صدای پای جستوجوگر روسی میآید؟
حمله تند وزارت ارتباطات به گوگل پس از اعمال محدوديت براي روبيکا و همزمان فيلترينگ قابليتهايي چون گوگل مپ و گوگل پلي و گوگل ميت، نشان از اين دارد که وزارت ارتباطات در ادامه مسير اعمال محدوديت براي نرم افزارهاي پر کاربرد آمريکايي و اروپايي به گزينه گوگل رسيده است. به گزارش خبرآنلاين، تقريبا ده روز پس از اعلام پايان محدوديتها براي پلتفرمهاي خارجي محدود شده در مهرماه به دلايل مسائل امنيتي، اين بار موج جديدي از محدوديتها عليه گوگل در کشور ايجاد شده است. قابليتهايي که پيشتر هم براي مدتي دچار محدوديت شده بودند. مشکل اما اين بار يک دعواي سياسي امنيتي ميان گوگل و روبيکاست. گوگل آپديت جديد روبيکا را بدون ارائه توضيحات فني از گوگل پلي حذف کرده است. البته آنها مشکلي با ورژن قديم اين اپليکيشن ندارند اما به نظر ميرسد ويراست جديد روبيکا از نظر اين پلتفرم مشکلاتي داشته چون ورژن قديمي روبيکا که در کافه بازار عرضه شده مشکلي ندارد. با اين وجود رسانه شوراي عالي امنيت ملي و وزارت ارتباطات اقدام گوگل را يک حرکت سياسي در تداوم سياست تحريمهاي آمريکايي عليه ايران دانستند و از حمايت قاطع از پلتفرمهاي ايراني گفتند. اين توضيحات و البته توضيحات صريح رئيس پدافند غيرعامل در روز گذشته حکايت از تداوم محدوديتهاي ايجاد شده براي قابليتهاي گوگل دارد. محدوديتهايي که در شرايطي که هنوز يک جانشين ايراني مناسب يا نمونه بهتر خارجي براي عرضه وجود ندارد، مشکلاتي را براي کاربران ايراني گوگل ايجاد خواهد کرد.
آيا موتور جستوجوي ايرانـــي توسعه پيدا ميکند؟
در سالهاي مياني دهه 90 دو موتور جستوجوي ايراني توسعه پيدا کردند. مهمترين موتور البته پارسيجو بود که پس از حمايتهاي ابتدايي خيلي نتوانست در بازار عمومي صاحب بازار شود اما پس از آن با قراردادهاي تجاري که با شرکتهايي مثل اسنپ و ديجيکالا بست توانست از ورشکستگي رهايي يابد و به سود منطقي برسد. اين موفقيت را اخيرا محمدجواد آذري جهرمي وزير پيشين ارتباطات تاييد کرده است. با اين وجود اين نرم افزار همچنان براي تبديل شدن به يک نمونه مورد استفاده براي تمام ايرانيها با قابليتهاي گوگل فاصلهاي بسيار دارد و اصرار براي سوق دادن مردم به اين سو تقريبا کاري ساده نيست.
رقيب روسي وارد ميشود؟
در ميان موتورهاي معروف جستوجو که بر اساس سياست همکاري مشترک وزارت ارتباطات با پلتفرمهاي خارجي مستقل منطقهاي، در دسترس هستند، موتور جستجو و سوپر اپليکيشن ياندکس روسي است. هشتمين موتور جستوجوي جهان که از سال 1394 با تشخيص کميته فيلترينگ بدون اعلام دليلش در ايران فيلتر بود تا مردادماه گذشته که عيسي زارعپور براي پرتاب ماهواره خيام به روسيه سفر کرد و از مرکز ارتباطات روسيه بازديد داشت. در مردادماه يکباره فيلترينگ اين پلتفرم حذف شد و حالا از آن به عنوان جديترين رقيب در ايران براي جايگزيني گوگل نام برده ميشود. در سال 94 وقتي اين پر بازديدترين سايت روسي فيلتر شد، مديرش گفته بود بازار ايران براي آنها اهميتي ندارد. اگرچه روسها که ياندکس را با حمايت شرکتي هلندي نوشته و توسعه دادهاند در سالهاي اخير با ثبت دامنه www. yandex. com طرح جهاني سازي اين پلتفرم را استارت زدند. هرچند هنوز مهمترين مشتريان اين سرويس همان کشورهاي مستقل مشترک المنافع هستند. احتمالا ايران ميتواند جديدترين مشتري اين بازار روسي در شبکههاي اجتماعي باشد. در دو ماه گذشته تعدادي از صفحات ايراني در ياندکس ايندکس شدند و حالا توسعه زبان فارسي اين سرويسها ميتواند همان گفته راستينه درباره خريد يک پلتفرم خوب خارجي يا گفتههاي معاون توسعه فناوريهاي نوين وزارت ارتباطات درباره همکاري با پلتفرمهاي خارجي مستقل را تداعي کند. در شرايطي که هر روز حجم اختلافات ميان وزارت ارتباطات و پلتفرمهاي بينالمللي بيشتر ميشود، در شرايط روابط خوب اقتصادي، سياسي با روسيه و اعلام همکاريهاي بانکي مشترک بدون استفاده از دلار، اين اطمينان را براي وزارت ارتباطات ايجاد ميکند که بتواند سرويسهاي پر شمار ياندکس را در اختيار مخاطبان ايراني قرار دهد. قابليتهايي که قابل مقايسه با پلتفرمهاي ايراني نيستند. از بعد امنيتي هم روابط خوب دو کشور اين امکان را فراهم ميکند تا دسترسي به پروتکلهاي امنيتي مورد نظر به سادگي اتفاق بيفتد.
