گاز چطور در اروپا بیقیمت شد؟
پس از حمله روسيه به اوکراين تحريمهاي گستردهاي عليه روسيه اعمال شد و در مقابل اين کشور دست به اقدامات تلافيجويانه عليه کشورهاي اتحاديه اروپا زد و به عنوان بزرگترين صادرکننده منابع انرژي بهويژه تامينکننده گاز اروپا ساکت ننشست و غرب را با کاهش و حتي قطع صادرات گاز تهديد کرد. با توجه به اين موارد بسياري از تحليلگران پيشبيني کردند زمستان سختي براي اروپا خواهد بود. کارشناسان داخلي ايران نيز مکرر از کمبود شديد گاز در اروپا خبر دادند و مدعي شدند که زمستان 2023- 2022، فصل بسيار سخت و سردي براي اروپا خواهد بود و کمبود گاز موجب بروز مشکلات فراواني براي کشورهاي اتحاديه اروپا خواهد شد و نميتوانند نياز کشورهاي عضو اين اتحاديه را در زمينه گاز تامين کنند در نتيجه اين کشورها دچار انجماد خواهند شد و با توجه به شرايط اضطراري ميتوان از اروپاييان به عنوان طرف مهم مذاکرات برجامي امتيازات فراواني گرفت. اين در حالي است که برخي رسانهها چند ماه پيش نوشتند؛ کارشناسان نزديک به تيم مذاکره کننده هستهاي نيز در اظهار نظرهاي مختلف از انرژي و منابع گاز ايران به عنوان اهرمي در مذاکرات ياد کردهاند. کيهان، فارس و مهر، هر سه در مطالب مشابهي با «سرد و تاريک» توصيف کردن زمستان اروپا، اينگونه بيان کردهاند که اروپا نيازمند منابع ايران است و اگر اين کشور به اصطلاح گاز ميخواهد، بايد به آمريکا فشار بياورد که در مذاکرات نرمش نشان دهد. اما در روزهاي اخير اتفاق عجيبي در بازار جهاني رخ داد و ناگهان قيمت گاز به زير صفر رسيد و بدينسان تمام پيشبينيها و خوشپنداريهاي مخالفان برجام و... را نقش برآب کرد.
چرا پيشبينيها درست از آب درنيامد؟
درباره چرايي درست از آب درنيامدن پيشبينيها از زمستان سرد و سخت اروپا؛ سيدمهدي حسيني، کارشناس ارشد حوزه نفت و انرژي بر اين باور است: در ماههاي گذشته با جنگ روسيه و اوکراين، تحريم روسيه و تحريم ايران و نبود گازو نفت کشور به عنوان تامين کننده بخشي از سبد انرژي دنيا در بازار جهاني مواجه بوديم؛ همچنين پيشبينيهايي که نسبت به کاهش بسيار شديد دما و سرد شدن هوا در کشورهاي اروپايي ميشد؛ اتفاق نيفتاد. معمولا در اروپا و همزمان با ماه اکتبر سرماي بسيار زيادي آغاز ميشود اما امسال شرايط متفاوت شد. وي ادامه داد: از سوي ديگر بر اساس تحريمهاي اعمال شده؛ قرار بود روسيه به کلي انتقال گاز خود را قطع کند و در مقابل کشورهاي عضو اتحاديه اروپا نيز تحريمهاي جدي اعمال کنند اما به عبارت بهتر اين دو مساله به صورت کامل رخ نداد و اروپا براي دريافت گاز بيشتر؛ به ويژه در اواخر تابستان و بهمنظور ذخيرهسازي، درها را باز گذاشت و دو بانک مهم روسيه را تحريم نکرد و بدين صورت کار نقل و انتقال مالي با اين کشور انجام شد. اين شرايط سبب شد تا روسيه مطلقا گاز خود را نبست و در مقابل کشورهاي اروپايي مطلقا اين کشور را تحريم نکردند. بنابراين در اين دوران ذخيرهسازيهاي نسبتا مفصل سوخت مورد نياز کشورهاي عضو اتحاديه اروپا براي فصل زمستان انجام شد. وي تصريح کرد: در اين ميان آلمان توانست، سوخت مورد نياز جمعيت خود در فصل سرد را ذخيره کند. وي عنوان کرد: در شرايط فعلي هوا در آمريکا و اروپا آنچنان که بايد سرد نشده و هم نتايج اقدامات صورت گرفته موثر نبوده، البته بايد توجه داشت بازار انرژي هميشه پرالتهابي بوده و عکسالعملهاي اين بازار بسيار تند و آني است و هنگاميکه تحليلها و پيشبينيها اشتباه از آب درميآيد اين بازار بلافاصله عکسالعملهاي سنگين نشان ميدهد. مشابه اين شرايط را ميتوان در زمان شيوع کوويد 19 مشاهده کرد که ناگهان قيمت انرژي دچار نوسان شديد شد و حتي قيمت نفت وست تگزاس منفي شد و شبيه آنچه امروز براي قيمت گاز رخ داده، در آن دوران اتفاق افتاد. اين کارشناس حوزه نفت و انرژي تصريح کرد: بازار هيجاني انرژي هر از چندي چنين عکسالعملهايي را نشان ميدهد. بنده درباره بازار گاز پيشبيني ميکنم ادامه وضعيت سقوط آزاد نرخها در اين بازار ادامهدار نخواهد بود و در روزها و هفتههاي آتي قيمت گاز دوباره در سطوحي که قبل از اين اتفاق بوده، بازميگردد البته بايد به وضعيت دماي هوا و ميزان سردي آن نيز توجه داشت. حسيني گفت: افزايش شديد قيمتها در ماههاي گذشته نيز ناشي از پيشبينيها بود و نرخها کاذب بود و به نظر بنده در نهايت گاز قيمت متعادل خود را پيدا خواهد کرد.
