«سقوط» اختلافات را به اوج رساند
پخش سريال «سقوط» ساخته سجاد پهلوانزاده يکبار ديگر باعث شد سازمان صداوسيما از اختلافات قديمي با پلتفرمهاي نمايشي پرده بردارد. پيمان جبلي، رئيس سازمان صداوسيما به رئيسجمهور نامه زد تا سايت و پلتفرم فيليمو را فيلتر کند. در بخشي از نامه آمده است: «متأسفانه سکوي فيليمو بدون توجه به مقررات، به دفعات در حوزه توليد و انتشار سريالها، از اخذ مجوز استنکاف کرده و در مورد اخير با انتشار قسمت اول سريال سقوط که با موضوعي کاملا امنيتي و بدون اخذ هرگونه مجوزي ساخته و منتشر شده است، سياستهاي نظام در خصوص نحوه حضور و فعاليت برخي بازيگران که در حوادث و اغتشاشات اخير به ارکان نظام توهين کرده و با پناه بردن به شبکههاي سعودي- صهيونيستي قصد رهبري حوادث و ناآرام کردن فضاي امنيتي کشور را دارند نيز، مد نظر قرار نداده است. در همين راستا اين پلتفرم با بر هم زدن رويههاي مميزي محتوا، مالا تامين مالي چهرههاي بعضا مغرض را که محلي براي حضور در رسانهملي يا توليدات سينمايي داراي مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ندارند بر عهده گرفته است. به عنوان مثال و از قرار اطلاع برخي از چهرهها که حضور در جشنواره فيلم فجر يا توليدات رسانهملي به اصطلاح تحريم کردهاند در حال حاضر با بازي در آثار اين پلتفرم يا دريافت پيشپرداختهاي قابل توجه ضمن دهنکجي به ارکان نظام، از اين طريق به حيات سياسي خود ادامه ميدهند.» اما پيش از پرداختن به چرايي اين اقدام صداوسيما بهتر است کمي با ساترا و وظايف آن شويم.
ساترا چيست و چه کاري انجام ميدهد؟
ساترا يا همان سازمان تنظيم مقررات رسانههاي صوت و تصوير فراگير در فضاي مجازي يک رگولاتور محتوايي است که قرار است تنظيم کننده رابطه ميان پلتفرمهاي تنظيم کننده اين محتوا با ساير نهادها باشد. طبق عرف جهاني رگولاتورها در نهايت بيطرف حاکميتي قرار است ميان پلتفرمهاي مستقل و نهادهاي حاکميتي داوري کنند. ساترا يکي از نهادهاي زيرمجموعه صداوسيماست و داوري ميان اختلافات صداوسيما و پلتفرمها که هر دو در کار توليد صوت و تصوير هستند، در حقيقت تعارض منافع ايجاد ميکند. اين اختلافات پيش از اين هم وجود داشت که دو طرف به هرحال تن به مصالحه دادند، اما در ماجراي سريال سقوط به نظر ميرسد قرار نيست صدا و سيما کوتاه بيايد و اين بار محکم ايستاده است.
سابقه اختلافات ساترا با رقبا
ساترا از زمان تاسيس تا امروز چالشهاي متعددي را با ديگر نهادهاي حاکميتي تجربه کرده است. در بهمن ماه سال 1399 ساترا اعلام کرد قرار است بهخاطر محاسبه ترافيک برخي از سرويسهاي داخلي بر مبناي تعرفه بينالمللي از محمد جواد آذري جهرمي به قوه قضائيه شکايت کند. اين اظهارنظر بيپاسخ نماند و آذري جهرمي اعلام کرد ساترا نهاد قانوني براي اين اقدام نيست و سازمان تنظيم مقررات ارتباطات خودش به اين موضوع رسيدگي ميکند. اظهارنظر وزير سابق ارتباطات باعث شد کار به طعنههاي تلويزيوني و تخريب رقيب در برنامههاي مختلف صداوسيما کشيد؛ از جمله علي ضيا که به طعنه گفته بود «براي مناطق محروم که تبلت و موبايل و آنتن ندارند، اينترنت 5G افتتاح ميکنيد.» آن اظهارنظر البته با واکنش آذري جهرمي همراه شد. او در پست اينستاگرامي پاسخ علي ضيا را داد: «سيماي ملي است ديگر. اينقدر در فکر حذف اين و آن از صداوسيما بودند که خودشان هم حواسشان نيست که رساندن اينترنت به روستاهاي سيستان و بلوچستان و راهاندازي 5G در تهران را با هم قاطي کردهاند.» مجري برنامه هم بعدا پاسخ آذري جهرمي را داد، اما نقطه اوج اين دعواها به تابستان امسال برميگشت؛ جايي که برخي از سريالهاي توليد شده توسط اين پلتفرمها بدون مجوز صداوسيما منتشر شدند. انتشار اين سريالها خشم ساترا را برانگيخت و اين نهاد با زدن نامه به شوراي عالي فضاي مجازي و دادستاني خواستار فيلتر اين پلتفرمها شد. اين موضوع واکنش پلتفرم فيليمو را به دنبال داشت و مسئولان اين پلتفرم از ساترا خواستند به صورت شفاف درباره مرجع قانونگذاري شفافسازي کند. مسئولان ساترا پس از اين بيانيه اعلام کردند مجوز هيچ کدام از اين نهادها باطل نشده، اما بهتر است اين پلتفرمها قانون را رعايت کنند. اما انتشار سريال سقوط تنشها را به نقطه جوش رساند. بعد از اين اتفاقات جبلي رئيس سازمان صداوسيما نامه معروف رئيسجمهور را نوشت و از رئيسي خواست جلوي فعاليتهاي پلتفرمها فيليمو را بگيرد. در پي انتشار اين نامه، انجمن صنفي شرکتهاي نمايش ويدئويي برخط با انتشار نامهاي سرگشاده خطاب به رئيس سازمان صداوسيما نوشت: «در اين زمانه سخت که باران مشکلات از هر سو بر اقتصاد غيردولتي ميبارد» به آنها يادآوري کرده که ارزش تلاش براي حيات فرهنگي کشور چقدر است.»
