آرمان ملی : ایران و عربستان بر اساس سیاست دو ستونه نیکسون در قبل از انقلاب دو قدرت نظامی و اقتصادی غرب آسیا معرفی شده بودند و هر دو قدرت نیز تلاش داشتند با نزدیکی به ایالات متحده، جایگاه بیشتری در معادلات خاورمیانه از افغانستان تا فلسطین اشغالی از ترکیه تا عمان برای خود ایجاد کنند اما بعد از انقلاب، ایران عملا با استقلال از غرب و شرق به دنبال آن بود که به صورت درونزا و بدون تکیه بر این و آن و با در نظر گرفتن موقعیت ژئوپلیتیکیاش جایگاهی ویژهای برای خود در منطقه فراهم آورد. وزیر خارجه وقت عربستان در زمان حمله نظامی آمریکا به عراق اعلام کرده بود: اگر صدام سقوط کند تهران میدان دارد عراق خواهد شد و آمریکا عراق را در سینی طلا دو دستی به ایران تقدیم میکند. اگر امروز نیکسون و سیاست دو ستونهاش نیستند اما تهران و نفوذش در خاورمیانه مانده و عربستان هم این جایگاه تهران را در طول سالهای گذشته آزموده.
پرونده هستهای ایران و مواضع عربستان
یکی دیگر از زمینههایی که عربستان همواره تلاش کرده در آن نسبت به ایران موضعگیریکند پرونده هستهای است. در زمان انعقاد توافقنامه وین، ریاض به آب و آتش میزد که توافقی صورت نگیرد. حتی هواپیمای یکی از مقامات عربستانی به محل مذاکرات ایران و غرب رفته بود و به آمریکاییها پیام ارسال کرده بودند که اگر قرار است با ایران به توافق برسید با نفت ارزان خداحافظی کنید. روایتی نیز در برخی رسانهها نقل شده بود که وزرای خارجه کشورهای عربی در زمان انعقاد توافق وین با تهران به جان کری در جلسهای گفته بودند که نباید با تهران توافق شود و کری در جواب به آنها اعلام کرده بود مجموع قدرت کشورهای عربی به نصف قدرت تهران هم نمیرسد.
به دنبال رابطه با تهران هستیم
درگذشته وزیر خارجه عربستان درباره روابط تهران و ریاض گفته بود: بهدنبال برگزاری دور ششم گفتوگوها هستیم. هنوز اختلافاتی با ایران وجود دارد که من را از دیدار با همتای ایرانیام بازمیدارد اما قطعا قصد داریم با همسایگان خود در ایران روابط مثبتی برقرار کنیم. روز گذشته سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری گفت: گفتوگو و مذاکره سیاسی بین جمهوری اسلامی ایران و عربستان میتواند زمینهساز از سرگیری روابط رسمی دو کشور در چارچوب منافع مشترک و همچنین منافع منطقهای باشد. ناصر کنعانی در خصوص آخرین وضعیت مذاکرات ایران و عربستان افزود: بهبود مناسبات جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی را در راستای منافع دوجانبه و منافع منطقهای میدانیم. گفتوگو و مذاکره سیاسی برای حل و فصل اختلافات میتواند زمینهساز از سرگیری روابط دو کشور در چارچوب مصالح، منافع مشترک و منافع منطقهای شود.
نشست ایران و عربستان برای حج تمتع
به نظر میرسد با توجه به پنج دور مذاکرات ایران و عربستان در عراق آن هم در سطح امنیتی باید در آینده در انتظار تحولات بیشتری در رابطه با ایران و عربستان باشیم. روز گذشته سازمان حج و زیارت با اشاره به مذاکرات اولیه برای حج تمتع سال آینده از نشست وزیر حج و عمره عربستان و رئیس سازمان حج و زیارت برای امضای تفاهمنامه در ماه آینده خبر داد. به گزارش روابط عمومی سازمان حج و زیارت، مذاکرات اولیه سازمان حج و زیارت و وزارت حج و عمره عربستان به منظور اتخاذ تدابیر و تمهیدات لازم برای برگزاری هرچه بهتر حج ۱۴۰۲ (۱۴۴۴ قمری) و ارائه خدمات شایسته به حجاج کشورمان، روز یکشنبه ۱۳آذر به صورت وبیناری برگزار شد. این مذاکرات نخستین گام در برنامهریزیهای رسمی حج بین دو کشور ایران و عربستان در حوزه حج تمتع ۱۴۰۲ محسوب و مثبت ارزیابی میشود و مقرر است حدود یک ماه آینده نشست رسمی بعدی در عربستان و با حضور وزیر حج و عمره عربستان و رئیس سازمان حج و زیارت تشکیل و تفاهمنامه حج ۱۴۰۲ به امضا برسد.