آرمانملي: در حاليکه کمتر از يکماه ديگر جامجهاني 2022 در قطر آغاز ميشود، حاشيههاي مربوط به مرگومير کارگران در اين کشور همچنان ادامه دارد.
اعتراضات جهاني
براساس برآورد نشريه گاردين دستکم 6هزار و 500 کارگر مهاجر که در بازهاي 10 ساله از کشورهاي هند، پاکستان، نپال، بنگلادش و سريلانکا براي ساختوساز تاسيسات و ورزشگاههاي جامجهاني 2022 به قطر آورده شدهاند، جان خود را از دست دادهاند. به عبارت ديگر از دسامبر 2010 يعني زمانيکه امتياز ميزباني به قطر اعطا شد، بهطور ميانگين هر هفته 12 کارگر مهاجر از پنج کشور مذکور جان خود را از دست دادهاند. به همان اندازه که اين ارقام شوکهکننده بهنظر ميرسند، شمار تلفات کلي احتمالا به مراتب زيادتر است، زيرا هيچ آماري در خصوص مرگومير کارگران کشورهاي کنيا و فيليپين در دسترس نيست؛ همچنين تلفات ماههاي پاياني سال 2020 نيز محاسبه نشده است. پروژههايي که تکميل شده يا در آستانه جامجهاني 2022 در دست احداث هستند، عبارتنداز: هفت ورزشگاه جديد، يک فرودگاه تازه تاسيس، جادهها، سيستمهاي حملونقل عمومي، هتلها و حتي يک شهر جديد که بهطور خاص براي ميزباني از فينال جامجهاني ساخته ميشود. «نيک مکگيهان» مدير يک گروه حامي حقوق کارگران در منطقه خليجفارس در اينباره به گاردين گفت: بخش بسيار قابلتوجهي از کارگران مهاجري که از سال 2011 جان خود را از دست دادهاند، فقط و فقط به اين خاطر در قطر بودند که دوحه امتياز ميزباني جامجهاني را بهدست آورده بود. درحاليکه علل مرگومير اين کارگران کمبود اکسيژن خون بهدليل سقوط از ارتفاع گزارش شده، عمده دليل مرگ آنان با اختلاف فاحش نسبت به ساير عوامل، «مرگ طبيعي» است که اغلب به مشکلات حاد تنفسي و قلبي مربوط ميشود و دليل آن هم ميتواند تابستانهاي داغ قطر باشد. دولت قطر شمار تلفات را به چالش نکشيده، اما اعلام کرده است: نرخ مرگومير در ميان اين جوامع با توجه به وسعت و جمعيت آماري آن، در بازه قابل انتظار و قابل پيشبيني بوده است. با اين حال، هر زندگي به پايان رسيده يک تراژدي است و در تلاش براي جلوگيري از مرگومير در کشور ما از هيچ کوششي فروگذار نشده است.
جامجهاني بدون خانواده؟!
بازيکنان دانمارک بدون خانوادههاي خود به جامجهاني 2022 سفر خواهند کرد، زيرا اتحاديه فوتبال دانمارک ميخواهد فعاليتهاي خود را در قطر در اعتراض عليه سابقه حقوق بشر اين کشور به حداقل برساند. فدراسيون فوتبال دانمارک درباره اين اتفاق گفت: در گذشته هميشه در جامهاي جهاني همسران بازيکنان نيز با تيم سفر ميکردند اما ما اين سفرها را براي جامجهاني قطر لغو کردهايم. تحليل روزنامه گاردين در فوريه 2021 به اين نتيجه رسيد که از سال 2010 تاکنون 6500 مهاجر از جنوب آسيا در قطر جانباختهاند و سازمان بينالمللي کار گفته است که قطر به اندازه کافي مرگ کارگران را گزارش نميکند. البته اين در حالي است که سازماندهندگان جامجهاني قطر اين ادعا را رد کردهاند.
گزارش فيفا
فدراسيون بينالمللي فوتبال(فيفا) اعلام کرد: 3 نفر بهطور مستقيم بهخاطر کار در ورزشگاههاي ميزبان جامجهاني 2022 جانباختهاند. به گزارش بيلد، 26 روز مانده به شروع جامجهاني در قطر، فيفا در مجموع تاييد کرد در محل ساختوساز استاديومهاي جامجهاني 3 نفر کشته شدند. گفته ميشود که 37 مرگ ديگر بهطور مستقيم بهکار مرتبط نيستند. اين آمار با آمار مرگومير گزارش شده در رسانههاي بريتانيا که چند سال پيش اعلام شد فاصله زيادي دارد. طبق اعلام کميته برگزاري جامجهاني 2022 قطر، طي چند سال گذشته سه نفر در محل ساخت ورزشگاههاي کشور ميزبان جامجهاني قطر در ساعات کاري جان خود را از دست دادهاند. 37 مورد فوتي ديگر به ثبت رسيده است که اين کارگران در حين کار مستقيم در ورزشگاهها فوت نکردهاند. بنابراين کميته سازماندهي اين موارد را بهعنوان مرگهاي غيرمرتبط با کار طبقهبندي ميکند. در گزارشهاي رسانههاي بريتانيا در چند سال گذشته پس از اهداي جامجهاني در دسامبر 2010 اعلام شده بود، هزاران کارگر جامجهاني در طول ساخت ورزشگاهها در اين کشور کشته شدهاند. آماري که قطر آن را قبول ندارد. عفو بينالملل و ديدهبان حقوق بشر نيز خواستار ايجاد صندوق غرامت شدند که اتحاديه فوتبال آلمان نيز از آن حمايت ميکند. برند نويندورف، رئيس اتحاديه فوتبال آلمان بههمراه نانسي فايسر، وزير کشور در پايان ماه اکتبر به قطر سفر خواهند کرد. سخنگوي اتحاديه فوتبال آلمان بيان داشت: تمرکز اين سفر بر روي موضوعات حقوق بشري است که در حاشيه مسابقات مورد بحث قرار خواهد گرفت.
پاسخ به انتقاد
حاکم قطر از ميزان انتقادات وارده به کشورش در آستانه جامجهاني گلايه کرد. تميم بنحمد خليفه آلثاني، امير قطر در دوحه پايتخت اين کشور اظهارکرد: از زمانيکه ما افتخار ميزباني جامجهاني را داشتهايم، قطر در معرض کارزار بيسابقهاي قرار گرفته است که هيچ کشور ميزباني آن را تجربه نکرده است. ما در ابتدا با حسننيت با اين موضوع برخورد کرديم و حتي در نظر گرفتيم که برخي از انتقادات مثبت و مفيد بود و به ما کمک کرد تا جنبههايي را که بايد توسعه يابد، توسعه دهيم، اما بهزودي براي ما روشن شد که متاسفانه انگيزههاي واقعي پشت اين کارزار دشمني بود. امير همچنين بدون پرداختن به جزئيات، انتشار اخبار جعلي و استانداردهاي دوگانه منتقدان را محکوم کرد. شيخ تميم گفت: ميزباني جامجهاني چالش بزرگي براي کشوري به اندازه قطر بود. او ادامه داد: ما اين چالش را بهدليل ايمان به پتانسيل خود پذيرفتيم تا اين مأموريت را انجام دهيم و آن را به موفقيت برسانيم. اين يک موفقيت بزرگ براي همه است.