دانــستنیهـــا
«گلکلم» سرشار از آنتياکسيدان و «فيبر»
گلکلم حاوي فيبر بالاست. فيبر منبع تغذيه باکتريهاي مفيد روده است و از اينجهت به کاهش التهاب و تقويت سلامت دستگاه گوارش کمک ميکند. گلکلم در تهيه غذاهاي متنوعي کاربرد دارد و در کاهش وزن نيز موثر است. در ادامه با خواص گلکلم آشنا مي شويد:
موادمغذي فراوان
گلکلم سرشار از موادمغذي است و بهرغم ويتامين بالا کالري خيلي کمي دارد. بهعبارتي، گلکلم تقريبا داراي تمامي ويتامينها و موادمعدني مورد نياز بدن است.
سرشار از فيبر
گلکلم حاوي فيبر بالاست و از همينرو به سلامتي عمومي بدن کمک ميکند. در هر پيمانه گلکلم 3 گرم فيبر وجود دارد، يعني 10 درصد نياز روزانه بدن. فيبر منبع تغذيه باکتريهاي مفيد روده است و از اينجهت به کاهش التهاب و تقويت سلامت گوارشي کمک ميکند. مصرف فيبر کافي همچنين در پيشگيري از بيماريهاي گوارشي مانند يبوست، ديورتيکوليت (بيماري مربوط به روده) و بيماري التهابي روده موثر است. براساس مطالعات انجامشده، رژيمهاي غذايي حاوي سبزيجات پرفيبر مانند گلکلم موجب کاهش خطر ابتلا به بيماريهاي مختلفي ازجمله بيماريهاي قلبي، سرطان و ديابت ميشوند. بهعلاوه، فيبر بهدليل ايجاد احساس سيري و کاهش کلي کالري مصرفي در پيشگيري از چاقي نيز نقش بهسزايي دارد.
داراي آنتياکسيدان
يکي از خواص گلکلم اين است که منبعي غني از آنتياکسيدان است که از سلولهاي بدن در برابر اثرات زيانبار راديکالهاي آزاد و حملات التهابي محافظت ميکند. اين ماده غذايي مانند ساير سبزيجات چليپايي داراي مقادير فراواني گلوکوزينولات و ايزوتيوسيانات است که موجب کاهش سرعت رشد سلولهاي سرطاني ميشوند. مطالعات آزمايشگاهي نشان داده است که گلوکوزينولات و ايزوتيوسيانات قادرند از بدن در برابر سرطان کولون، سرطان ريه، سرطان سينه و سرطان پروستات محافظت کنند. گلکلم همچنين حاوي آنتياکسيدان کاروتنوئيد و فلاوونوئيد است که خاصيت ضدسرطاني دارند و نيز در کاهش خطر ابتلا به بيماريهاي مختلفي مانند بيماريهاي قلبي موثرند. بهعلاوه، گلکلم يکي از منابع سرشار از ويتامين C است که خود داراي کارکردهاي آنتياکسيداني است و بهدليل برخورداري از خواص ضدالتهابي موجب تقويت سيستم ايمني و کاهش خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي و سرطان ميشود.
کمک به کاهش وزن
خواص گلکلم مختلفاند و گويا باعث ميشود که اين سبزي در کاهشوزن موثر باشد. يکي اينکه هر پيمانه گلکلم فقط حاوي 25 کالري است. به اين معني که مصرف زياد اين ماده غذايي موجب اضافهوزن نميشود و همچنين جايگزين کمکالري مناسبي براي مواد غذايي پرکالري مانند برنج و آرد است.حتما ميدانيد که کاهش کالري دريافتي جهت کنترل وزن الزامي است. گلکلم بهدليل فيبر بالا گوارش را کُند و احساس سيري ايجاد ميکند و در نتيجه فرد بهطور خودکار به مصرف کالري کمتري طي روز روي خواهد آورد. خاصيت ديگري که در گلکلم به کاهش وزن کمک ميکند، پرآببودن اين ماده غذايي است. 92 درصد وزن گلکلم از آب تشکيل ميشود و اين درحالي است که مصرف مواد غذايي پرآب و کمکالري با کاهش وزن بيارتباط نيست.
