غربالگري شنوايي نوزادان اجباري مي‌‌شود

يک متخصص شنوايي شناسي گفت: برنامه غربالگري کم‌شنوايي و شنوايي براي نوزاد به‌صورت اجباري در دستور کار است. مريم صادقي‌جم، با اشاره به‌ اين‌که کم‌شنوايي‌ها به سه دسته کلي تقسيم مي‌شوند اظهارکرد: کم‌شنوايي‌هايي که منشأ آنها گوش خارجي و مياني است، اصطلاحا به کم‌شنوايي انتقالي معروفند. وي با اشاره به اينکه کم‌شنوايي‌هاي که علت بروز آن اختلالاتي در گوش داخلي و عصب شنوايي است، در دسته کم شنوايي حسي و عصي مي‌گنجند، ادامه داد: کم‌شنوايي‌هاي ترکيبي با عناوين ميکس يا آميخته تشخيص داده مي‌شوند. صادقي‌جم با اشاره به اينکه اگر بيماري داراي کاهش شنوايي باشد، اولين اقدام ارزيابي شنوايي است خاطرنشان کرد: با اين ارزيابي‌ها نوع اختلال کم‌شنوايي بررسي مي‌شود. وي گفت: اگر کم‌شنوايي در زمره کم‌شنوايي‌هاي انتقالي و آميخته باشد، با نظر متخصص گوش و حلق و بيني در پروسه درماني قرار مي‌گيرد. وي، دارودرماني و در برخي موارد جراحي را از جمله درمان کم‌شنوايي‌هاي آميخته عنوان کرد و افزود: در کم‌شنوايي‌هاي حسي و عصبي در شرايطي‌که گوش مياني و خارجي را درگير نکرده باشد و اعصاب شنوايي و يا سلول‌هاي مويي حلزون آسيب ديده باشند، درمان‌هاي دارويي و جراحي‌ها کارايي ندارد و درمان‌ها به‌سمت وسايل و ابزار کمک شنوايي سوق داده مي‌شود. دکتراي تخصصي شنوايي‌شناسي گفت: از ميان وسايل کمک شنوايي سمعک، متداول‌ترين است. صادقي‌جم با تاکيد بر اينکه مبتلايان به بيماري کاهش شنوايي حسي و عصبي بايد از سمعک استفاده کنند، ادامه داد: اگر فردي به هر دليلي نتواند از سمعک استفاده کند، ممکن است سمعک‌هاي قابل کاشت در گوش داخلي مياني و يا در مواردي کاشت حلزون انجام شود. وي با يادآوري اينکه کم‌شنوايي انواع مختلفي دارد که با توجه به نوع و شدت آن تقسيم‌بندي مي‌شود، ادامه داد: از لحاظ شدت، کم‌شنوايي‌ها متفاوتند، اين موضوع به اين دليل است که قست‌هاي مختلفي از سيستم شنوايي درگير مي‌شود. وي افزود: اگر ميزان کم‌شنوايي محدود باشد در زمره کم‌شنوايي خفيف و ملايم مي‌گنجد، کم‌شنوايي اگر متوسط باشد عنوان کم‌شنوايي ميانه تا شديد را دارد و اگر کم‌شنوايي بيش از 70 تا 80 درصد باشد کم‌شنوايي عميق به آن گفته مي‌شود. صادقي‌جم افزود: در کم‌شنوايي‌هاي شديد و عميق، فرد بدون استفاده از وسايل کمک شنوايي قادر به شنيدن نيست و حتما بايد از اين وسايل استفاده کند. اين متخصص شنوايي‌شناسي با بيان اينکه در ايران نيز برنامه غربالگري کم‌شنوايي و شنوايي نوزادان در تمام بيمارستان‌ها اجرا مي‌شود، افزود: در اين برنامه غربالگري هر نوزادي که متولد مي‌شود، قبل از مرخص‌شدن از بيمارستان (در 24 تا 48 ساعت اول تولد) انجام مي‌شود. وي درباره درمان نوزادان مبتلا به کم‌شنوايي توضيح داد: ميزان کم‌شنوايي و اينکه در هر فرکانسي چه ميزان مشکل شنوايي وجود دارد تا قبل از سه ماهگي بايد در نوزادان بررسي شود. وي به والدين توصيه کرد: در صورت ابتلاي نوزاد به کم‌شنوايي، نوزاد براي انجام تست‌هاي تشخيصي به مراکز درماني تخصصي ارجاع داده شود چرا که قبل از شش ماهگي انجام اقدامات درماني ضرورت دارد.

