دانــستنی‌هـــا

شایع‌ترین عوامل بروز سکته مغزی
به‌گفته متخصصان ۹۰ درصد سکته‌های مغزی به‌دلیل داشتن سبک زندگی نادرست رخ می‌دهند، اما در عین حال تشخیص و درمان به موقع این بیماری، شانس بهبودی کامل را در صورت بروز سکته مغزی بالا می‌برد.‌با بی‌تحرکی، تغذیه ناسالم و زندگی پرتنش و پراسترس روزمره، خطر سکته مغزی نیز افزایش می‌یابد. باید توجه کرد که اگر درمان سکته حاد مغزی در چهار ساعت اولیه صورت گیرد، ۳۰ درصد بیماران بدون ایجاد عوارض و ناتوانی، بهبودی کامل خواهند یافت. به‌طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ درصد افرادی که به سکته‌های مغزی مبتلا می‌شوند در اثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهند و ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماران با درمان مناسب می‌توانند زندگی مستقل داشته باشند. همچنین ۸۰ درصد سکته‌های مغزی براثر لخته خون و ۲۰ درصد بقیه بر اثر خونریزی به وجود می‌آیند. بیماران سکته مغزی از زمان شروع علایم تا شروع درمان نباید بیش از سه تا چهار ساعت را برای درمان دارویی و حداکثر شش ساعت را در موارد درمان آنژیوگرافی از دست بدهند. شایع‌ترین عواملی که سبب بروز سکته‌های مغزی می‌شوند عبارتنداز: فشارخون بالا، دیابت، بیماری‌های قلبی. علائم سکته مغزی نیز به ‌صورت فلج عمومی بدن رخ می‌دهد، اما مهمترین علامت این اختلال، اختلال بینایی گذرا در یک یا هر دو چشم، اختلال در راه‌رفتن، درد و سوزش در یک طرف بدن است. سکته مغزی معمولا با بی‌حسی صورت و دست و پا، ضعف خفیف و اختلال تکلم همراه است. فرد مبتلا باید در کمتر از سه ساعت به بیمارستان دارای خدمات تخصصی مغز و اعصاب برسد. از جمله عوامل خطرساز سکته مغزی در درجه اول سن بیمار است؛ با بالارفتن سن به علت پیری رگ‌های مغز، خطر سکته مغزی بسیار بیشتر از دوره جوانی می‌شود. عوامل موثر در افزایش ریسک سکته مغزی با بالا رفتن سن شامل فشار و چربی خون بالا، بیماری‌های قلبی، بیماری‌های ارثی، سیگار، چاقی و... هستند. ۹۰ درصد سکته‌های مغزی به دلیل داشتن سبک زندگی نادرست رخ می‌دهد. با بی‌تحرکی، تغذیه ناسالم و زندگی پر تنش و پر استرس روزمره خطر سکته مغزی افزایش می‌یابد. بر این اساس متخصصان، کم‌تحرکی، مصرف بی‌رویه نمک و چربی، چاقی، استعمال دخانیات و در مجموع رژیم نامناسب غذایی را عاملی برای حرکت به سمت سکته‌های مغزی ایرانیان می‌دانند. باید توجه کرد که تشخیص و درمان به موقع، شانس بهبودی کامل را در صورت بروز سکته مغزی بالا می‌برد، اما برای این کار حتما باید علائم سکته مغزی را به درستی بشناسیم. باید توجه کرد که افراد سیگاری دو برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به سکته هستند. همچنین افرادی که دارای اضافه وزن یا چاقی هستند، در خطر بیشتری با کلسترول بالا، فشارخون بالا، دیابت و سکته مغزی روبه‌رو هستند. عدم فعالیت، اضافه‌وزن، یا هر دو خطر بروز سکته‌ مغزی و سایر بیماری‌های مرتبط را بالا می‌برند.