سرشار از کولين
يکي ديگر از خواص گلکلم دارابودن مقادير فراواني کولين است که ازجمله مواد مغذي موردنياز بدن بهشمار ميرود. هر پيمانه گلکلم حاوي 45 ميليگرم کولين است، يعني 11 درصد شاخص Al (شاخص مصرف کافي يا بهعبارتي مقدار مجاز توصيهشده مصرف روزانه مواد مغذي) براي زنان و 8 درصد اين شاخص براي مردان. ازجمله وظايف کولين در بدن عبارتنداز: حفظ يکپارچگي غشاهاي سلولي، سنتز DNA و کمک به متابوليسم. کولين همچنين در رشد و تکامل مغز نقش دارد و نيز در توليد انتقالدهندههاي عصبي که جهت حفظ سلامت سيستم عصبي لازمند، موثر است. بهعلاوه، کولين از انباشتگي کلسترول در کبد جلوگيري ميکند. کمبود کولين موجب افزايش خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي و کبدي و نيز اختلالات عصبي مانند زوالعقل و آلزايمر ميشود. اين ماده مغذي در مواد غذايي زيادي وجود ندارد، اما گلکلم و بروکلي ازجمله بهترين منابع پايهگياهي کولين بهشمار ميروند.
غني از سولفورفان
سولفورفان در رديف آنتياکسيداني قرار دارد که بارها درباره آن مطالعه شده است. طبق نتايج مطالعات آزمايشگاهي، سولفورفان با مهار آنزيمهاي دخيل در سرطان و رشد تومور مانع گسترش سرطان ميشود. حتي در برخي مطالعات مشاهده شده است که سولفورفان ميتواند با نابودي سلولهاي تخريبشده به توقف رشد سرطان نيز کمک کند. اين ماده مغذي همچنين در پيشگيري از سرطان کولون و پروستات موثر است. تاثير سولفورفان در بسياري ديگر از سرطانها مانند سرطان سينه، لوسمي، پانکراس و ملانوما (يکي از انواع سرطان پوست) نيز بررسي شده است.مطالعات نشان داده است که سولفورفان در کاهش فشارخون بالا و حفظ سلامت عروق نقش دارد و بههمين دليل موجب پيشگيري از بيماريهاي قلبي ميشود. افزون بر اينها، مطالعات انجامشده روي حيوانات آزمايشگاهي حاکي از آن است که سولفورفان در پيشگيري از ديابت و کاهش خطر ابتلا به بيماريهاي مرتبط با ديابت مانند: مشکلات کبدي نيز نقش موثري ايفا ميکند. با اينکه هنوز به مطالعات بيشتري در زمينه کارکردهاي سولفورفان نياز است، اما در همين حد نيز فوايد اثباتشده سولفورفان بهروشني بر اهميت اين ماده مغذي در حفظ سلامتي بدن دلالت دارند.
جايگزين حبوبات
گلکلم ازجمله سبزيجات همهکارهاي است که ميتواند بهعنوان جايگزين غلات و حبوبات مصرف شود. با اضافهکردن گلکلم به رژيم غذايي خود نهتنها مصرف سبزيجاتتان بالاتر ميرود، بلکه انتخاب مناسبي براي کساني است که از رژيمهاي غذايي کمکربوهيدرات استفاده ميکنند، چراکه گلکلم بهنسبت غلات و حبوبات کربوهيدرات خيلي کمتري دارد. براي مثال، 1 پيمانه گلکلم حاوي 5 گرم کربوهيدرات است، درحاليکه ميزان کربوهيدرات همين مقدار برنج به 45 گرم ميرسد، يعني 9 برابر بيشتر از گل کلم.
