روابط خارجی ایران و چند مساله

روابط خارجه ایران متاثر از چند مساله است. نخست؛ بلاتکلیفی گفت‌وگوهای برجام که اروپایی‌ها ناامیدی خود را اعلام کردند و ابتکار عمل را به آمریکایی‌ها سپردند و آنها نیز مطرح کردند که در حال حاضر تمرکز خود را بر تحولات داخلی ایران قرار داده‌اند. مساله بعدی اوکراین است و اتهامی که به ایران زده می‌شود که ایران پهپادهای خود را در اختیار ارتش روسیه قرار داده است. ایران اگر چه این مساله را تکذیب می‌کند اما اروپایی‌ها و آمریکا بر این مساله تاکید دارند. اما خود اروپایی‌ها اگر چه مطرح کردند که گفت‌وگو‌های برجامی با ایران متوقف شده و روابط دیپلماتیک ایران و اروپا نیز به تبع آن دچار آسیب شده و تحریم‌هایی را نیز علیه ایران اعمال کردند و ایران نیز متقابلا هفته گذشته دو بسته تحریمی را علیه اروپایی‌ها داشته است. لذا می‌توان اینگونه تصور کرد که روابط ایران و اروپا در حال حاضر بحرانی و پر تنش است. اما به نظر می‌رسد نوع تحریم‌هایی را که اروپایی‌ها اعمال کردند سیستم پلکانی و عمودی است. در واقع نوع تحریم‌هایی که اروپایی‌ها در قبال ایران اعمال کردند دو محور را شامل نشده که بتواند بر تحولات داخلی و اقتصاد ایران تاثیر‌گذار باشد. نخست؛ مساله بانکی و دوم مسائل مالی است که در تجارت ایران با اروپا تاثیر بگذارد. لذا بیشتر نوع برخورد سیاسی است که بتواند نوعی فشار را هم به لحاظ روانی و هم به لحاظ دیپلماتیک بر ایران وارد کند. اما این دست به عصا بودن و محافظه‌کاری در نوع اعلام تحریم‌هایی که علیه ایران اعمال می‌شود و حتی نوع واکنش دولت بایدن در قبال ایران کاملا محافظه‌کارانه و با احتیاط است چرا که معتقدند نباید درهای دیپلماسی را بست. لذا طرف‌های اروپایی نیز همچون آمریکا امیدوار هستند که مذاکرات از سر گرفته شود و تهران نیز همه تلاش خود را انجام می‌دهد که درهای دیپلماسی بسته نشود. منتهی باید دید در آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد. به هر حال به نظر می‌آید این عوامل بر یکدیگر تاثیر گذاشتند و مساله برجام در حال حاضر احیای برجام عقب رفته است. اما همه طرف‌ها بر این نظرند که نباید درهای دیپلماسی را بست و کاملا قطع شده به حساب آورد. همه تلاش اروپا و آمریکا این است که توپ را به زمین آمریکا بفرستند و از نظر آنها ایران باید ایده تازه‌ای مطرح کند. اینکه در آینده چه خواهد شد بستگی به نتیجه تحقیقاتی که درباره پهپادهای ایرانی است.