کاهش زوال عقل با مصرف ویتامین D
محققان در یک مطالعه ادعا کردند مصرف روزانه ویتامین D می‌تواند شانس ابتلای افراد به زوال عقل را کاهش دهد. محققان دریافتند: افرادی که مکمل‌ها را مصرف می‌کردند مدت طولانی‌تری از این بیماری عاری بودند و در مجموع ۴۰ درصد موارد ابتلا در بین آن‌ها کمتر بود. کارشناسان بر این باورند که ویتامین D ممکن است به کاهش تجمع پلاک‌های آمیلوئید و تاو کمک کند که تجمع آنها با بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است. دانشمندان دانشگاه اکستر و «موسسه مغز هوچکیس کلگری» گروهی متشکل از ۱۲ هزار و ۳۸۸ نفر را تجزیه و تحلیل کردند. حدود ۴۶۰۰ نفر - ۳۷ درصد - از شرکت‌کنندگانی که میانگین سنی ۷۱ سال داشتند و در شروع کارآزمایی عاری از زوال‌عقل بودند، مکمل مصرف کردند. حدود ۲۶۹۶ نفر در ۱۰ سال آینده به زوال‌عقل مبتلا شدند. از این تعداد، حدود سه چهارم (۲۰۱۷ نفر) هرگز در آن دوره مکمل مصرف نکردند در حالی که یک چهارم (۶۷۹ نفر) مکمل مصرف کردند. براساس یافته‌ها، ۴۰ درصد موارد کمتری از این بیماری در میان افرادی که از مکمل‌های ویتامین D استفاده می‌کردند، وجود داشت. پروفسور «زهی نور اسماعیل» گفت: ما می‌دانیم که ویتامین D اثراتی در مغز دارد که می‌تواند پیامد‌هایی برای کاهش زوال‌عقل داشته باشد، با این حال تاکنون نتایج تحقیقات متفاوت بوده است. یافته‌های ما بینش‌های کلیدی را در مورد گروه‌هایی که ممکن است به‌طور خاص برای مکمل‌های ویتامین D مورد هدف قرار گیرند، ارائه می‌کند. به‌طورکلی، ما شواهدی پیدا کردیم که نشان می‌دهد مصرف مکمل‌های اولیه ممکن است قبل از شروع زوال شناختی مفید باشد. ویتامین D از غذا‌هایی مانند ماهی‌های چرب، مکمل‌ها و قرار گرفتن پوست در معرض نورخورشید به دست می‌آید. پوست افراد مسن می‌تواند در تبدیل نورخورشید به ویتامین D کارآمدی کمتری داشته باشد و احتمال کمبود آنها و وابستگی به منابع دیگر را افزایش دهد. در حالی که فواید مکمل‌ها در بین هر دو جنس دیده می‌شد، این اثرات در میان زنان و در افراد با شناخت طبیعی بیشتر بود. کارشناسان بر این باورند که اثرات بیشتر در میان زنان می‌تواند به این دلیل باشد که سطوح استروژن، که با فعال شدن ویتامین D مرتبط است، در دوران یائسگی کاهش می‌یابد. این می‌تواند منجر به اثرات بیشتری از مصرف این ویتامین شود، که اغلب به زنان توصیه می‌شود، زیرا این ویتامین با سلامت استخوان‌ها نیز ارتباط دارد. تحقیقات قبلی نشان داده است که سطوح پایین ویتامین D با خطر بالاتر زوال‌عقل مرتبط است. ویتامین D در پاکسازی آمیلوئید در مغز نقش دارد که تجمع آن یکی از علائم بیماری آلزایمر است. مطالعات همچنین نشان داده‌اند که ویتامین D ممکن است به محافظت از مغز در برابر تجمع تاو، پروتئین دیگری که در ایجاد زوال عقل نقش دارد، کمک کند. دکتر «روزا سانچو» سرپرست تحقیقات آلزایمر در انگلستان گفت: یافته‌ها نشان می‌دهد که شروع زوال‌عقل در افرادی که سابقه مصرف مکمل‌های ویتامین D معمولی دارند دیرتر اتفاق می‌افتد و این اثر در بین افرادی که عوامل خطر ژنتیکی یا مشکلات حافظه ندارند قوی‌تر به نظر می‌رسد.