چین دچار اشتباه راهبردی شد

اقدام اخير چين عقلاني و در راستاي منافع ملي خودش بود اما آنچه که بايد مورد توجه قرار گيرد سياست‌هاي ايران است. بايد ببينيم که سياست‌هاي کشورمان چگونه است که چيني‌ها، روس‌ها، آمريکايي‌ها و اروپايي‌ها روي همه چيز با احتياط برخورد مي‌کنند غير از آنجا که بحث منافع ملي ايران مطرح است. لذا اين ما هستيم که بايد نگاهي به سياست خارجي و روابط بين‌الملل خودمان داشته باشيم. قرار نبود که همه تخم‌مرغ‌هاي خودمان را در يک سبد قرار دهيم بلکه قرار بود وقتي صحبت از سياست موازنه مي‌کنيم هم با شرق يعني روس‌ها و چيني‌ها و هم با غرب ارتباط داشته باشيم. وقتي اين اطمينان را ايجاد مي‌کنيم که به هيچ عنوان نمي‌خواهيم اين ارتباط را با غربي‌ها بهتر کنيم چيني‌ها با هوش‌تر از آن هستند که اين سيگنال‌ها را نفهمند. لذا وقتي اين سيگنال‌ها را دريافت مي‌کنند طبيعي است که دور زدن ايران برايشان هزينه نداشته باشد. اگر مي‌خواهيم در صحنه بين‌الملل حرفي براي گفتن داشته باشيم و ديگران به راحتي ما را دور نزنند بايد طوري بازي کنيم که بازيگران بزرگ نظام بين‌الملل بفهمند که اگر منافع کشورمان در طرفي تضمين نمي‌شود حتما به طرف ديگر متمايل خواهيم شد. اصطلاحي که در الفباي نخست سياست خارجي به کار برده مي‌شود اين است که همه تخم‌مرغ‌ها را نبايد در يک سبد گذاشت. وقتي چيني‌ها مطمئن مي‌شوند که گرايش سياسي ايران صرفا به شرق است و به سمت و سوي ديگري نخواهد رفت طبيعي است که به سمت رقيب ايران مي‌روند و بالاترين حجم قرارداد را مي‌بندند. اما چيزي که به ايران مربوط مي‌شود اينکه ما در هر وضعيتي که باشيم چيني‌ها حق ندارند بر روي تماميت ارضي ايران صحبت کنند. اينها از کوپن چين خيلي بالاتر است که حتي آمريکايي‌ها و اروپايي‌ها به اين صراحت بحث جزاير 3 گانه ايران را مطرح نکردند به آن صورتي که چيني‌ها مطرح کردند. اين نشان مي‌دهد که چيني‌ها در محاسبات خودشان دچار اشتباه راهبردي شدند. همان موقعي که چيني‌ها با فرزند شاه سابق مصاحبه گذاشتند هشدار داديم که اين يک سيگنال خيلي منفي است و بايد مراقب باشيم که چيني‌َها در کدام طرف قرار دارند. به نظر مي‌رسد که چيني‌ها به‌خاطر منافع صرفا تجاري و اقتصادي خود در حال از دست دادن منافع استراتژيک خود هستند. منافع استراتژيک آنها در ايجاد و حفظ توازن منطقه‌اي است و چيني‌ها اين توازن را به‌هم مي‌زنند و کاري که کردند به اين سادگي نبايد ناديده گرفته شود و سياست کشورمان بايد به نحوي باشد که نشان دهد ميدان بازي وسيعي دارد و مي‌تواند با همه طرف‌ها بازي کند. هر چند که اين گفته بدين معنا نيست که با چين و روسيه قطع ارتباط داشته باشيم بلکه بدين معناست که سياست متوازني چه با چين و روسيه و چه با غربي‌ها داشته باشيم.