احزاب و بزرگان میتوانند خاکریز نظام باشند
مصطفي درايتي درگفتوگو با«آرمان ملي»:
احزاب و بزرگان
میتوانند خاکریز نظام باشند
آرمان ملي: ايجاد آرامش در جامعه در هر شرايطي به خصوص مواقعي که برخي چالشهاي سياسي و اجتماعي رخ ميدهد، لازم و ضروري است. دريک فضاي توام با آرامش است که مردم ميتوانند با دولتمردان خود مشکلات را در ميان گذاشته و از تراکم خواستههاي جامعه در ارتباط دولتها جلوگيري کرد اما اگر فضاي جامعه فضاي گفتوگو و مدارا نباشد، آنگاه شرايطي به وجود ميآيد که جامعه به سمت غير رواداري حرکت خواهد کرد. اين روزها بعد از مرگ خانم مهسا اميني شاهد چالشهايي در جامعه هستيم. بعد از فروکش کردن مسائل فعلي ميتوان فضايي براي گفتوگو در جامعه ايجاد کرد و دولت را موظف به پاسخگويي به جامعه کرد تا چالشها يکي پس از ديگري پايان يافته و به بحران تبديل نشود. «آرمان ملي» در اين ارتباط با مصطفي درايتي، فعال سياسي اصلاحطلب به گفتوگو پرداخته است که در ادامه بخشهايي از آن را ميخوانيد. به نظر ميرسد امروز نوعي فقدان رواداري در بين بخشهايي از جامعه به وجود آمده است. ريشه اين مورد در کجاست؟ رديابي ريشههاي اين شرايط نيازمند زمينهها و پيش درآمدهاي قبلي است. بيش از 20 سال است جريان اصلاحات و بزرگان انقلاب اسلامي بحث گفتوگو را مطرح کردهاند و البته جواب مثبتي نيز در اين ارتباط شنيده نشده است. از اين جهت اگر برخي به اين نتيجه رسيدهاند که آينده براي آنها مطلوب نيست به علت انباشت مطالبات است. انباشت مطالبات هم زياد است و دولت نيز نميتواند به اين حجم از مطالبات پاسخ دهد. همچنين يک جريان واسط در بين دولتها و مردم وجود داشته که به شکلهاي متعدد اين جريان از عرصه تأثيرگذاري خارج شده و زماني که اين حلقه اتصال فاقد اثرگذاري شود، بهطور طبيعي جامعه اينگونه ميانديشد که با چه کسي بايد گفتوگو کرد. فقدان اعتماد ميتوان اين شرايط را بدتر کند و مردم تصور کنند حتي اگر گفتوگويي هم از سوي دولت با آنها صورت گيرد، اثر مطلوبي ندارد. گاهي مسير مطالبات به سويي ميرود که امکان گفتوگو و رسيدن به گفتوگو کاهش مييابد.
برخي از مسئولين تلاش دارند با حضور در دانشگاهها و حتي از تريبونهاي رسمي از لزوم گفتوگو براي حل مشکلات سخن به ميان آورند. آيا ميتوان از اين مورد به عنوان آغازي براي گفتوگو ياد کرد؟
شرايطي به وجود نيامده که جامعه احساس کند صدايش شنيده شده است. زيرا مسئولين هنوز به مطالبات طبيعي مردم پاسخ ندادهاند. در حالي که اگر عکس اين مورد وجود داشت شاهد ايجاد آرامش با سرعت بيشتري در جامعه بوديم. مجموعه اين عوامل باعث شده جامعه از گفتوگو استقبال نکند. در حالي که ميتوان اين مسير را با گوش سپردن به آنچه مردم ميخواهند بر عکس کرد و جامعه را به سوي استقبال از گفتوگو هدايت کرد. اگر راههاي اعتراض منطقي بسته شود، طبيعتا اعتراضات از شرايط عادي خارج ميشود.
امروز شرايط به گونهاي است که نوعي نارواداري درجامعه ديده ميشود. براي عبوراز اين شرايط چگونه بايد رفتار کرد؟
در اين ارتباط مسئولين داراي جايگاه ويژهاي هستند. جامعه مطالباتي دارد و اين واقعيت بايد مورد پذيرش قرار گيرد و به گونهاي به جامعه بپذيراند که در صدد رفع مشکلات هستند. گامهايي هم بايد در اين زمينه برداشته شود تا اعتماد بيشتر شود. به طوري که مردم درککننده که براي مثال مشکلات آنها در صدد رفع شدن است.
دلسوزان انقلاب و اصلاحات بعضا تاکيد ميکنند که بايد به سمتي حرکت کرد که از فضاي توام با خشونت فاصله گرفت. اين مورد توصيهها تا چه ميزان کارساز است؟
اين گونه توصيهها بايد با اقداماتي عملي همراه باشد. در غير اين صورت اين موارد هم به نتيجهاي نميرسد. مسير حل مشکلات مشخص است و بايد در اين مسير از سوي مسئولين اقداماتي صورت گيرد. عبور از اين شرايط نيازمند برداشته شدن قدمهايي است که بر اساس آن بتوان اينگونه تحليل کرد که قصد دارد به بخش منطقي مطالبات مردم پاسخ مثبت دهند. در اين شرايط است که بزرگان نيز ميتوانند ورود پيدا کنند و با حرف زدن با مردم نوعي آرامش را در جامعه ايجاد کنند. بايد راههايي را در پيش گرفت که سيلابهايي که هراز گاهي در کشور ايجاد ميشود، کنترل گردد، در اين صورت هزينه سنگيني بر کشور وارد نخواهد شد.
احزاب و گروهها در اين زمينه براي ايجاد آرامش در کشور چه جايگاهي دارند؟ در هر صورت با توجه به محدوديتها و تنگناهايي که براي احزاب وجود دارد، آنها نيز جايگاهي مانند برخي شخصيتها و دلسوزان انقلاب در نزد مردم دارند. تاثير سخن آنها نيز زماني است که عملا اجازه ورود به اين احزاب داده شود و از سوي ديگر گامهايي براي ادامه دادن گفتوگو برداشته شود. با کمرنگ شدن نقش شخصيتها و احزاب نميتوان به دستاوردي رسيد. بايد اجازه داد خاکريزها به وجود آيد ايجاد اين خاکريزها موجب خواهد شد مردم مستقيما در اعتراضات از ساختارها عبور نکنند و انتقادها را به خاکريزها يعني احزاب و گروههاي سياسي وارد کنند. اين مورد به نفع دولتها و مسئولين و کشور است.
