبشناس اجتماعی گفتوگو کرده که در ادامه میخوانید.
*جامعه ایران پس از اعتراضات در چه وضعیتی قرار داد؟ آیا مدیران جامعه در مسیر تحقق مطالبات اعتراض کنندگان حرکت کردند؟
هنگامی که مردم اعتراض میکنند اگر سیاستهای صحیحی برای مطالبات آنها در پیش گرفته شود و نگاه درستی به اعتراض کنندگان وجود داشته باشد هیچ اتفاقی رخ نخواهد داد. با این وجود در وقایع اخیر برخی خودآگاه یا ناخودآگاه به شکلی رفتار کردند که وضعیت را پیچیده کرد. در مراحل اول اعتراضات بهترین حالت این بود که اجازه داده میشد مردم اعتراض کنند و برخورد تندی با آنها صورت نمیگرفت و در این صورت احتمال ترکیب شدن موضوعات دیگر در اعتراضات معیشتی به حداقل میرسید. با این وجود اتفاقاتی افتاد که باعث جریحهدار شدن افکار عمومی شد. اگر به مطالبات پاسخ داده نشود، اگر سخن مردم شنیده نشود، تردید نیست که چنین التهابی در جای دیگر مانند زخم سر باز خواهد کرد.
*یعنی فکر میکنید ممکن است دوباره اعتراضات تکرار شود؟
با بررسی مطالبات مردم و شرایط اقتصادی اگر تحولی ایجاد نشود احتمال اعتراض دوباره مردم وجود دارد. نکته مهم اینکه در صورتی که مردم دوباره اعتراض کنند، به سختی میتوان جلو گسترش خشونت را گرفت. دلیل چنین وضعیتی را باید در ادامه مشکلات دانست. به همین دلیل امیدواریم اگر دوباره این اتفاق رخ داد، با نهایت تعقل و تدبر با مردم برخورد شود. این نکته مهمی است که مردم به هیچ وجه درصدد از بین بردن کشور خودشان نیستند، اما نمیتوان منکر شرایط سخت فعلی شد که مهمترین آن گرانی، تورم و وضعیت بسیار دشوار معیشتی مردم است. دولت هم متوجه این نکته است که گرانیها مردم را با چالشهای جدی در زندگی مواجه کرده است. به همین دلیل تا دیر نشده باید به مطالبات مردم پاسخ صحیح و منطقی داد و اجازه نداد دوباره اعتراضات شکل بگیرد و جامعه در التهاب فرو برود. سوال این است که بعد از اتفاقات دیماه که برای کشور بسیار هزینه داشت، چه مشکلی از مردم حل شده است؟ چنان که از وضعیت پیداست هنوز اتفاق خاصی رخ نداده و مشکلی رفع نشده و فشار روی مردم به همان شکل وجود دارد. اتفاق دیگری که رخ داده مربوط به تصمیمات مدیریتی بعد از فروکش کردن اعتراضات است. اینکه بهترین کار چیست و چه باید کرد که موجب تسلی خاطر مردم شد، موضوعی است که کمتر به آن فکر شده است. در شرایط فعلی باید هرچه زودتر بازداشت شدگان به آغوش خانواده خود برگردند. برای این کار میتوان عفو عمومی اعلام کرد. نباید اقداماتی انجام داد که شرایط را پیچیدهتر کند. هنگامی که مردم رفاه نداشته باشند و با چالشهای زیادی در زندگی مواجه باشند نمیتوان انتظار داشت به برخی مسائل جانبی دیگر توجه کنند.
*تهدید خارجی از سوی آمریکا را به چه میزان جدی میدانید و فکر میکنید روند مذاکرات بین ایران و آمریکا در نهایت به چه سمتی خواهد رفت؟
ایران و آمریکا چارهای جز بازگشت به میز مذاکره نداشتند. اینکه طرفین در این مذاکرات چه میزان امتیازاتی را مطرح خواهند کرد هنوز مشخص نیست، اما آنچه مشخص است این است که با مطرح شدن دوباره مذاکره زمان و فرصت بیشتری فراهم شده است تا بتوان هم راهی برای غلبه بر این مشکل یافت و هم توانایی دفاعی و نظامی را تقویت کرد. ترامپ تهدیدهای زیادی علیه ایران انجام داده است. طرفداران او فکر میکنند که او اگر قصد انجام کاری را داشته باشد در نهایت انجام خواهد داد، اما در مسائل بینالمللی چنین صراحت و سادگی وجود ندارد. کسانی که چنین نگاهی به ترامپ دارند تصور میکنند که در نهایت جنگ اتفاق خواهد افتاد، اما زمان آن مشخص نیست و نمیتوان زمان دقیقی برای آن مشخص کرد. علاقهمندان به جنگ و درگیری تصورشان این است که سرمایه اجتماعی کاهش یافته و اگر این اتفاق بیفتد شرایط پیچیده و دشوار میشود و آنها به هدف خود میرسند. در حالی که جنگ ۱۲ روزه نشان داد که موضوع به این سادگی نیست، اما با وجود تجربه واکنش مردم در جنگ ۱۲ روزه باید مجموعه مسئولان هرچه زودتر از مشکلات مردم کم کنند. اگر قرار است همراهی مردم ادامه داشته باشد راهی جز این وجود ندارد که به مطالبات مردم پاسخ داده شود. انسجام مردم حتی در مذاکرات هم به کمک تیم مذاکره کننده خواهد آمد. تردید نیست که برخی رفتارها شرایط را پیچیدهتر و مردم را بیشتر ناراضی میکند. من فکر میکنم برخی به صورت آگاهانه دنبال فروپاشی کشور هستند.
