رفع مطالبات مردم؛ مقابله با رانت و تبعیض

 چنانکه هر اندازه طرفین در این رابطه تعهدات و وظایفی را که بر عهده دارند در قبال طرف مقابل بهتر و موثر‌تر انجام دهند؛ لذا اگر مطالبات جامعه از سوی حاکمیت به رسمیت شناخته شده، صدای مردم شنیده شود و گام‌هایی در جهت رفع آن مطالبات و حل مشکلات برداشته شود؛ تبعا جامعه نیز با نگاه مثبت‌تری به عملکرد حاکمیت می‌نگرد و اعتماد جامعه بیش از پیش تقویت می‌گردد. از سوی دیگر جامعه وقتی پالس‌های مثبتی در راستای حل مشکلات و مطالبات خود از دولت و حاکمیت ببیند طبیعتا بیش از گذشته به سمت اتحاد و حمایت خواهد رفت. با این همه، اما نگاهی به اتفاقات اخیر که عنصر شتاب‌زا و بسترساز آن مشکلات اقتصادی بود و بعد ابعاد دیگری نیز به خود گرفت نشان می‌دهد که به‌رغم تاکیدات بسیاری از کارشناسان و صاحب‌نظران در جهت حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم عملکرد‌ها بیش از آنکه رضایتمندی مردم را در پی داشته باشد بیشتر موجبات نارضایتی جامعه را رقم زده است. افزایش تصاعدی، لجام گسیخته و چندین برابری قیمت کالا‌های اساسی، ارز، طلا و... سبب شد تا جامعه‌ای که تا پیش از این نیز به هر نحوی با مشکلات اقتصادی و معیشتی سازگاری پیدا می‌کرد دیگر نتواند خود را با شرایط جدید وفق دهد و عملا اعتراض و نارضایتی خود را به گوش حاکمیت و مسئولان برساند. چه اینکه اگر شرایط اقتصادی بدین حد بغرنج و طاقت‌فرسا نمی‌شد شاید شاهد اعتراضات چند روزه اخیر نبودیم که بابت آن هزینه‌های زیادی هم پرداخته شود. 

* همگرایی با جامعه

نکته مهم پس از اعتراضات اخیر در جامعه این بود که مجموعه حاکمیت و دولت به‌عنوان قوه اجرائیه کشور پیام نارضایتی مردم از شرایط اقتصادی فعلی را دریافت کردند و خواستار تغییر عملکرد‌ها و بهبود شرایط شدند. حال، اما شاهد بودیم که به جهت شرایط امنیتی کشور اقداماتی انجام شد که گرچه شاید خوشایند بخش‌هایی از جامعه نبود، اما به گفته مسئولان امر لازم بود اقداماتی مثل قطع اینترنت و راه‌های ارتباطی تا جامعه به ثبات و آرامش لازم برسد. اما اکنون با آرام‌شدن فضا و ثبات‌یافتن شرایط جامعه برای پذیرفتن آنچه مسئولان از در کنار مردم بودن یا حل مشکلات مردم می‌گویند باید جنبه اجرایی و عملیاتی به خود بگیرد. اگرچه شرایط اینترنت نسبت به انسداد کامل بهبود یافته، اما هنوز به شرایط قبلی خود نرسیده است و از این‌رو لازم است اقدامات لازم برای در اختیار مردم قرارگرفتن این ظرفیت انجام شود تا بسیاری از کسب و کار‌هایی که تاکنون به جهت قطع اینترنت ضرر‌های بسیاری را متحمل شده‌اند، بیش از این خسارت نبینند و مردم نیز روال سابق استفاده از فضای اینترنت و شبکه‌های اجتماعی را طی کنند. چنانکه برخی معتقدند اگر روال قطعی یا کاهش محسوس سرعت اینترنت طولانی‌تر شود می‌تواند نارضایتی‌هایی دیگری را نیز به‌همراه داشته باشد. از سوی دیگر برخورد شفاف و صادقانه با جامعه و برخورد قاطع با هرگونه تبعیض، رانت، اختلاس، بی‌عدالتی و حل مشکلات معیشتی مساله مهم مورد مطالبه جامعه از حاکمیت است. نگاه یکسان به همه مردم و پرهیز از دو قطبی‌سازی مطالبه دیگری است که رهبری نیز بدان تاکید داشته‌اند. شنیدن اعتراضات بحق جامعه نسبت به شرایط موجود و جامه عمل پوشاندن به مطالبات معترضان دیگر مساله‌ای است که باید مدنظر قرار گیرد. در نهایت اگر دولت و مجموعه حاکمیت به سمت رفع مطالبات و حل مشکلات جامعه حرکت کند می‌توان شاهد اتحاد مجدد دولت- ملت بود. 

