آرمان ملی- حمید شجاعی: جامعه ایرانی امروز در میانه مشکلات مختلفی قرار گرفته که تاثیرات مستقیمی بر زندگی فردی و اجتماعی مردم دارد. قدر مسلم؛ مطلوب همه حاکمیتها و جوامع این است که همواره شاهد آرامش پایدار باشند و شرایطی بروز و ظهور نکند که موجبات ایجاد نارضایتی مردم فراهم شود و از پی آن شاهد برخی نارضایتیها و اعتراضات به روندهای موجود و عملکردها باشیم. اگر به مقاطع مختلف نیز که شاهد بعضی نارضایتیها در جامعه بودهایم بازگردیم میتوان با کمی اطلاعات و برآورد نوع اعتراضات و شعارها دریافت که اساسا آنچه موجبات نارضایتی مردم را فراهم آورده چه بوده است؟ نارضایتی سیاسی، اقتصادی، اجتماعی یا...؟ مثلا در نارضایتیهایی که در آبان 98 رخ داد اکثر اعتراضات سویههای اقتصادی و معیشتی داشت و بیشتر به افزایش قیمت سوخت و حاملهای انرژی بازمیگشت. اما آنچه در چند ماهه گذشته در جامعه رخ داد تلفیقی از نارضایتی مردم در حوزههای مختلف و به عبارتی نوعی اعتراض سبک زندگی بود. با این حال بسیاری از اهل نظر و کارشناسان بر این باورند که با یکسری اصلاح و تغییرات میتوان به حل مشکلات و بحرانها امیدوار
بود و از وضع نه چندان قابل تعریف موجود به وضع مطلوب رسید. گرچه نباید این مهم را نیز نادیده گرفت که حل مشکلات جامعه رویکردی اجماعی و ملی میطلبد و به بیان دیگر برای تحقق این مهم کلیت حاکمیت باید وارد عمل شود و این روند مطلوب را حاصل کند. آنچه مسلم است امروز جامعه در حوزههای اقتصادی و اجتماعی ناراضی و خواهان تغییر وضع موجود، حل مشکلات و رفع مطالبات است. با توجه به عملکردها و آمارها حداقل در وقوع شرایط اقتصادی و اجتماعی فعلی قصور اصلی متوجه دولت است و نمیتوان دلار قریب به 40 هزارتومان و سکه بیش از 19 میلیون را از چشم کس دیگری دید. امروز برخی فکر میکند که دولت توان حل مشکلات را ندارد. از همینروست که در هر گوشه و کنار و کوی برزنی صحبت از مشکلات اقتصادی است. از همینرو بهنظر میرسد که دولت و مجموعه حاکمیت اگر میخواهند آرامش پایدار در جامعه حفظ شود و شاهد گسترش نارضایتیها نباشیم، باید طرحی نو دراندازند تا رضایت خاطر جامعه بهدست آید و جدای از این مساله در راستای تغییر و اصلاح اساسی روندها و راهبردها بر آیند تا بهواقع تغییر به نفع مردم و جامعه احساس شود.
به امر سیاسی چنان خیره نشویم که امر اجتماعی را نبینیم
یک جامعهشناس در ارتباط با فضای جامعه و دانشگاه اظهارداشت: آموزش دانشگاهی و به کلی در دانشگاه بودن، بهعنوان یک باشگاه اجتماعی، نهاد آکادمیک، میدان مبادله سرمایههای نمادین فرهنگی و موقعیتی از فهم هویت جدید، در ایران یک جریان اصلی است و ما را به آینده پرتاب میکند. مقصود فراستخواه گفت: دانشگاه یک موجودیت اجتماعی است و سرمایههایی در میدان اجتماعی گسیل میکند، تنشهایی ایجاد میکند و رویاهایی تولید میکند و خواستهها، داشتهها و سرمایههایی ایجاد میکند. وی با اشاره به اینکه دانشجویان به ارزشهای آزادی و عدالت نگرش مثبتتری دارند، بیان داشت: پیمایشها نشان میدهد که تحصیلکردگان دانشگاه از یکسو به هنجار «صداقت» اهمیت میدهند و از سوی دیگر اعتماد متفاوتی نسبت به دیگران دارند که این هنجار توسط نهادهای رسمی رعایت شود. تحصیلکردگان دانشگاهی بیشتر میخواهند قانون رعایت شود. تحصیلکردگان دانشگاهی بیشتر روحیه جمعگرایی در آنها دیده میشود. فراستخواه تأکید کرد: جامعهای شدهایم که سرمایههای اقتصادی ما روزبهروز در کاهش است، رانتها، فساد، انواع سودجوییها، جیبها خالی، قدرت خرید مدام
پایین، ارزش پول ملی در تنزل، سرمایه اجتماعی در حال فرسایش و درست برعکس سرمایه فرهنگی جامعه مدام بالا میرود؛ سطح تحصیلات، نوشتهها، هنر، آثار، گالریها، فکرها و ارتباطات بالاست. این استاد دانشگاه تصریح کرد: ملتی این صفات جمعیتی را از خودش بروز داده و میخواهد به بلوغی برسد، بحران بلوغ از خودش نشان میدهد و جنبش اعتراضی میشود و راهحل این بحران تنها اصلاحات اساسی ساختاری است. ما باید به امر اجتماعی و بلوغ فرهنگی جامعه توجه بیشتری کنیم؛ به امر سیاسی چنان خیره نشویم که امر اجتماعی را نبینیم.
باید تغییرات اساسی در مناسبات جامعه شکل بگیرد
یک فعال سیاسی اصلاحطلب در ارتباط با راههای برونرفت از شرایط فعلی اظهارداشت: من فکر میکنم حاکمیت باید یک رویکرد اساسی برای اصلاح و تغییر را ارائه دهد و مطابق میل مردم پیش برود و به حل مشکلات و مسائل جامعه بپردازد. امروز وضعیت اجتماعی بسیار بر آشفته است و حتی در مراودات بین فردی در جامعه نیز دیده میشود که آستانه تحریک مردم بالا رفته و عصبانیت در جامعه موج میزند که یک آسیب جدی برای جامعه است. اشرف بروجردی به «آرمانملی» گفت: امروز بر هر چیزی که دست گذاشته میشود دچار مشکل است. روند افرایشی قیمت دلار طی چند روز بهراحتی موید این است که این روند باعث شده تا آستانه تحمل مردم به پایان برسد. وی افزود: دولت و مجموعه حاکمیت اگر میخواهد شرایط بهبود پیدا کند باید اقداماتی در جهت امیدواری مردم به آیندهای بهتر انجام دهد و با مردم بهطور صادقانه گفتوگو کند و تغییرات اساسی در مناسبات جامعه بدهد. دولت باید بنا را بر تعدیل عملکرد و رفتار اقتصادی بگذارد، مردم را تکریم کند و شرایط آزادی بیان را فراهم کند. بروجردی تصریح کرد: تا زمانیکه اعتماد مردم ترمیم نشود اگر کار مثبت هم انجام دهد، دیده نمیشود و برای
مردم ملموس نیست.