اين روزها احداث سد خرسان3 و موضوع به زير آب رفتن 17روستاي شهرستان دنا باعث نگراني مردم اين مناطق شده و به مسئولان و دهياران اين روستاها اعلام شده هيچگونه ساخت و سازي نبايد توسط اهالي انجام شود و همچنين در صورت فوت يکي از آنها حق خاکسپاري فرد متوفي را در قبرستانهايشان را ندارند و متوفي را بايد در منطقهاي خارج از طرح احداث سد به خاک بسپارند. گذشته از همه اينها مردم منطقه در صورت کوچ اجباري نگران جابه جايي درگذشتگانشان هستند که در صورت جابهجايي بايد آنها را هم جابهجا کنند. حالا دغدغه از دست دادن شغل کشاورزي و خانه و زندگيشان بماند! تا جايي که مسئولان استان و شهرستان دنا هم به اين موضوع و کوچ اجباري چندين هزار نفر واکنش نشان دادند. مدير کل سابق امور اجتماعي استانداري کهگيلويه و بوير احمد در اين باره به ايلنا، گفته: بيشترين سازه اين سد در استان چهارمحال و بختياري است ولي حوضه آبگير سد در کهگيلويه و بوير احمد و در منطقه سادات محمودي شهرستان دنا قرار دارد. در اين منطقه 17روستا داريم که برخي از روستاها جمعيتي بيش از 700 نفر دارند که با آبگيري اين سد روستاها به زير آب ميروند. عليفتح ميرمحمدي ادامه داده: همچنين قبرستان تاريخي در منطقه وجود دارد است که چند سالي است کاوشهايي در اين قبرستانها دارد انجام ميشود و يک آثار باستاني ديگر از جمله قلعههاي تاريخي هم در آنجاها وجود دارد که هنوز هم اين مناطق نياز به کاوش دارند. علاوه بر اينکه اين آثار تاريخي تخريب و به زير آب ميروند بحث کوچ روستاييان است که به نوعي هيچگونه برنامهاي براي اسکانشان در نظر نگرفتهاند. اهالي منطقه اکثرا کشاورزند که به صورت ديم يا آبي کشت ميکنند و عدهاي هم به شغل زنبورداري، دامداري و پرورش ماهي مشغولند. او عنوان کرده: اهالي اين روستاها 10 الي 12 سالي ميشود که کسب و کارشان رونق گرفته که با احداث سد هم بافت اجتماعي منطقه و هم ابنيهها که آنجا ساخته شده از بين ميرود. اکثر ساختمانهايي که آنجا ساخته شده و مردم ساکن هستند بر اساس اصول مهندسي و طبق نظر بيناد مسکن ساخته شدهاند و مجهز به سيستم گاز، برق و مراکز بهداشت و مدرسه هستند. در گذشته پلهايي در اين منطقه بر روي رودخانهها ساخته شده که هم اکنون با ميليارها تومان اعتبار نميتوان آنها را ساخت. حتي طبق شنيدهها 1400 هکتار جنگل هم که جزو منابع ملي و طبيعي است به زير آب ميرود و تعدادي روستا هم راه ارتباطيشان کلا مسدود ميشود. مردم بسيار نگرانند.
در بلاتکليفي به سر ميبريم
دهيار روستاي مازه کز هم گفته: با راهاندازي سد خرسان3 راه ارتباطي روستاي ما مسدود ميشود. 60 خانوار با جمعيتي بيش از 300 نفر در بلاتکليفي به سر ميبريم. همه اهالي روستا که کشاورز و دامداريم با کوچ اجباري شغلمان را از دست ميدهيم و در شهرها حاشيه نشين و دچار هزار تا مشکل و آسيب اجتماعي خواهيم شد. محمدرضا جلالي ادامه داده: بهشدت با جابهجاييمان مخالفيم و اهالي روستا من را به عنوان وکيلشان انتخاب کردهاند که در جلساتي که درباره احداث سد و زير آب رفتن روستايمان تشکيل ميشود مخالفتمان را اعلام کنيم. ما اگر شغل دامداري و کشاورزي که سالها برايش زحمت کشيدهايم، رها کنيم به چه شغلي مشغول شويم؟ آيا بايد در حاشيه شهرها به شغل کارگري و کاذب روي بياوريم؟ روستاي مازه کز حدودا دو دهه است که امکانات راه، برق و آموزشي برخوردار شده که موضوع احداث سد خرسان3 و مسدود شدن راه ارتباطي اين روستا پيش کشيده شد. جلالي اضافه کرده: اين روستا داراي آثار تاريخي است و چندي پيش در حين بازگشايي جاده براي روستا يک قبرستان تاريخي را کشف کرديم که بلافاصله با اداره ميراث فرهنگي شهرستان دنا تماس گرفتيم و اين موضوع را اطلاع داديم که با کاوشهايي که صورت گرفت اعلام شد گورستان بسيار قديمي است.