* پاسدار حقوق ملت 

رئیس‌جمهور طی پیامی خطاب به مردم با ابراز همدردی با هموطنان نوشت: ملت عزیز ایران؛ آنچه در هفته‌های گذشته بر همه ما سپری شد آزمونی سخت و دشوار بود که رنج عمیقی از خود برجای نهاد. این وقایع تلخ بیش از همه برای من به‌عنوان رئیس‌جمهور و منتخب شما دردآور و غیر قابل قبول بود. توطئه بدخواهان ایران، میدان اعتراض مدنی و بحق مردم را به معرکه‌ای خون‌بار و خشونت‌آمیز مبدل ساخت که نتیجه آن جانباختن قریب ۳ هزار تن از شهروندان این سرزمین و جراحت جسمی و روحی هزاران تن دیگر شد. مسعود پزشکیان در ادامه آورد: همان دستان پلیدی که در جنگ ۱۲ روزه بیش از هزار تن از زنان و مردان و جوانان و کودکان و دانشمندان و سرداران این مرز و بوم را به خون غلطانید امروز از آستین دیگری به‌درآمد و با معرکه‌گیری تعدادی مزدور، اعتراض را که حق طبیعی یک جامعه پویا و بانشاط است به خشم نامقدسی مبدل ساخت که در آتش آن صد‌ها مسجد و مدرسه و اماکن عمومی و سرمایه‌های ملی خاکستر شدند. جان‌های ارزشمندی ضایع شدند و جسم‌های عزیزی به خون غلطیدند. شهادت قریب ۲۵۰۰ تن از مردم بی‌گناه و حافظان امنیت در طی چند روز آشوب و ناامنی، رخداد زهرآگین و تجربه بسیار دشواری بود که ایران عزیزمان چونان تجارب بزرگ دیگر از سر گذراند. رئیس‌جمهور در ادامه نگاشت: من امروز داغدار همه جان‌های از دست‌رفته و همدرد با یکایک هموطنان خود هستم که این روز‌ها غم و رنج بزرگی را متحمل شده‌اند و بنا بر مقام و مسئولیتی که از اعتماد ملت بزرگ ایران نشأت گرفته است عهد دیرین خود را یادآور می‌شوم که پاسدار حقوق ملت بمانم. به گروه‌های مختلفی مأموریت داده‌ام تا با بررسی دقیق علل و عوامل وقوع این حوادث، ریشه‌های اصلی خشونت شناسایی و خشکانده شود. اعتراض حق طبیعی شهروندان است و دولت خود را موظف به شنیدن صدای مردم می‌داند. در رسیدگی به احوال و اتهامات بازداشت‌شدگان اخیر نهایت دقت به‌کار بسته خواهد شد تا با رعایت عدالت و انصاف و رأفت، صف معترضان و حتی فریب‌خوردگان از کسانی‌که دست‌شان به خون مردم بی گناه آغشته است، جدا شود. رئیس‌جمهور تصریح کرد: دولت و حاکمیت خود را در برابر همه آسیب‌دیدگان این حوادث تلخ مسئول می‌داند و به کمک و همیاری ملت رشید ایران تا جایی‌که ممکن است به جبران مافات خواهد پرداخت. شناسایی نقاط ضعف و ترمیم آن و عبرت از تجارب تلخ، راهگشای آینده خواهد بود. 

*حوادث چند عاملی

یک فعال سیاسی در خصوص مواجهه جامعه و حاکمیت اظهار داشت: تنوع و تکثر جامعه که یکی از محاسن آن به شمار می‌رود اگر به‌خوبی مدیریت نشود می‌تواند تبدیل به تهدید شود؛ لذا هم فرصت است و هم تهدید؛ بنابراین مدیریت قوی می‌طلبد که از همه ظرفیت‌ها و استعداد‌ها در زمینه‌های مختلف استفاده بهینه شود. غلامعلی دهقان با اشاره به حوادث اخیر به «آرمان ملی» گفت: به‌نظر می‌رسد برخی نارسایی‌ها و کمبود‌ها در داخل سبب شد تا زمینه‌ای برای سوءاستفاده دشمن ایجاد شود. همانطور که رئیس‌جمهور محترم هم اشاره کرد می‌بایست با این پدیده برخورد علمی، جامعه‌شناسی و دقیقی داشته باشیم. وی افزود: عقل سلیم حکم می‌کند همان منافذ کوچک و روزنه‌هایی که باعث برنامه‌ریزی‌های آشوبگرانه دشمن می‌شود هم بسته شود. روزنه‌ها می‌تواند همان کاستی‌های خودمان در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و سیاسی باشد که البته قطعا نمی‌توان فقط به نقش سویه‌های اقتصادی در اتفاقات اخیر اشاره کرد و آن را عامل شکل‌گیری آنچه گذشت قلمداد کرد. این فعال سیاسی بیان کرد: لذا صرفا به این حوادث نباید نگاه تک عاملی داشت. به‌نظر می‌رسد کار آقای پزشکیان در تعیین یک گروه بسیار کار پسندیده بود. وی ادامه داد: می‌بایست همه زعمای قوم و همه مسئولان به مسائل نگاه دقیق‌تر و علمی‌تر داشته باشند. مردم ما با تبعیض خیلی مشکل دارند باید عملکرد مسئولان چنان باشد که بوی تبعیض در اداره جامعه به مشام نرسد. قبول کنیم که پدیده آقازادگی که در سه دهه اخیر در جامعه ما اتفاق افتاد در میان اقشار نسل جدید سوءظن‌هایی را ایجاد کرد.