جامجهانی؛ جامی بدون سیاست!
آرمان ملي: در حالي که شمارش معکوس براي آغاز جامجهاني در قطر آغاز شده است، بيانيههاي سياسي و ايجاد برخي کمپينها با اهداف سياسي باعث شده تا رئيس فيفا حرف آخر را در اين خصوص بر زبان بياورد.
بيانيه عليه ميزبان جامجهاني
براساس برآورد نشريه گاردين دستکم 6هزار و 500 کارگر مهاجر که در بازهاي 10 ساله از کشورهاي هند، پاکستان، نپال، بنگلادش و سريلانکا براي ساخت وساز تاسيسات و ورزشگاههاي جامجهاني 2022 به قطر آورده شدهاند، جان خود را از دست دادهاند. به عبارت ديگر از دسامبر 2010 يعني زمانيکه امتياز ميزباني به قطر اعطا شد، بهطور ميانگين هر هفته 12 کارگر مهاجر از پنج کشور مذکور جان خود را از دست دادهاند. اين گزارشات اما واکنشهايي را بهدنبال داشت. اتحاديه فوتبال دانمارک ميخواهد فعاليتهاي خود را در قطر در اعتراض عليه سابقه حقوق بشر اين کشور به حداقل برساند. فدراسيون فوتبال دانمارک درباره اين اتفاق گفت: در گذشته هميشه در جامهاي جهاني همسران بازيکنان نيز با تيم سفر ميکردند اما ما اين سفرها را براي جامجهاني قطر لغو کردهايم. تحليل روزنامه گاردين در فوريه 2021 به اين نتيجه رسيد که از سال 2010 تاکنون 6500 مهاجر از جنوب آسيا در قطر جانباختهاند و سازمان بينالمللي کار گفته است که قطر به اندازه کافي مرگ کارگران را گزارش نميکند. البته اين در حالي است که سازماندهندگان جامجهاني قطر اين ادعا را رد کردهاند. در همين راستا تيم فوتبال استراليا هفته گذشته عليه سابقه قطر در زمينه حقوق بشر بيانيهاي صادر کرد.
کمپين عليه ايران
بعد از صعود تيمملي فوتبال ايران به جامجهاني 2022 قطر بود که بحث اخراج ايران از جامجهاني بالا گرفت. رسانههاي ايتاليا در فروردينماه امسال گزارش دادند بهخاطر اتفاقاتي که در بازي تيمهاي ملي ايران و لبنان در مشهد رخ داد، فدراسيون فوتبال ايران تعليق و تيمملي از حضور در جامجهاني محروم ميشود. «مهر» در ادامه نوشت: اين اتفاقات خيلي زود واکنش فدراسيون جهاني فوتبال را بهدنبال داشت. «اوليناکريستيلين» عضو کميته اجرايي فيفا در اين خصوص گفت: «جلسه اجرايي فيفا امروز چهارشنبه و کنگره فيفا در قطر برگزار شد. همه فدراسيونها، از جمله ايران در اين نشست حضور داشتند و ما هرگز درباره کنارگذاشتن آنها از جامجهاني بحث نکرديم. اگر چنين اتفاقي رخ دهد، تيم آسيايي ديگري بهجاي ايران در جامجهاني حاضر ميشود.» اين مقام مسئول درمورد اينکه ممکن است ايتاليا جايگزين ايران شود، بيان داشت: «اين غيرممکن است. بايد اين تفکر را که ايتاليا ميتواند به جامجهاني صعود کند، از ذهن بيرون کنيم. اين اتفاق غيرممکن و يک خيالپردازي است.» بعد از گذشت چندماه از آن ماجرا، در ماه گذشته بحث اخراج تيمملي ايران از جامجهاني و حاشيهسازي به بهانه ديگري مطرح شد. يک کمپين با ارسال نامهاي به فيفا و بهدليل اتفاقات اخير در ايران، درخواست کرده تيمملي از مسابقات جامجهاني حذف بشود.