به ما نامه ابلاغ شده نه جواز دفن و نه ساخت و ساز صادر نکنيم
دهيار روستاي مازه کز بيان کرده: به ما اعلام کردند از اين به بعد حتي اگر کسي هم در اين روستا فوت کرد اجازه خاکسپاريش را در قبرستان اين روستا نداريم اما مردم زير بار نميروند و ميگويند پس امواتمان را کجا دفن کنيم؟ به ما دهياران نامه ابلاغ شده که نه جواز دفن و نه هيچگونه ساخت و سازي در اين روستاهاي داخل طرح صادر نکنيم. کورش درخشانزاده فرماندار شهرستان دنا هم در ادامه اظهار داشته: با احداث سد خرسان حدودا 17 روستا زير آب ميرود که با از دست رفتن خانه و کاشانه حدودا 5هزار نفر، آسيبهاي اجتماعي زيادي ايجاد ميشود. ما با اصل سد مشکلي نداريم البته منکر اين نيستم که به يک جايي خدمات نرسد و عمران و آبادي هم صورت نميگيرد. البته که سد هم بايد بسازند، اما نه به اين گونه که در حال ساخت است.
اگر تاج سد کوتاهتر ساخته شود 2 الي 3 روستا بيشتر زير آب نميرود
فرماندار دنا ادامه داده: هم اکنون اعلام کردهاند مردم هيچگونه ساخت و سازي در اين مناطق انجام ندهند و اموات آنجا دفن نشوند و همچنين تجديد بنا نکنند. اگر وزارت نيرو مقداري تاج سد را کوتاهتر بسازد تنها دو الي سه روستا به زير آب خواهند رفت. اما اگر با همين روند و منوال و با همين سازه پيش بروند آسيب بيشتري براي روستاها در بر خواهد داشت. اجازه هرگونه ساخت و سازي داده نميشود و مردم از اين موضوع نگرانند چرا که ميگويند ممکن است اين سد تا 10 الي 20 سال آينده ساخته نشود و در اين چند سال ما بلاتکليف هستيم که نه ميتوانيم خانه بسازيم و نه کشاورزي انجام بدهيم. او تصريح کرده: يک سري کاوشها در مناطق تاريخي اين منطقه هم در حال انجام است و مهمترين محوطه باستاني هم مربوط به ده پايين است. اين آثار به دست آمده براي کشور يک سرمايه ملي هستند. اگر اين آثار کاوش نشده به زير آب بروند در واقع سرمايه ملي ما از دست رفته است. کارشناس باستان شناسي اداره کل ميراث فرهنگي استان کهگيلويه و بوير احمد هم در ادامه گفته: در گورستانهاي باستاني شهرستان دنا کاوشهايي در حال انجام است و بيشترين کاوشها بر روي يک محوطه باستاني که متعلق به يک گورستان دوره تمدن عيلامي است متمرکز شده که در ده پايين شهرستان دنا قرار دارد. اولين کاوش هم از 10 سال پيش در اين منطقه باستاني آغاز شده و تا چند ماه پيش هم ادامه داشته است. علي اصغر آتش فراز افزوده: يک سري اشياي تاريخي هم از داخل اين گورهاي باستاني کشف شده است. البته نه تنها در گورستان ده پايين بلکه در گورستانهاي مناطق ديگر همين محدوده سد هم قبرهاي تاريخي که به دوره عيلام باستان باز ميگردد وجود دارد. سخنگوي صنعت آب درباره احداث سد خرسان در کهگيلويه و بوير احمد و احتمال به زير آب رفتن روستاها و بناهاي تاريخي منطقه گفته: اين سد به منظور تامين آب شرب يزد احداث ميشود، اما در هر حال براي احداث سازهها مهندسي ارزش داريم و سود و هزينه بررسي ميشود و ضرورت اجرا مورد ارزيابي قرار ميگيرد. در اين خصوص به ازاي روستاهايي که زير آب ميرود منطقه مسکوني و زمين در اختيار کشاورزان قرار ميگيرد. همچنين سعي بر اين است که بناهاي تاريخي زير آب نروند اما در عين حال طبيعي است و همواره اين موضوعات وجود دارد و ممکن است بناهاي تاريخي و يا مناطق مسکوني زير آب بروند که تمهيدات لازم در اين خصوص انديشيده ميشود.