برنامه جدید آمریکا علیه ایران در عراق چیست؟
تحرکات جدید واشنگتن در بغداد
برنامه جدید آمریکا علیه ایران در عراق چیست؟
طی هفتهای که گذشت مقامات دفاعی آمریکا سفرهای متعددی را به منطقه غرب و جنوب غرب آسیا ترتیب دادند. این سفرها که با سفر «ژنرال مایک میلی» به سرزمینهای اشغالی فلسطین و ادامه آن به «حسکه» شهر کردنشین نزدیک مرز سوریه و ترکیه شروع شده است، اکنون در سفری از پیش اعلام نشده با سفر «لوید آستین» وزیر دفاع آمریکا به بغداد ادامه یافته است. از سوی دیگر سفر مقامات آمریکایی به منطقه همزمان شده است با برخی رزمایشهای منطقهای و بینالمللی آمریکا در منطقه که قرار است طی ماه جاری میلادی برگزار شود؛ از جمله رزمایش برنامهریزی شده این کشور با عربستان سعودی با هدف تقویت مهارتها و آموزههای مبارزه با پهپادها میتواند نشانههای خاصی از سیاست آتی کوتاهمدت آمریکا در منطقه را در برداشته باشد. این در حالی است که طی هفتههای گذشته رزمایش دیگر از جمله رزمایش مشترکی با حضور کشورهای عربی، بریتانیا و پاکستان و به گفته برخی منابع برخی واحدهای اسرائیل به منظور مقابله با تهدیدهای دریایی در شرق دریای عمان برگزار شده است. سفر آستین به بغداد را که به نظر میرسد سفری سرزده بوده است، میتوان در راستای سیاست «بازآرایی ساختار دفاعی
آمریکا» در منطقه به منظور مقابله با چالشهای نوین آمریکا دانست. آستین که سفر خود را با سفر به مصر و اسراییل و اردن آغاز کرده بود، در این سفر صحبتهای متعددی در مورد تحولات بینالمللی از جمله جنگ اوکراین، پرونده هستهای ایران و سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی و ... داشته است. این در حالی است که بغداد طی دو ماه گذشته مرکز دیپلماسی فشرده آمریکاییها و تیم مذاکرات این کشور به منظور محدود کردن انتقال دلار از عراق به ایران بوده است. این مساله مخصوصا از این نظر حائز اهمیت است که دولت «الشیاع سودانی» و شخص او، نامزد نیروهای مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران در بغداد بوده است؛ سیاستمداری که بعد از سه دور انتخابات مجلس و در نهایت با پیروزی جناح نزدیک به جمهوری اسلامی ایران در انتخاب نخست وزیر و دولت منتخب منجر به خروج صدر از معادلات سیاسی فعلی عراق شده است. مهمترین پیامی که آستین در سفر خود به منطقه منتقل کرده است پیامی بود که در کنفرانس خبری در اردن بیان کرد. ایالات متحده قصد دارد برای مدتی طولانی در این منطقه باقی بماند. این پیام به منظور ایجاد آرامش در میان متحدان منطقهای بیان شده است که هر روز بیشتر نسبت به
سیاستهای دولت بایدن بدبین میشوند. مخصوصا که مدتهاست زمزمههای سیاست جدید آمریکا به منظور افزایش توجه به شرق آسیا منجر به گسترش تئوریهایی شده است که آمریکا در آینده نزدیک منطقه را ترک خواهد کرد. آستین در پیام خود در اردن تصریح کرد که ایالات متحده قرار نیست جایی برود و برنامههای بلندمدت خود را در این منطقه حفظ خواهد کرد. در این حال افزایش رزمایشهای منطقهای و بینالمللی این کشور در منطقه خاورمیانه و شمال افریقا و امضا اسناد همکاریهای دفاعی و امنیتی و افزایش کمکهای نظامی و امنیتی به کشورهای منطقه در مقابله با تهدیدهای نوظهور و سنتی این کشورها از جمله اهداف این سفر تلقی میشود.
پرونده حساس ایران
پرونده ایران از جمله حساسترین پروندهها میان واشنگتن و متحدان منطقهای این کشور است. این در حالی است که مقامات دیپلماتیک آمریکایی ماههاست که صحبت از روی میز نبودن بازگشت به میز مذاکرات برجام میکنند. در این راستا واشنگتن به منظور افزایش فشارهای اقتصادی به تهران، بغداد را به عنوان لبه جنگ اقتصادی خود علیه تهران انتخاب کرده است. همچنین سفیر اسرائیل در آمریکا از همراهی بیسابقه دو متحد در برابر ایران خبر داده است و اعلام کرده آمریکا و اسرائیل هیچگاه به اندازه امروز در موضوع ایران همنظر نبودهاند. این مسأله با توجه به افزایش رزمایشهای مشترک که عموما با هدف تمرین خنثیسازی تواناییهای بازدارندگی ایران صورت میگیرد میتواند نشاندهنده آمادگی دولت بایدن در خط دولت اسرائیل در برابر ایران تلقی شود. تمام اتفاقات یادشده در حالی رخ داده که سفر رافائل گروسی به تهران و دست یافتن به توافقاتی به منظور از سرگیری مذاکرات میان ایران آژانس در آستانه نشست شورای حکام از جمله رویدادهایی بود که میتوانست مسیر تحرکات سیاسی و دیپلماتیک منطقه را دستخوش تغییر کند، اما به دلایل مختلف از جمله تناقضات میان ادعاهای گروسی و
توضیحات مقامات جمهوری اسلامی از میزان جدیت این مذاکرات کاست و تنها جمهوری اسلامی ایران را بدون تصویب قطعنامه از نشست جاری شورای حکام به سلامت عبور داد. این مسأله به صورت مشخصی میتواند متحدان منطقهای آمریکا را دچار تشویش کند که آیا باز در صورت رسیدن به هرگونه توافقی سهم دولتهای منطقهای از چنین توافقاتی نادیده گرفته خواهد شد.به نظر میرسد سفر بالاترین مقامات نظامی آمریکا به منطقه را باید در همین راستا ارزیابی کرد. به عبارت دیگر در مرحله فعلی که جنگ اوکراین وارد یکی از مهمترین مقاطع خود شده است، به نظر نمیرسد آمریکاییها تمایل چندانی به انجام اقدامات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران داشته باشند. این در حالی است که اسراییل نیز به دلایل مختلف در شرایطی نیست که بتواند به صورت مستقل دست به عملیات علیه جمهوری اسلامی ایران بزند؛ بنابراین سفر آستین به منطقه و سفر سر زده او به بغداد به عنوان لبه جدید جنگ اقتصادی واشنگتن علیه تهران را باید تاکید دولت بایدن بر ادامه سیاست فشار هوشمند علیه جمهوری اسلامی دانست که امروز مرکز آن در بغداد قرار دارد. حضور مقامات نظامی نیز به دلیل ماهیت پروندههای جمهوری اسلامی ایران و
متحدان منطقهای آمریکا نیز حاکی از آمادگی واشنگتن به منظور توجه به نگرانیهای کوتاهمدت و بلندمدت متحدان از هرگونه توافق احتمالی یا شکست توافق با ایران دارد؛ مسألهای که با توجه به مسائل اخیر در روابط ایران و غرب میتواند صرفنظر از هر گونه نتیجه احتمالی ژئوپلیتیک منطقه را دستخوش تغییر کند.
