ابری خاکستری، چشمهای قرمز و برج آزادی که هیچ پیدا نیست
آرمان ملي: اينکه مقامات مسئول بيايند و درباره مشکلات و معضلاتي که در نتيجه سياستهاي خودشان بر مردم حاکم شده آمار و عدد و رقم بدهند البته بدون درنظر گرفتن انداختن هميشگي تقصير به گردن مسئولين قبلي، خود جاي مداقه است. يکي از اين آمار و اعداد و ارقام مربوط به آلودگي هواست. خصوصا پايتخت جمهوري اسلامي ايران که اين روزها ابري خاکستري رنگ همراه با بويي از سرب و فلزات سنگين را مقابل چشمهاي قرمز شهروندان به تصوير کشيده تا نه برج آزادي معلوم باشد و نه اميدي به بهبود اوضاع تنها همين بماند که از راديوي اتوبوسهاي تلنبار شده - از آدمهايي که قاعدتا بايد در اين شرايط آلودگي هوا در خانه ميماندند- بشنوند که مثلا سميه رفيعي، نماينده مجلس بگويد: «بر اساس گزارش بانک جهاني در سال 2021 بيش از 41 هزار و 700 نفر در کشور به دليل آلاينده ذرات معلق کمتر از 2.5 ميکرون در هوا جانباختهاند» و بعد اظهار کند: «خسارات ناشي از آلودگي هوا به کشور سالانه بين 7 تا 11 ميليارد دلار است؛ اين در حاليست که اين ارقام سرسامآور به دليل غير مستقيم بودن هزينههاي آن هنوز آنقدرها به چشم نيامده است.» گوينده خبر از قول اين نماينده مجلس، ادامه ميدهد که «از ابتداي سالجاري تاکنون تعداد روزهاي ناسالم پايتخت نسبت به سال گذشته 2 برابر شده و تعداد روزهاي بسيار ناسالم و خطرناک نيز 200درصد افزايش يافته است. در کرج نيز روزهاي بسيار ناسالم 2 برابر و خطرناک 4 برابر شده است. در تبريز روزهاي خطرناک 100درصد افزايش يافته و در مشهد روزهاي ناسالم 2برابر شده است. از سوي ديگر در اراک تعداد روزهاي بسيار ناسالم و خطرناک 2 برابر شده و در شيراز تعداد روزهاي ناسالم 9برابر شده و روزهاي پاک هم به نصف کاهش يافته است.» ياد اهواز و خوزستان ميافتيد و همه مشکلاتي که اين سالها داشتهاند و هوايي که براي نفس کشيدن نداشتهاند هميشه دچار بحران بوده، جايي در کشور که هنوز آثار زخمهاي جنگ را بر بدن دارد علاوه بر نبود زيرساختهاي مناسب در بخشهاي صنعتي و در زمينه زبالههايي که توليد آلودگي ميکنند، همواره از ريزگردهايي در عذاب بوده که از کشورهاي همسايه وارد اين خاک ميشوند و کارشناسان، مباحثي نظير مالچ پاشي را مطرح ميکنند اما صورت نميگيرد و اتفاقات ديگري که قرار است بيفتد و نميافتد و چهرههاي مردمان جنوب کشور سالهاست که در فواصل متعددي از سال به ماسک مزين ميشود؛ پيش از اينکه ماسک زدن به دليل کرونا و امثالهم در ايران رواج پيدا کند. به گفته رفيعي، رئيس فراکسيون محيط زيست مجلس، وضعيت آلودگي هوا در اهواز به مراتب بسيار بدتر از جاهاي ديگر بوده به شکلي که تعداد روزهاي ناسالم حدود 5 برابر شده و تعداد روزهاي بسيار ناسالم 12برابر و روزهاي خطرناک 21برابر شده است. او ميگويد «متأسفانه امسال تهرانيها 2روز، اصفهانيها، کرجيها، اهوازيها و اراکيها فقط يک روز پاک داشتند.»در روزهاي اخير اعلام شد که تمامي مدارس و دانشگاهها تعطيل شدهاند اما خبري از تعطيلي ادارات و مراکز و سازمانهاي غيرضروري نشد تا خيابانهاي شهر هنگام آغاز ساعات کاري ادارات و در زمان پايان آن مملو از جماعتي شود که دوان دوان خود را به مترو يا اتوبوس ميرسانند بيآنکه ماسک بر صورت داشته باشند.
