از سونامی تحریمها تا اوج گرفتن تنش با عربستان
دولت سيزدهم طي دو ماهي که اعتراضات خياباني کليد خورده با برخي چالشها در عرصه بينالمللي روبهرو شده است؛ از بلاتکليفشدن برجام تا بهراهافتادن سونامي تحريمها عليه ايران. دولت از اواخر شهريورماه که اعتراضات کليد خورده تا به امروز، گرفتار چند چالش ديپلماتيک شده است؛ سونامي تحريمها از سوي غرب بهراه افتاده و مذاکرات برجام بيسرانجام رها شده است. از سوي ديگر در منطقه نيز با تنشهاي جديدي با سعوديها روبهرو شده است. اين اتفاقات در حالي رخ ميدهد که نتانياهو بار ديگر قدرت را در اسرائيل بهدست گرفته است و برخي گمانهها از برنامهريزي او براي حمله به ايران حکايت دارد.
تحريم پشت تحريم
از همان روزهاي آغازين اعتراضات در ايران، برخي کشورها مانند آمريکا، کانادا، اتحاديه اروپا و... تهران را به بهانه نقض حقوق بشر تحريم کردند؛ آنچنان که کانادا تحريمهايي را عليه 6 شخص و 4 نهاد ايراني اعمال کرد و شوراي نگهبان و مجلس خبرگان از جمله نهادهاي تحريمشده در اين ليست بودند. آلمانيها نيز ادعايي درباره تحريمشدن سپاه مطرح کردهاند. آمريکا، انگلستان و سوئيس هم به جمع کشورهاي تحريمکننده طي چند ماه اخير اضافه شدهاند و تحريمهايي را به بهانه ارسال پهپاد به روسيه براي جنگ با اوکراين عليه ايران اعمال کردند. آنچنان که وزارت خارجه انگليس با صدور بيانيهاي به اتهام «ارائه پهپاد به روسيه براي استفاده در جنگ با اوکراين» تحريمهايي را عليه برخي شخصيتها اعمال کرد.
مذاکرات برجام به بنبست رسيد؟
در اين فاصله که کشور درگير اعتراضات بود، پيامهايي از سوي ايران به طرفهاي مذاکرهکننده براي تعيين تکليف برجام فرستاده شده است؛ اما بهنظر ميرسد کشورهاي اروپايي و آمريکا علاقه چنداني براي مشخصشدن تکليف برجام خاصه در شرايط فعلي ندارند. فضا آنقدر درباره برجام بلاتکليف شده است که برخي تحليلگران از بنبست مذاکرات و مرگ برجام سخن ميگويند. چندي پيش نيز پايگاه خبري واشنگتن فيري بيکن در گزارشي به نقل از برخي افراد حاضر در نشست محرمانه مقامات دولت جو بايدن با اعضاي کنگره آمريکا مدعي شد که مقامات دولت بنبست مذاکرات احياي برجام با ايران را اعلام کردهاند. رابرت مالي، نماينده ويژه آمريکا در امور ايران نيز درباره وضعيت مذاکرات احياي توافق هستهاي در وين مدعي شده دليل اينکه مذاکرات در يک بنبست قرار دارد و دليل اينکه پيش نميرود، اين است که ايران در دو ماه گذشته، موضعي در اين مذاکرات اتخاذ کرده که واقعا مغاير با بازگشت به توافق است. آنها درخواستهايي مطرح ميکنند که هيچ ارتباطي به برجام ندارند. تا زماني که اينطور باشد، مذاکرات در وقفه خواهد بود. مذاکرات در حال حاضر حتي در دستورکار قرار ندارد و تمرکزي روي آن نيست، اما برخلاف اظهارات رابرت مالي، در چند روز گذشته، حسين اميرعبداللهيان، وزير خارجه کشورمان خبر داد که طي روزهاي آينده هياتي از ايران براي ديدار و گفتوگو با مقامات آژانس بينالمللي انرژي اتمي به وين سفر خواهد کرد.
ايران به عربستان حمله ميکند؟
از ديگر حواشي که اين روزها سياست خارجي ايران را درگير کرده، حاشيهسازي در روابط بين ايران و عربستان است. روزنامه والاستريت ژورنال چند روز قبل مدعي شد عربستان به اطلاعاتي دست يافته که نشان ميدهد ايران درصدد آمادهسازي براي حمله به اهدافي در داخل اين کشور است. بنا بر اين ادعا، سعوديها اين اطلاعات را در اختيار آمريکا قرار دادهاند در صورتي که، ند پرايس، سخنگوي وزارت خارجه آمريکا از آن ابراز بياطلاعي کرده است. ادعايي که با واکنش ناصر کنعاني روبهرو شد و او در پاسخ به سؤال خبرنگاران در مورد گزارش منتشرشده در روزنامه والاستريت ژورنال مبني بر تهديداتي عليه يکي از کشورهاي منطقه و اتهامات بيپايه و اساس به جمهوري اسلامي ايران در اين خصوص اظهار کرد: اينگونه خبرسازيهاي مغرضانه از سوي برخي محافل غربي و صهيونيستي با هدف ايجاد فضاي منفي عليه جمهوري اسلامي ايران و تخريب روندهاي مثبت جاري با کشورهاي منطقه صورت ميگيرد. نورنيوز، رسانه شوراي عالي امنيت ملي هم در توئيتي نوشت: ادعاي يک رسانه آمريکايي درباره قصد ايران براي حمله به اهدافي در عربستان که مستندي نيز براي تأييد آن ارائه نشده در حالي مطرح شده که نقش تحريککننده رسانهها و عناصر مورد حمايت سعودي در تبديل اعتراض به اغتشاش در ايران که با صدمات مادي و انساني تأسفبار همراه بود، قابل کتمان نيست.
