برنامه هفتم و لايحه بودجه1402 بين زمين و هوا
مجلس به تعطيلات رفت
برنامه هفتم و لايحه بودجه1402
بين زمين و هوا
در حالي که دو هفته از مهلت قانوني ارائه بودجه 1402 به مجلس گذشته است، به رغم توافق دولت با مجلس در جلسه سران قوا براي مقدم بودن ارسال برنامه هفتم توسعه به مجلس، حالا دولت نه بودجه1402 را به مجلس آورده و نه برنامه هفتم به مجلس ارائه شده است. اين در حالي است که اين دولت داعيه برنامه محوري دارد و بارها کارشناسان را به مطالعه برنامه دولت سيزدهم دعوت کرده، با گذشت يکسال و نيم از آغاز به کار دولت، هنوز برنامه هفتم را به مجلس ارسال نکرده است. طبق ماده 180 آييننامه داخلي مجلس شوراي اسلامي، دولت موظف است حداکثر تا پايان خرداد سال پاياني اجراي هر قانون برنامه پنجساله توسعه، لايحه برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي بعدي را به مجلس تقديم کند. برهمين اساس، خرداد سال 1400 نيز سال پاياني برنامه پنج ساله ششم بود و با توجه به تمديد يک ساله آن، طبيعتا دولت بايد تا خرداد امسال يعني 6 ماه پيش، لايحه برنامه هفتم توسعه را به مجلس ارائه ميکرد که تاکنون اين امر صورت نگرفته است. همچنين طبق ماده 182 قانون آييننامه، دولت موظف است لايحه بودجه سالانه کل کشور را حداکثر تا پانزدهم آذرماه هر سال تقديم مجلس کند که تاکنون اين مهم هم صورت نگرفته است. از سوي ديگر برابر قانون، مهلت قانوني براي ارائه برنامه بودجه، 15 آذر امسال بوده و برنامه هفتم نيز بعد از يکسال تمديد برنامه ششم توسعه، هنوز به مجلس نيامده است. از مجموع نظرات مسئولان دولتي از جمله معاون پارلماني و سخنگوي دولت، ميتوان دريافت، اولويت دولت بر تقدم ارائه بودجه 1402 است. اين در حالي است که نمايندگان و رئيس مجلس معتقدند برنامه هفتم توسعه يکسال به تاخير افتاده و تا برنامه هفتم توسعه ارائه نشود نميتوان برنامه بودجه1402 را در دستور کار قرار داد.
اولويت ارسال برنامه هفتم توسعه بر لايحه بودجه1402
در همين راستا کارشناسان نيز معتقدند برنامه بودجه يک جزء از کليت برنامه توسعه است و تا برنامه توسعه هفتم ارائه نشود، بررسي بودجه 1402 بيمعنا خواهد بود. اگرچه برخي نمايندگان مجلس معتقدند دولت رديفهاي «مصارف» بودجه را تغيير داده است. در همين راستا نظامالدين موسوي، سخنگوي هياترئيسه نيز گفته: «مطابق قانون، لوايح بودجه سالانه بايد بر اساس قانون برنامه نوشته شود، اما قانون برنامه هفتم تاکنون تهيه نشده است. رئيس سازمان برنامه و بودجه ميگويد دولت قصد دارد اول لايحه بودجه را به مجلس بدهد بعد برنامه هفتم توسعه را به مجلس بفرستد.» محمد خدابخشي، عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس نيز در انتقاد از تأخير دولت در ارائه برنامه هفتم گفت: «برنامه هفتم توسعه بايد تاکنون به مجلس ارسال ميشد، اما دولت دراينباره تأخير و تعلل دارد. با وجودي که شخص رئيسجمهور اعلام کرده بود برنامه هفتم مقدم بر بودجه است اما تاکنون نه برنامه هفتم را به مجلس داده و نه بودجه