اقدامات درماني

صادقي‌جم با بيان اينکه اقدامات درماني براي نوزادان کم‌شنوا متنوع است، توضيح داد: تشخيص زودهنگام کم‌شنوايي در اثربخشي درمان‌ها به ميزان قابل توجهي اثربخش است، چرا که اگر دوره بحراني يادگيري زبان طي شود و کودک در اين دوره مواردي را که بايد از محيط صوتي ياد بگيرد از دست بدهد، به درستي نمي‌تواند با زبان مادري ارتباط برقرار کند. دکتراي تخصصي شنوايي‌شناسي تاکيد کرد: جنين از 28 هفتگي شروع به شنيدن مي‌کند، زماني‌که در رحم مادر است صداي قلب مادر و در زمان تولد صداي محيط و اطراف به رشد او کمک مي‌کند. صادقي‌جم با بيان اينکه کودکان از بدو تولد، يادگيري را آغاز و اولين کلمات را آرام آرام از يکسالگي به بعد مي‌گويند، افزود: اگر کودکان کم‌شنوا درمان نشوند و آموزش‌هاي لازم از سنين پايين آغاز نکنند، گفتار و زبان آموزي از طريق محيط به تأخير مي‌افتد و روند رشد دچار اختلال مي‌شود. وي با تاکيد بر اينکه برنامه غربالگري شنوايي نوزادان، به‌صورت جهاني اجرا مي‌شود خاطرنشان کرد: تست شنوايي بايد به صورت الزامي در سراسر بيمارستان‌هاي کشور اجرا شود. صادقي جم در ادامه درباره کاشت حلزون نيز توضيح داد: کاشت حلزون با کمک اعمال جراحي به افراد کم‌شنوا کمک مي‌کند، افرادي‌ که به هر دليلي نتوانند از سمعک استفاده کنند به شرط اينکه کانديداي درمان با کمک کاشت حلزون باشند مي‌توانند به مراکز بيمارستاني کاشت حلزون مراجعه کنند و در صورت دارابودن شرايط اين اقدام درماني انجام مي‌شود. دکتراي تخصصي شنوايي‌شناسي با بيان اينکه سن طلايي کودکان براي کاشت حلزون يک تا دو سالگي است، افزود: وسيله‌هاي کاشت حلزون نيز از چند قسمت تشکيل مي‌شود که با تشخيص پزشک مورد استفاده قرار مي‌گيرد، کاشت حلزون در واقع گوش را دور مي‌زند و مستقيما صداها از طريق تحريک الکتريکي در نزديکي اعصاب شنوايي به مغز مي‌رسد.

توانبخشي

وي توانبخشي شنوايي را يکي از اصلي‌ترين مراحل کاشت حلزون عنوان کرد و گفت: بدون انجام دوره‌هاي توانبخشي شنوايي انجام عمل کاشت حلزون معنا ندارد، در اين دوره مغز آموزش داده مي‌شود که هر آن‌چه سايرين مي‌شنوند فردي‌که کاشت حلزون و يا سمعک دارد نيز بشنود. صادقي‌جم در پاسخ به اين سوال که آيا با کاشت حلزون شنوايي کامل مي‌شود يا خير توضيح داد: در کودکان و يا افرادي‌که به غير از کم‌شنوايي مشکلات پردازشي، شناختي و درکي نداشته باشد، کاشت حلزون تقريبا شنوايي نرمال را به ارمغان مي‌آورد. وي درباره محدوديت‌هاي حرکتي و يا ورزشي افرادي‌ که تحت درمان کاشت حلزون قرار گرفته‌اند اشاره کرد و افزود: ممکن است برخي از اقدامات مثل تصويربرداري‌ها اعمال شود ولي تقريبا محدوديت حرکتي به استثناي ورزش‌هاي سنگين براي اين افراد منعي ندارد. اين دکتراي تخصصي شنوايي‌شناسي به مهمترين نيازهاي جامعه ناشنوايان اشاره کرد و افزود: اين افراد نياز به درک‌شدن دارند، ناشنوايان هيچ تفاوتي با ساير افراد جامعه ندارد، آنها منهاي نيازهاي اجتماعي، شغلي و تحصيلي نياز به درک شدن دارند، نبايد به اين افراد نگاه متفاوت داشته باشيم، تنها تفاوت اين است که ممکن است سطح صداي که افراد عادي مي‌شوند را اين افراد کمتر بشنوند. وي در پايان يادآوري کرد: جامعه ناشنوايان تفاوتي با ساير افراد جامعه ندارند و همانند ساير افراد نيازهاي معمول دارند.