افزایش خشونت در جامعه
آرمان ملی: آمار خشونتهایی که در جامعه به قتل منجر میشوند، هرچند در ابتدا ممکن است خیلی زیادتر از حد معمول برای یک جامعه به حساب بیاید اما پس از یک مکث کوتاه و دقیق شدن در رفتار خود و اطرافیانمان تا حدی توجیه پذیر میشود؛ عصبیتهای رو به افزایش و پرخاشگریهای افسارگسیختهای که ریشههای روانی و اجتماعی و البته اقتصادی بسیاری دارند دلیل بر زدن یک جرقه است؛ درست زمانی که به اصطلاح، خون به مغز نمیرسد و قتلی اتفاق میافتد. از همین قتلهایی که رئیس پلیس آگاهی فراجا آماری از آنها اعلام کرده هرچند افزایش یک درصدی آن را زیاد نگران کننده ندانسته و توضیح داده که «از ۲۵ اسفند سال ۱۴۰۰ تا هشتم اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ تعداد ۴۸۲ قتل به وقوع پیوسته است، اما در همین تاریخ یعنی از ۲۵ اسفند ماه ۱۴۰۱ تا هشتم اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ تعداد ۵۴۳ قتل به وقوع پیوسته یعنی در مجموع در این بازه زمانی ۶۱ نفر بیشتر از سال قبل به قتل رسیدهاند.» با این احتساب اگر بخواهیم میانگینی برای هر قتل در روز در نظر بگیریم، تنها در 44 روز گذشته، روزی 12 نفر به قتل رسیدهاند.
پلیس گفته اکثر قتلها مربوط به نزاع و درگیری است و برخی دیگر هم خانوادگی هستند. و جامعه شناسان و روانشناسان به عدم وجود شادی و یا امکانات رسیدن و دستیابی به آن اشاره میکنند و میگویند که شرایط حاکم بر جامعه زمینهساز افزایش خشونت و تبعات پس از آن بوده. با توجه به زمینههای خانوادگی به نظر میرسد بحث فرهنگی و به دنبال آن فرهنگ سازی در جوامع هم حلقه مفقوده افزایش آمار روزافزون خشونت است. آنچه نه تنها ریشهیابیاش باید به دست جامعه شناسان زبده و آگاه جامعه بیفتد که زمینههای اقتصادی و در تنگنا قرار گرفتن مردم به دلیل مسائل اقتصادی هم به هیچ وجه نباید فراموش شود؛ به واقع فقر و فساد دو لبه یک چاقو هستند که هر کدام انسان را محکوم به فنا و نابودی میکند.
زیاد نگران کننده نیست
روز گذشته سردار محمد قنبری؛ رئیس پلیس آگاهی فراجا با خبرگزاری تسنیم، گفتوگویی انجام داد و در میانه سوالها، در پاسخ به این سؤال که آیا آمار مربوط به وقوع قتل افزایش داشته است، به رسانه مذکور، گفت: اخبار مربوط به قتل بهتازگی بیشتر از سایر اخبارها رسانهای میشوند این در حالی است که در سال ۱۴۰۱ افزایش اندکی در وقوع این جرم داشتهایم، اما این افزایش زیاد نیست. در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال ۱۴۰۰ آمار مربوط به وقوع قتل، یک درصد افزایش پیدا کرده است که این موضوع نگرانکننده نیست. البته نکته مهم این است که اکثر پروندههای مربوط به قتل کشف میشوند.
رئیس پلیس آگاهی در پاسخ به این سؤال که قتلهایی که در سطح کشور روی میدهد مربوط به چه موضوعی میشوند، متذکر شد: اکثر قتلها مربوط به نزاع و درگیری است و برخی دیگر هم خانوادگی هستند. قنبری با ابراز اینکه در زمان حاضر در ایران قاتل سریالی و حرفهای نداریم، گفت: در زمان حاضر قاتلی که بخواهد از قبل نقشه بکشد و چند نفر را با برنامه به قتل برساند، نداریم. البته مواردی داریم که در یک خانواده درگیری به وجود آمده است و فردی چند نفر را به قتل رسانده است، اما این موضوع هم در لحظه رخ داده و با برنامه قبلی نبوده است. رئیس پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی کشور روی این نکته هم تأکید ویژه کرده که: در ایران آنطور که در سایر کشورها قاتل زنجیرهای و سازمانیافته هست، قاتل نداریم و اکثر قتلها در لحظه و بر اساس درگیری رخ میدهد.
دولت نسبت به عصبی بودن مردم احساس مسئولیت کند
یک جامعهشناس، پیشتر در گفتوگویی رسانهای گفته بود که «وظیفه هر دولت و حکومت این است که نسبت به عصبی و پرخاشگر بودن مردم احساس مسئولیت کند. برای اینکه پرخاشگری و خشونت در بازه اقتصادی تعریف میشود. در واقع همبستگی اجتماعی و دلبستگی عمومی با مردم به شرطی محقق خواهد شد که به لحاظ معیشت دغدغه نداشته باشند یا حداقل اینکه اگر مشکلاتی هم دارند، نسبت به رفع آنها امید داشته باشند.»
امانا... قراییمقدم، توضیح داده بود که «نظام حکمرانی باید این موضوع را در نظر داشته باشد که پرخاشگری عمومی تولید اقتصاد را پایین میآورد و در نتیجه توسعه مغفول میماند. همچنین میتوان گفت، عصبیت و پرخاشگری ربط مستقیمی به رابطه مردم با تصمیمگیران دارد. پس باید اذعان داشت، مهمترین وظیفه حکومت برقراری آرامش در جامعه است.»
به گفته این جامعهشناس: آرامش مردم با رفتار مسئولان ربط مستقیم دارد. یعنی مهم است، تلویزیون چه برنامههایی پخش کند و حتی بیلبوردهای خیابان هم میتواند مردم را آرام یا پرخاشگر کند. اگر مسئولان به هر دلیلی نسبت به مطالبات و در نتیجه آرامش مردم بیتفاوت باشند، آن زمان است که مردم مسئولان را به عنوان غیرخودی میبینند.
او گفته بود: متاسفانه صدا و سیما عاملی برای ترویج ناراحتی و ناامیدی در جامعه است. همچنین باید به اخبار تلویزیون اشاره کنم. اخبار عموماً دستچین شده و خبرهایی که مدنظر است، با آب و تاب منعکس شده و خبرهای مدنظر مردم به گونهای مخابره میشود که ناراحتی در چشمان مجری پیداست.
قرائی مقدم که در روزهای پایانی سال 1401 با رویداد 24 مصاحبه کرده بود، با اشاره به این موضوع که «این روزها خیلی از مسئولین از تمام شدن اعتراضها میگویند» توضیح داده بود که « دست اندرکاران باید بدانند، مردم نارضایتیهای زیادی دارند و وظیفه اصلی حاکمیت چیزی مهمتر از برآورده کردن توقع آنها نیست.»