هنوز به مجلس آمده است.» محمدحسن آصفري، نماينده اراک در مجلس نيز در اخطار قانون اساسي گفت: «اگر ما قرار است بودجه را ببنديم بايد طبق برنامه هفتم توسعه باشد اما هنوز برنامه هفتم به مجلس نيامده است.» قاليباف نيز که شنونده نظر نماينده اراک بود با تاييد گفتههاي اين نماينده تاکيد کرد: «طبق قانون آييننامه داخلي مجلس تا برنامه پنجساله هفتم توسعه تصويب نشود، بودجه در دستورکار مجلس قرار نميگيرد.» بررسيهاي رسمي حاکي از آن است که تدوين برنامه توسعه در سال 1393 حدود 24 ميليارد تومان هزينه داشت که اين عدد در سال1401 به مراتب بيشتر است. با اين همه دولتها اقدام به نوشتن برنامه با هدف کاهش هزينهها و اصابت بودجه به اهداف تعيين شده ميکنند، از اين رو يکي از آسيبهاي تاخير در ارائه برنامه هفتم توسعه، آسيب مالي به کشور است. زيرا هرچه برنامه به روز نباشد، ميزان هدر رفت سرمايهگذاريها بيشتر ميشود. بر اين اساس هرچند دولت بيشتر از يکسال براي نوشتن برنامه هفتم توسعه مهلت گرفته بود اما تا به امروز نتوانسته به قول خود عمل کند. از اين رو آسيبها به کشور، ناشي از چنين بينظميهايي، موضوعي است که نمايندگان مجلس به ويژه با توجه به دو نامه اخطار رئيس مجلس به دولت براي تاخير در ارسال برنامه بودجه بايد ورود کنند. تخلفات دولت در پيروي از چارچوبهاي قانوني مجلس افزايش يافته که قاليباف در گفتوگوي تلويزيوني، دولت را عامل گراني کالا معرفي کرد و گفت «اگر مصوبه مجلس را اجرا ميکردند، شاهد نارضايتيهاي کنوني نبوديم» رئيس مجلس معتقد است بايد «کالاها به قيمت شهريور 1400 به شکل سبد معيشتي داده ميشد» اما دولت از اجراي مصوبه مجلس تخطي کرده است. با محرز شدن تخلف دولت در ارائه برنامه هفتم توسعه و همچنين برنامه بودجه1402، نمايندگان مجلس نه تنها دولت را بازخواست نکردند بلکه براي تعطيلات يلدايي تهران را ترک کردند. سخنگوي دولت نيز برخلاف آنچه مجلسيها بر مقدم بودن برنامه توسعه هفتم تاکيد داشتند، گفته بعد از بازگشت مجلسيها از تعطيلات يلدايي، لايحه بودجه را به مجلس ارسال خواهد کرد.
درخواست آمريکا از سازمان ملل
نماينده آمريکا در سازمان ملل در بيانيهاي با ادعاي اينکه کره شمالي و ايران به حمايت نظامي از روسيه در جنگ اوکراين ميپردازند، از سازمان ملل خواست درباره «به کار گرفتن پهپادهاي ايراني در جنگ روسيه عليه اوکراين» تحقيق کند. ليندا توماس گرينفيلد در بيانيهاي که در وبگاه نمايندگي آمريکا در سازمان ملل منتشر شده است، مدعي شد: استفاده روسيه، يک عضو دائم سازمان ملل از تسليحات به دست آمده از کره شمالي براي ادامه جنگ متجاوزانهاش عليه اوکراين مذموم است. اين اقدام ناقض قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل است. گرينفيلد در اين بيانيه با گفتن اينکه آمريکا نگران افزايش انتقال تسليحات از کره شمالي به روسيه است، اظهار کرد که واشنگتن قصد دارد اقدامات ناقض قطعنامههاي شوراي امنيت را از سوي روسيه و کره شمالي در کميته تحريمهاي 1718 شوراي امنيت مطرح کند.
