نیازمند شفافسازی هستیم
شرکت دانشبنيان مجموعهاي است که بهمنظور همافزايي علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانشمحور، تحقق اهداف علمي و اقتصادي که شامل گسترش و کاربرد اختراع و نوآوري هستند، تشکيل ميشود. فرآيند تجاريسازي نتايج تحقيق و توسعه شامل طراحي و توليد کالا و خدمات در حوزه فناوريهاي برتر و با ارزشافزوده فراوان، از ديگر ويژگيهاي اين دست از فعالان اقتصادي است. يکي از موارد مهم در اقتصاد کشور که در سياستهاي اقتصاد مقاومتي نيز بر آن تاکيد شده و ميتواند به رونق توليد و اشتغال کمک کند، دانشبنيان کردن اقتصاد و از طريق توسعه شرکتهاي دانشبنيان در حال انجام است. اين در حالي است که دانشبنيانها مشکلات زيادي دارند که شامل مشکلات گمرکي، واردات مواد اوليه، ماليات و... ميشود که صاحبان شرکتهاي دانشبنيان در حال حاضر مشغول دستوپنجه نرم کردن با اين مشکلات هستند، بنابراين بايد مسير هموارتري براي توسعه اقتصاد دانشبنيان فراهم شود؛ راهي که تاکنون ايجاد نشده و از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي انتظار ميرود، نگاه ويژهتري به اين شرکتها در فضاي اقتصاد کشور داشته باشند. در واقع، شرکتهاي دانشبنيان بايد بهصورت خاص در فضاي اقتصادي کشور ديده شوند؛ اقدامي که تاکنون اتفاق نيفتاده است. البته اقدامات موثري مانند راهاندازي صندوق نوآوري و شکوفايي نيز انجام شده که بدون شک بازوي کمککننده مناسبي براي توسعه دانشبنيانهاست. چنانچه تاکنون در زمينه ضمانتنامهها و وامهاي استارتآپي کمک شاياني به کسبوکارهاي نوين کرده است. اين در حالي است که تاکنون بيشتر تصميمگيريها و عملکردهاي اين حوزه، بيشتر جنبه نمايشي داشته که البته تاحدي اين نمايشي بودن لازمه توسعه اکوسيستم دانشبنيانهاست، چرا که بخش زيادي از نياز دانشبنيانها، ديده شدن آنها در رسانهها و مجامع مختلف است. بهعبارتديگر، زماني که نام دانشبنيانها مطرح شود، ميتواند رويکرد مثبتي در توسعه اقتصاد دانشبنيان بهوجود بياورد. بيشتر صاحبان و متوليان شرکتهاي دانشبنيان توليدي بهويژه آن دسته از شرکتهايي که در زمره توليد نوع يک هستند و سابقه زيادي دارند، خواهان تسهيلگري در امر توليد هستند و انتظار دريافت حمايتهاي همهجانبه از سوي نهادهاي دولتي را ندارند. براي مثال، بيشتر شرکتهاي نفت و گاز درباره مشکلات در برق و گازرساني گلايهمند هستند. موضوع ديگري که در اين زمينه وجود دارد، اين است که شرکتهاي بزرگ توليدي در اکوسيستم دانشبنيان بيشتر از اينکه موردحمايت واقع شوند، مورد هجمه برخي نهادها واقع ميشوند و اين سد راه توسعه آنهاست. امروز که در قرن 21 زندگي ميکنيم، نيازي به ايجاد برخي زيرساختها براي توسعه اقتصاد دانشبنيان نيستيم، چراکه امروزه دنيا، دنياي تسهيلگري است و در همهجاي دنيا مشغول تسهيل فرآيندها هستند. براي حل بسياري از مشکلات، نيازمند شفافسازي در عبارتها و واژهها هستيم. براي مثال، وقتي درباره خامفروشي صحبت بهميان ميآيد، بايد روشن شود که منظور از خامفروشي چيست؟ بهعبارتديگر، امروز ما نيازمند مشخص شدن تعاريف هستيم. در بخش صادرات هم، معضلات عديدهاي وجود دارد که نيازمند اعمالتوجه از سوي دولت است. قيمتگذاريهاي دستوري و تصميمات يکشبه و شتابزده، توسعه اقتصادي دانشبنيانها را با مشکل مواجه ميکند. چند سالي ميشود که در قالب همايشها و رويدادهاي متنوع، صحبتهايي درباره مشکلات دانشبنيانها مطرح ميشود، اما بسياري از معضلات بر جاي خود باقي است. نکتهاي که مدتي ميشود، زياد درباره آن شنيدهايم، اين است که هماکنون کشور به کارخانه نياز ندارد، بلکه نياز کشور به ايجاد بنگاههاي صنعتي نوآور است که مبتني بر نياز بازار فعاليت کنند تا بتوانند سهم مناسبي از بازار بزرگ کشور و منطقه را تصاحب کنند.
