آمار متفاوت اشتغال‌زایی

یک سال و نیم است که دولت یک حرف می‌زند و آمارهای رسمی حرفی دیگر. آخرینش ایجاد یک میلیون شغل بود. چیزی که مرکز آمار ایران در آخرین گزارش خود نشان داده که تنها کمی بیش از 262 هزار اشتغال خالص است. جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران از میزان اشتغال و بیکاری در کشور، بیانگر آن است که طی یک سال گذشته اشتغال خالص در ایران فقط ۲۶۲هزار نفر بوده است.
گزارش بیکاری در زمستان گذشته
میزان نرخ بیکاری افراد ۱۵ سال به بالا ۹. ۷درصد بوده است. آمار بیکاری در زمستان ۱۴۰۱ نسبت به همین زمان در ۱۴۰۰، ۰/۳درصد افزایش یافته است. نرخ مشارکت اقتصادی اما نسبت به مدت مشابه در سال قبل یعنی زمستان ۱۴۰۰، ۰/۱ درصد افزایش یافته است. جمعیت شاغلین ۱۵ سال به بالا در زمستان گذشته ٢٣ میلیون و ٤٣٦ هزار نفر بوده که نسبت به فصل مشابه سال قبل ٢٦٣ هزار نفر افزایش داشته است. حوزه خدمات با ۵۳/۷ درصد بیش‌ترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده است. صنعت با ٣٣. ٢ درصد و کشاورزی با ١٣. ٠ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. ۲۴/۲ درصد از جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در بازه زمانی زمستان گذشته بیکار بوده‌اند. نرخ بیکاری فصلی حاکی از ۱/۱ درصد افزایش بیکاری نسبت به زمستان ۱۴۰۰ بوده است. از جمعیت فعال گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله در زمستان ۱۴۰۱، ۱۷/۴ درصد بیکار بوده‌اند. این آمار نسبت به مدت مشابه در سال ۱۴۰۰، ۰/۸درصد افزایش یافته است. ۹/۵ درصد از جمعیت ۱۵ سال به بالا دارای اشتغال ناقص بوده و کم‌تر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده‌اند. این امر دلایل اقتصادی مختلفی داشته است؛ مانند فصل غیرکاری، رکود کاری و پیدا نکردن کاری با ساعت بیشتر. ۳۵/۶ درصد از شاغلان ۱۵ ساله و بیش‌تر، ۴۹ ساعت و بیش‌تر در هفته کار کرده‌اند. همچنین بر اساس این گزارش نسبت جمعیت شاغل به جمعیت در سن کار در زمستان ۱۴۰۱ نسبت به زمستان ۱۴۰۰ تغییری نکرده و ۳۶/۶ درصد باقی مانده ‌است. نسبت جمعیت شاغل به جمعیت در سن کار در زمستان ۱۴۰۱ و ۱۴۰۰ تغییری نکرده و همچنان ۳۶/۶ درصد باقی مانده است. در واقع همزمان با افزایش جمعیت در سن کار، اشتغال نیز ۲۶۲ هزار نفر افزایش یافته و آمار شاغلان از حدود ۲۳ میلیون و ۱۷۴ هزار نفر به حدود ۲۳ میلیون و ۴۳۶هزار نفر رسیده است. آمار بیکاران در زمستان ۱۴۰۱ به ۲ میلیون و ۵۲۶هزار نفر رسیده که در مدت مشابه در سال ۱۴۰۰ حدود ۲میلیون و ۴۰۹ هزار نفر بوده است. بر این اساس آمار بیکاران ۱۱۷هزار نفر افزایش یافته است. نرخ بیکاری نیز از ۹/۴ درصد در زمستان ۱۴۰۰ به ۹/۷ درصد در زمستان ۱۴۰۱ رسیده است.
نهادها باید به مرکز آمار استناد کنند
پنجم مردادماه سال گذشته در جلسه هیات دولت، رئیسی دستور داده بود که همه دستگاه‌ها فقط باید به آمار «مرکز آمار» استناد کنند. او گفته بود تناقضات در آمارهای اعلام شده توسط نهادهای دولتی افکار عمومی را دچار ابهام می‌کند. او تاکید کرده بود: مرکز آمار مسئول ارائه آمارهای متقن در کشور است و فقط این آمار باید مبنای سیاستگذاری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها در کشور قرار بگیرد و سایر دستگاه‌ها نیز به آن تاسی و استناد کنند. پیش از این نیز آمارهایی متفاوت با مرکز آمار ایران منتشر شده بود. مثلا شهریور ماه سال گذشته، رئیس‌جمهور در یک نشست مطبوعاتی اعلام کرده بود که تورم در یک سال اول دولت او ۲۰ درصد کاهش پیدا کرده است. او گفته بود: تورم فعلی ۴۰. ۵ درصد است؛ یعنی اگر بخواهیم شهریور ۱۴۰۰ را با شهریور امسال مقایسه کنیم که آن وقت قریب به ۶۰ درصد بود؛ الان ۴۰. ۵ درصد است. اما مرکز آمار ایران روایتی متفاوت درباره نرخ تورم شهوریور ۱۴۰۰ داشت؛ بر این اساس که تورم نقطه‌ای شهریور ۱۴۰۰ توسط مرکز آمار 43.7درصد اعلام شده بود.
آمار متفاوت اشتغالزایی
رئیسی روز دوشنبه هفتم شهریور ماه ۱۴۰۱ گفته بود: بر اساس آمار وزارت کار و رفاه اجتماعی در شش ماهه دوم سال ۱۴۰۰ و ۵ ماهه اول امسال، ۹۷۰ هزار شغل ایجاد شده است. اما برطبق گزارش مرکز آمار ایران، در بازه زمانی ۹ماهه پاییز و زمستان ‍۴۰۰ و بهار ۱۴۰۱، جمعیت در سن کار ۱۵ سال به بالا ۷۱۹هزار نفر افزایش یافته اما ۱۰ هزار نفر از جمعیت فعال کم شده است. آمار جمعیت بیکار نیز ۳۱ هزار نفر کاهش یافته است.