روابط ایران و روسیه، اسرائیل را در موضع ضعف قرار میدهد؟
در حالي که زنگ اتهام استفاده روسيه از پهپادهاي ايراني در اوکراين به صدا درآمده، اسرائيل به عنوان بزرگترين دشمن ايران در خاورميانه با احتياط به روابط فزاينده مسکو و تهران چشم دوخته است و تلاش ميکند عمق آن را پيشبيني کند. ايران، فروش تسليحات به روسيه را تکذيب کرده، اما استدلالش مقامات آمريکايي و اروپايي را متقاعد نکرده است. به گفته تحليلگران و منابع اسرائيلي، دلايل زيادي براي نگراني وجود دارد. يک منبع نظامي اسرائيلي به برکينگ ديفنس گفته «شايد اولين دستاورد ايران اين باشد که در يک جنگ در حال وقوع در کنار روسيه قرار گرفته است.» اواخر هفته گذشته کربي ادعا کرد «پرسنل نظامي ايراني» در کريمه حضور داشتند تا به روسيه در عمليات پهپادها کمک کنند. از سوي ديگر عاموس گيلياد سرتيپ بازنشسته اسرائيلي به بريکينگ ديفنس گفته «ايرانيها در عمليات پهپادهاي مسلح خود در اوکراين، تجربه کسب ميکنند. آنها در کنار روسها عمل ميکنند و چيزهاي زيادي ياد ميگيرند.» يکي از مسائل مهم براي اسرائيل اين است که بداند آيا روسيه حاضر است به درخواست ايران، موضع خود را در قبال سوريه تغيير دهد يا خير. يکي از دلايلي که اسرائيل تاکنون از اوکراين حمايت نکرده اين بوده که تاکنون روسيه دست اسرائيل را در سوريه براي حمله به اهداف مورد حمايت ايران باز گذاشته است. اسرائيل نميخواهد اين وضعيت را تغيير دهد، اما يک کارشناس اطلاعاتي اسرائيل ميگويد «اين امکان وجود دارد که اکنون تهران، اهرم کافي براي اعمال فشار به روسيه را داشته باشد.» ايران در حال حاضر در مرز آذربايجان در حال تقويت قدرت نظامي است. هفته گذشته سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران رزمايشي را در مرز آذربايجان آغاز کرد که شامل رزمايش ساخت پل روي رودخانه ارس بود. اسرائيل در درگيريهاي قبلي آذربايجان با ارمنستان (که مورد حمايت روسيه است) از آذربايجان حمايت کرده است. منابع دفاعي ميگويند آذربايجان در حال حاضر به دنبال خريد سامانههاي دفاعي بيشتر از اسرائيل است، اما مشخص نيست که آيا روسيه با اين معاملات مخالفت خواهد کرد يا نه؟ ولاديمير زلنسکي رئيسجمهور اوکراين، ادعاي خود را در مورد منافع ايران از کمک به روسيه بيان کرده است. او در يک پيام ويدئويي براي يک کنفرانس اسرائيلي گفته «من يک سوال از شما دارم: به نظر شما روسيه براي اين کار به ايران چگونه پول ميدهد؟ آيا ايران فقط به دنبال پول است؟ احتمالا موضوع اصلا پول نيست، بلکه همکاري با روسيه براي برنامههاي نظامي ايران است. شايد همين دليل اصلي اتحاد روسيه و ايران باشد.»
اتحاد ايران و روسيه
صرف نظر از اينکه در کوتاهمدت چه خواهد شد، وابستگي جديد روسيه به ايران روابط بين دو کشور را در آينده تقويت خواهد کرد. ماه گذشته، ابراهيم رئيسي رئيسجمهور ايران در ازبکستان با ولاديمير پوتين رئيسجمهور روسيه ديدار کرد و گفت که همکاري آنها در مواجهه با تحريمهاي آمريکا، هر دو کشور را «قويتر» ميکند. رئيسي گفته «ايجاد روابط کشورهايي که از سوي آمريکا تحريم ميشوند مانند ايران، روسيه يا ساير کشورها ميتواند در حل بسياري از مشکلات کمک کند اما آمريکاييها فکر ميکنند هر کشوري را که تحريم کنند، متوقف ميشود در حالي که تصور آنها اشتباه است.» پوتين و رئيسي در سمرقند در حاشيه نشست سازمان همکاريهاي امنيتي شانگهاي ملاقات کردند؛ سازماني که ايران درخواست عضويت کامل براي پيوستن به روسيه، چين، هند و تعدادي از کشورهاي آسياي مرکزي را داده است. ايالات متحده عضو سازمان همکاري شانگهاي نيست. منابع اسرائيلي ميگويند که رئيسي و دولتش روابط با مسکو و پکن و عضويت کامل ايران شانگهاي را ابزاري قدرتمند براي غلبه بر تحريمهاي آمريکا ميدانند.