امان از اين دولتهاي قبل
رئيس فراکسيون محيط زيست مجلس با اشاره به تعطيلي مدارس در زمان آلودگي هوا گفته: «نفس اين کار درست است تا دانشآموزان کمتر در معرض آلودگي هوا قرار بگيرند ولي بايد براي مادران شاغل نيز فکري اساسي شود تا در زمان تعطيلي مدارس بتوانند هم به صورت دورکاري وظايف خود را انجام دهند و هم از بچهها مراقبت کنند تا مجبور نشوند فرزندان خود را در اوج آلودگي به جاي مدرسه به محل کار خود ببرند.»خانم رفيعي از اينکه چه فکري بايد در مورد مادران شاغل بشود را باز نکرده و به موضوع ايستگاههاي سنجش آلودگي هوا در کشور اشاره کرده و همانطور که در ورودي گزارش اشاره شد، تلاش کرده مشکلات را بر سر مسئولين قبلي خراب کند و گفته: «متأسفانه در دولت گذشته هيچ اعتباري از سوي دولت براي تعمير و نگهداري اين ايستگاهها اختصاص نيافته و هماکنون بسياري از اين ايستگاهها يا نيازمند تعميرات کلي و يا از رده خارج شدهاند که يکي از مسائل ارسال شده به قوه قضائيه در اين خصوص است و مسئولان وقت بايد در اين زمينه پاسخگو باشند؛ چرا که مبناي تصميمگيريها در مقوله آلودگي هوا اطلاعات ايستگاههاي سنجش و آمار درست آنهاست تا تصميم گيريهاي درستي نيز در اين زمينه انجام شود.»کارشناس شهري در تحليلهاي خود در خصوص آلودگي هوا، به موضوع استهلاک داراييهاي شهري تهران و پديده فرسودگي در سيستم حمل و نقل عمومي تهران اشاره ميکنند. آنها ميگويند اگر سرمايهگذاري به موقع صورت نگيرد در حوزههاي زيرساختي و در حوزه حمل و نقل عمومي اين استهلاک داراييهاي ما بعد از مدتي خود را نشان ميدهد و مشکلات بسياري را بههمراه خواهد داشت. امروز واگنهاي متروي فرسوده و اتوبوسهاي فرسوده با توجه به اينکه سال به سال اين داراييها جايگزين و نوسازي نميشوند نرخ استهلاک و فرسودگي را افزايش دادهاند و بيترديد خودروهاي حمل و نقل عمومي فرسوده موجب عدم رغبت شهروندان و يا حتي عدم امکان استفاده از آنها ميشود و کاهش ظرفيت جابهجايي مسافر را بههمراه خواهد داشت و شهروندان مجبور به استفاده از خودروهاي شخصي ميشوند که سهم عمدهاي در آلودگي هواي تهران دارد.
آقايان دم از آلودگي هوا ميزنند ولي در عمل به نفع آلودگي هوا اقدام ميکنند
نمايندهاي که در مقام نقد آلودگي هوا برآمده، اشارهاي هم به برخي سياستهاي نادرست مسئولان فعلي و همکاران خود در وزارت صمت کرده و با اشاره به پيشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) مبني بر عقب رفت يک پلهاي استاندارد آلايندگي خودروهاي وارداتي، گفته: متأسفانه وزارت صمت در جلسه 2 هفته قبل دولت پيشنهادي را راساً و بدون طي مراحل قانوني و اخذ نظر دستگاههاي متولي ارائه کرد و استاندارد آلايندگي خودروهاي وارداتي را که سالها يورو 6 بود به يورو 5 کاهش داد که اين موضوع در هيات وزيران به تصويب رسيد. رفيعي اينطور توضيح داده که: استدلال آقايان براي اين مصوبه که خلاف قانون هواي پاک است، اين بود که چون بنزين يورو 6 در کشور توليد نميشود لذا استفاده از بنزين يورو 4 در خودروهاي وارداتي با استاندارد آلايندگي يورو 6 به صلاح نيست و موجب افزايش بار مالي خودروهاي وارداتي ميشود؛ اين در حاليست که سالهاست خودروهاي روز اروپايي گران قيمت که همگي استاندارد يورو 6 دارند در کشور تردد و از همين بنزين موجود استفاده ميکنند و هيچ مشکلي نداشتند. او تصريح کرد: هنوز اقدام قبلي وزارت صمت مبني بر دريافت پول به جاي جايگزيني خودروهاي فرسوده فراموش نشده، در اوج آلودگي هوا پيشنهاد ديگري براي افزايش آلودگي هوا مصوب کردهاند.
رئيس کل دادگستري استان تهران دستور داد!
اما آن قدر آلودگي هوا بالا گرفت و دودش تا حدي به چشم مسئولين هم نزديک شد که مجبور شدند دستوراتي صادر کنند از آن جمله است: رئيس کل دادگستري استان تهران به يکي از معاونان خود ماموريت داد تا ضمن تشکيل کميتهاي متشکل از دادسراي عمومي و انقلاب تهران، اداره کل بازرسي استان تهران و عنداللزوم ساير دستگاهها، نسبت به احصاء اهمال و ترک فعل احتمالي دستگاهها در حوزه قانون هواي پاک اقدام کند. به نقل از قوه قضائيه، علي القاصي در پي تشديد آلودگي هواي تهران و بهمخاطره افتادن سلامت عمومي جامعه بهعنوان يکي از مصاديق حقوق عامه دستور تشکيل کميته مشترک را صادر کرد. او با اشاره به اينکه دستگاه قضائي از حيث حقوق عامه نسبت به سلامت شهروندان مسئول است، تاکيد کرد: در صورت احراز هر گونه ترک فعل و کوتاهي در حوزه عملکرد دستگاههاي مسئول در زمينه قانون هواي پاک، وفق قوانين و مقررات و بدون مسامحه اقدامات قضائي لازم انجام خواهد شد.