واکنش فدراسيون
مهدي محمدنبي، نايبرئيس فدراسيون فوتبال درباره ايجاد يک کمپين ضدايراني و درخواست از فيفا براي حذف تيمملي فوتبال ايران از جامجهاني 2022 قطر و اينکه فدراسيون جهاني که مدعي جدايي سياست از ورزش است، به چنين کمپينهايي چه مقدار توجه ميکند، اظهار داشت: در اساسنامه استاندارد فيفا، فدراسيونهاي عضو و کنفدراسيونها به صراحت ذکر شده ورود به موضوعات از اين قبيل نه مشروعيت دارد و نه بهلحاظ قانوني ميتوانند ورود کنند. نايبرئيس اول فدراسيون فوتبال خاطرنشان کرد: تلاش اين افراد هم نابخردانه است و مورد تاييد ورزش نيست. ورزش محل سلامت و جامجهاني يک رويداد بينالمللي است که جشنوارهاي از ملتهاي مختلف در آن حضور پيدا ميکنند. به اين صحبتها اصلا توجهي نميکنيم.
درخواست اوکراين
اوايل آبانماه بود که مديرعامل باشگاه شاختار دونتسک اوکراين در اظهارنظري عجيب، گفت که تيمملي فوتبال اين کشور بايد بهجاي ايران در جامجهاني 2022 شرکت کند. اين پايان تقلاهاي مقامات فوتبال اوکراين براي حذف تيمملي ايران از جامجهاني به شمار نميرود. کميته اجرايي فدراسيون فوتبال اوکراين هفته گذشته با انتشار بيانيهاي، اعلام کرد که از فيفا درخواست کرده پيشنهاد حذف تيمملي فوتبال ايران از جامجهاني قطر را بررسي کند. نقض حقوق بشر و کمک به روسيه در جنگ با اوکراين، از جمله مواردي است که فدراسيون فوتبال اوکراين بر اساس آنها، خواستار حذف تيمملي کشورمان از مهمترين رويداد فوتبال جهان شده است.
نامه رئيس
رئيس فيفا در نامهاي به 32 کشور جامجهاني خواست در قطر فقط روي فوتبال تمرکز کنند. به گزارش خبرگزاري رويترز، فيفا در نامهاي به تيمهاي حاضر در جامجهاني از آنها خواسته است تا روي فوتبال قطر تمرکز کنند و اجازه ندهند اين ورزش به نبردهاي ايدئولوژيک يا سياسي کشيده شود. در اين نامه از طرف رئيس فدراسيون جهاني فوتبال - فيفا آمده است: ما ميدانيم که فوتبال نقش مهمي در کشورها دارد و به همان اندازه ميدانيم که چالشها و مشکلات زيادي با ماهيت سياسي در سراسر جهان وجود دارد. اما لطفا اجازه ندهيد فوتبال به هر جنگ ايدئولوژيک يا سياسي که وجود دارد کشيده شود. جامجهاني 2022، اولين دورهاي است که اين رقابتها در خاورميانه برگزار ميشود. اينفانتينو در اين نامه گفت: ما در فيفا سعي ميکنيم به همه عقايد احترام بگذاريم، بدون اينکه درسهاي اخلاقي به بقيه دنيا بدهيم. يکي از نقاط قوت جهان در واقع تنوع بسيار آن است. هيچ قوم، فرهنگ يا ملتي بهتر از هيچ قوم يا فرهنگ ديگري نيست. اين اصل سنگ بناي احترام متقابل و عدم تبعيض است و اين يکي از ارزشهاي اصلي فوتبال است. بنابراين لطفا بياييد همه اين را بهخاطر بسپاريم که فوتبال در اولويت باشد.
انتقاد کلوپ
يورگن کلوپ در مراسمي که روز پنجشنبه جايزه آزادي ليورپول را دريافت کرد، گفت که از انتظار در قبال بازيکنان خوشش نميآيد. کلوپ روز چهارشنبه در گفتوگو با اسکاي نيوز اظهار داشت: من دوست ندارم که اکنون [بازيکنان] کاري انجام دهند. آنها به آنجا ميروند تا فوتبال بازي کنند. اين براي بازيکنان اين نسل عادلانه نيست که اکنون بگويند ما به جامجهاني نميرويم يا اين کار را نميکنيم. تصميم [برگزاري مسابقات در قطر] توسط افراد ديگري گرفته شده است و اگر ميخواهيد از کسي انتقاد کنيد، از افرادي که اين تصميم را گرفتهاند، انتقاد کنيد. اظهارات کلوپ در پي درخواستهاي متعددي از سوي گروههاي مدافع از بازيکنان براي صحبت در مورد سابقه قطر در مورد حقوق بشر و بدرفتاري با کارگران مهاجر صورت گرفت. کلوپ سرمربي آلماني تنها شهروند خارجي در انگليس بود که به جز نلسون ماندلا جايزه آزادي ليورپول را دريافت کرده است.
