آرمان ملي: توافق برجام در کما بسر ميبرد و معلوم نيست که طرفين توافق اساسا عزمي براي احياي اين توافق دارند يا خير. با اين حال آنچه از غربيها اعم از آمريکا و تروئيکاي اروپايي ميشنويم روايتگر اين نکته است که گرچه مخالفتهاي خود را با برخي حوزههاي عملکردي ايران در سياست داخلي و خارجي بيان ميکنند اما در عين حال بر اين موضوع نيز تاکيد دارند که مسير مذاکره و گفتوگو باز است و برجام قابل احيا شدن است. چه اينگه نگاهي به مواضع کشورهاي مختلف در نشست غيرعلني و اخير شوراي امنيت نيز نشان ميدهد که جملگي از احياي برجام استقبال ميکنند و حتي آنهايي که انقلتهايي را در اين راستا مطرح ميکنند نيز در نهايت تمايل به احياي برجام دارند. صحبت اخير آنتوني گوترش، دبيرکل سازمان ملل که گفته به باور من برجام بهترين گزينه موجود براي دستيابي به اهداف سازمان ملل است و تا زماني که اجراي مجدد برجام با مشکل مواجه باشد، دسترسي نظارتي آژانس بينالمللي انرژي اتمي به چرخه سوخت هستهاي ايران نيز با مانع روبهرو خواهد بود را ميتوان نمونهاي از تمايلات بينالمللي براي احياي برجام در نظر گرفت. نوع موضعگيري تروئيکاي اروپايي نيز گرچه اخيرا و با بيانيههاي گاه و بيگاه خصمانه مينمايد، اما آنها نيز معتقدند که اگر مسائل ميان ايران و روسيه در مورد جنگ اوکراين به نحوي حل و فصل شود و به قرائت آنها پهپادهاي ايراني در اختيار روسها قرار نگيرد باز هم تمايل به احياي برجام و بازگشت به پاي ميز مذاکره را دارند. چنانکه اخيرا پيتر استانو، سخنگوي سرويس سياست خارجي اتحاديه اروپا در يک نشست خبري در بروکسل درباره ديدار جوزپ بورل مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا و حسين اميرعبداللهيان وزير امورخارجه ايران تاکيد کرد که «تماس و ديدارها با ايران ادامه خواهد يافت زيرا اين، ماهيت ديپلماسي است.» روسها و چينيها نيز به رغم اظهاراتي که مطرح ميشود موافق احياي برجام هستند و ايران نيز همواره خود را پايبند به مذاکرات نشان داده و نوع موضعگيري آمريکاييها نيز نشاگر اين مساله است که آنها نيز راغب به احياي برجام هستند. آنچه مسلم است احياي برجام براي همه طرفها بهترين گزينه موجود به حساب ميآيد. اما اينکه شروع مجدد مذاکرات از چه زماني کليد بخورد بايد منتظر گذشت زمان بود.
بازگشت برجام به مسير خود، در خلأ استراتژيک اتفاق نخواهد افتاد
مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا در گزارشي به محورهاي گفتوگويش با وزير امور خارجه ايران در کنفرانس بغداد اشاره کرد که شامل مساله احياي برجام، امور داخلي ايران و ادعاي نقش ايران جنگ اوکراين بود. جوزپ بورل در بخشي از يک گزارش درباره رخدادهاي کنفرانس بغداد که به تازگي برگزار شد، نوشت: درباره رخدادهاي غيرقابل قبول داخل ايران و حمايت بهشدت نگرانکننده اين کشور از روسيه و درباره توافق هستهاي، گفتوگو و تبادل نظري طولاني با وزير امور خارجه ايران درباره داشتم. وي گفت: وزير امور خارجه ايران در پاسخ به من قويا موضوع ارائه پهپادها از سوي ايران به روسيه را رد کرده و مدعي شد که اين نقل و انتقالات پيش از حمله روسيه انجام شده بود. بورل درباره توافق هستهاي بيان کرد: با اين وجود، من هنوز بر اين باورم که وقتي موضوع منع اشاعه تسليحات هستهاي مطرح است، هيچ جايگزيني براي برجام وجود ندارد. کساني که جور ديگري فکر ميکنند، فقط خودشان را فريب ميدهند. به همين دليل است که من به عنوان هماهنگکننده، بر اساس نتايج مذاکرات وين براي احياي برجام تلاش ميکنم. وي افزود: با وزير امور خارجه اميرعبداللهيان، گفتوگويي طولاني در اين باره داشتم. همچنين تاکيد کردم که بازگرداندن برجام به مسير خود، در خلائي استراتژيک اتفاق نخواهد افتاد. اين تکهاي از يک تصوير بزرگتر است.
ديپلماسي مسير ارجح
وزير خارجه آمريکا در اظهاراتي عنوان کرد که تمامي گزينهها در رابطه با ايران بر روي ميز است. آنتوني بلينکن، وزير خارجه آمريکا در سخناني عنوان کرد که ديپلماسي مسير ارجح با ايران است اما اگر ايران اين مسير را نپذيرد، گزينههاي ديگر نيز بر روي ميز خواهند بود.