پس از توافق پکن این بار نوبت ابوظبی است؟
آرمان ملی- حمید شجاعی: شاید بتوان گفت سفر ناگهانی علی شمخانی ، دبیر شورای عالی امنیت ملی به چین و دیدار با وزیر خارجه این کشور و همتای سعودی خود که منجر به توافق ایران و عربستان شد به نوعی استارتی بر تحولات و تحرکات جدید منطقهای ایران بود. چرا که هیچ کس باور نمیکرد که حداقل ایرانی که به دنبال از سرگیری مذاکرات احیای برجام بود به یک آن سر از پکن در آورده و پس از هفت سال قطع رابطه با طرف سعودی به مذاکره جدی پرداخته و در نهایت با میانجیگری چینیها توافق حاصل کنند. اما جدای از این مساله که ثمرات احیای روابط تهران و ریاض در حوزههای سیاسی، دیپلماتیک، اقتصادی، منطقهای و حتی جهانی چیست؛ مساله مهم اینجاست که گویی موتور محرکه دیپلماسی کشور در منطقه تازه به حرکت درآمده و از قرار معلوم قصد دارد تا روابط از دست رفته و کاهش یافته را نیز احیا کند. نکته دیگر اینکه این روند صرفا به عربستان محدود نشده و سفرهای دیپلماتیک همچنان ادامه دارد. چنانکه علی شمخانی پس از پکن سفر دیگری به امارات متحده عربی را کلید زده تا از ابوظبی نیز با دست پر به تهران بازگردد. هر چند که پس از استقبال کشورهای مختلف از این توافق، چندی است که
خبرهایی مبنی بر انجام رایزنیهایی بین ایران و بحرین برای از سرگیری روابط منتشر شده است، چنانکه برخی منابع مطلع اعلام کردهاند که در حال حاضر گفتوگوهای مهمی میان ایران و بحرین در سطح دوجانبه برای از سرگیری روابط درحال انجام است. به نظر میرسد ادامه روند مثبتی که در دیپلماسی منطقهای طی روزهای پایانی سال 1401 انجام شده از آغازین روزهای سال جدید نیز پیگیری شود و در سال نو با برخی کشورها از قبیل امارات، بحرین و حتی مصر نیز مناسبات از سر گرفته شود. قدر مسلم اگر این اتفاق شکل بگیرد میتوان امیدوار بود که ایران از ثمرات اقتصادی روابط دوجانیه با کشورهای منطقه نیز استفاده و سود سرشاری بدست آورد. هر چند که به قرائت بسیاری از کارشناسان باید کمکم به سمت حل مسائلی همچون FATF و سوئیفت نیز حرکت کنیم و راه را برای احیای برجام نیز بگشاییم.
ادامه دیپلماسی منطقهای
روز پنجشنبه بود که در پی تحرکات دیپلماتیک اخیر کشورمان دبیر شورای عالی امنیت ملی در سفری یک روزه به همراه رئیس کل بانک مرکزی، رئیس سازمان اطلاعات خارجی وزارت اطلاعات و دستیار وزیر امورخارجه در امور کشورهای حوزه خلیج فارس تهران را به مقصد ابوظبی پایتخت امارات متحده عربی ترک کرد. علی شمخانی پیش از ترک تهران گفت: نگاه دولت سیزدهم به همکاریهای منطقهای که در چارچوب دیپلماسی همسایگی در حال پیگیری است، ایجاد «منطقه قوی» است. در صورتی که همه کشورهای منطقه به این باور برسند که تنها با تلاش برای ایجاد منطقه قوی میتوانند به ثبات و امنیت پایدار دست پیدا کنند، میتوان به شکلگیری تحولات جدید در روابط دو و چند جانبه در منطقه امیدوار بود. شمخانی افزود: اشتراکات اقتصادی، سیاسی و امنیتی متعددی میان دو کشور وجود دارد که لازم است برای تقویت آن، رایزنی مستمر میان مقامات عالی ایران و امارات متحده عربی ادامه داشته باشد. در همین راستا دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان با طحنون بن زاید، همتای اماراتی خود در ابوظبی دیدار و گفتوگو کرد که دو طرف در این دیدار درخصوص روابط دوجانبه رایزنی کردند. شمخانی در این دیدار گفت که این سفر
آغازی مفید برای دو کشور برای ورود به مرحله جدیدی از روابط سیاسی، اقتصادی و امنیتی است. شیخ طحنون نیز گفت که همکاری و دوستی با ایران برای ما بسیار مهم بوده و اولویت ابوظبی است. طحنون بن زاید همچنین گفت که توافق اخیر میان ایران و عربستان نقش سازندهای در ایجاد صلح و ثبات و امنیت پایدار در منطقه خواهد داشت. شمخانی همچنین با شیخ محمد بن زاید، رئیس دولت امارات دیدار و رایزنی کرد. وی در این دیدار نیز تاکید کرد که ایران و امارات میتوانند گامهای بزرگی در راستای گسترش روابط و تقویت دیپلماسی اتخاذ کنند. از سوی دیگر شیخ محمد بن زاید خاطرنشان کرد که امارات آماده رفع سوء تفاهمها با ایران و گسترش روابط به بالاترین سطوح در تمامی زمینه ها با این کشور است.
واکنش دولت
پس از آنکه در پی سفر علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی به چین و مذاکره و گفتوگو با همتای عربستانی که منجر به توافق ایران و عربستان پس از 7 سال شد عدهای مباحثی را مطرح کردند و این حرکت را تضعیف جایگاه دستگاه دیپلماسی دانستند؛ روز پنجشنبه نیز در ادامه تحرکات مثبت در جهت تقویت روابط منطقهای علی شمخانی به امارات سفر کرد تا با مقامات این کشور ملاقات و رایزنی کند. با این حال برخی وی را فرستاده حاکمیت برای حل مسائل منطقهای خواندند که رئیس شورای اطلاعرسانی دولت به این مساله واکنش نشان داد. سپهر خلجی در حساب کاربری خود در توییتر نوشت: «در امتداد سیاست دولت سیزدهم در تقویت و تحکیم ارتباط و پیوندهای همسایگی، امیر دریابان شمخانی دبیر شورایعالی امنیت ملی با دستور و تدبیر رئیس جمهور مأموریت یافت با سفر به امارات متحده عربی برنامه همافزایی منطقهای را دنبال نماید. این سفر بعد از مأموریت پکن به عنوان نماینده رئیس جمهور و با همراهی دستگاه دیپلماسی کشور به سایر کشورهای منطقه ادامه خواهد داشت..»
