پس از انجام مذاکرات ميان هند و روسيه براي همکاري در زمينه خريد و فروش نفت و نقش ترانزيتي ايران برخي کارشناسان از احتمال حذف کشور از بازار انرژي خبر دادند با وجود اينکه ايران روزگاري بزرگترين فروشنده نفت بازار هند بهحساب ميآمد اما در حال حاضر معادلات تغيير کرده است. تقويت زمينه همکاري ميان روسيه و هند باعث تغيير صحنه بازي در بازار انرژي شده است. نارندرا مودي، نخستوزير هند هم در نشست عمومي مجمع اقتصادي شرق (EEF) بر وجود فرصتهاي پرشمار همکاري ميان دهلي و مسکو در بازار انرژي تاکيد کرده بود همچنين مودي از نقش مثبت کريدور بينالمللي شمال-جنوب (INSTC) در نقل و انتقالات صحبت کرد. کريدوري که براساس گزارش روزنامه اکونوميک تايمز، طي سه ماه گذشته در جريان تحريمهاي غرب عليه روسيه تسهيلگر روابط تجاري ميان هند و روسيه بوده است که اين مسير اقيانوس هند را از طريق خليج فارس به روسيه و اروپاي شمالي به درياي خزر متصل ميکند. شالوده احداث اين کريدور 12سپتامبر 2000 ميان دولتهاي روسيه، ايران و هند به امضا رسيد.حال اين پرسش مطرح ميشود که با گسترش روابط تجاري ميان دو کشور، نقش ايران در بازار انرژي هند کمرنگتر خواهد شد؟ به گفته برخي کارشناسان بازار نفت، ايران با سوآپ اين محصول صرفا نقش واسطه را بازي ميکند و نقشي که پيشبيني ميشود بهتدريج زمينه حذف تهران در زمينه تامين بازار انرژي هند را رقم بزند ضمنآنکه سود حاصل از سوآپ ارزش چشمگيري در برابر درآمد از دسترفته حاصل از فروش نفت به هند را ندارد.محسن جليلوند، کارشناس مسائل بينالملل درباره جزئيات سوآپ گفت: کشتيهاي باربري ايران بايد از طريق درياي خزر نسبت به بارگيري نفت اقدام کنند. حال آنکه سنگينترين کشتيهاي موجود نهايتا 10 هزارتن ظرفيت دارند. در حاليکه يک کشتي نفتکش بايد حداقل 300 هزارتن ظرفيت باربري داشته باشد. وي ادامه داد: بافرض اينکه عمليات سوآپ هم امکانپذير شود، سود چنداني براي ايران نخواهد داشت. جليلوند عنوان کرد: حال آنکه بهنظر ميرسد درآمد حاصل از فروش نفت از سوي کشورهاي دريافتکننده وصول نميشود. پس عملا اين کشورها مشتري ايران نيستند. ضمنا افزايش فعاليت روسيه براي تسخير بازار نفت محدوديتهاي بيشتري را براي ايران رقم زده ميزند. مصداق بارز آن نيز ارائه تخفيفهاي بيشتر است که بهتدريج همان بازار محدود ايران را هم کساد کرده است.اين کارشناس مسائل بينالملل ادامه داد: از همين رو حداکثر فعاليتي که ميتوان براي ايران در بازار انرژي تعريف کرد سوآپ است. ضمن آنکه در اين زمينه هم محدوديتهايي وجود دارد مثلا براي سوآپ نفت به هند بايد ديد پالايشگاههاي اين کشور با نفت ايران تنظيم هستند يا خير؟جليلوند درباره اقدامات روسيه و تاثير آن بر بازار نفت ايران توضيح داد: در دنيا هر کشور در جهت منافع خود قدم برميدارد. ميان روسيه و ايران رابطه ترازي وجود ندارد و کفه ترازوي سوددهي به سود روسيه سنگيني ميکند. وي گفت: تنها راهبرد بلندمدت موجود در اين بازي حفظ منافع ملي کشور است. به گزارش تجارتنيوز، بر اساس اين گزارش روسيه در تقلاي گسترش بازار انرژي خود حرکت ميکند که بهنظر ميرسد تا به امروز موفق عمل کرده است. از همين رو ميتوان گفت فعاليتها اينچنيني روسيه به نفع ايران نيست.