علیاصغر زرگر کارشناس روابط بینالملل
غربيها به رهبري آمريکا همواره جايگاه و موقعيت ژئوپليتيک و ژئواستراتژيک ايران را درک کردهاند. آنها به وضوح اطلاع دارند که تهران در موقعيت خاصي در خليج فارس قرار گرفته و جايگاه ويژهاي در بين کشورهاي منطقه دارد که با اعمال فشار از سوي غربيها از بين نميرود. از اين رو فارغ از اينکه جمهوري اسلامي ايران در تهران حاکم باشد و چه هرحکومتي در ايران حکمراني کند، غربيها خواهان يک حکومت نزديک با به مواضع خود در ايران هستند. يکي از سياستهاي بريتانيا در مقابل ايران که بعدها به اروپاييها و آمريکاييها در برابر تهران منتقل شد و در حال حاضر نيز در دستور کار آنها قرار دارد؛ اين است که ايران بايد داراي يک حکومت متمايل به غرب باشد. در اين راستا و با در نظر گرفتن حکومت مستقل فعلي در ايران و مواضع ضد صهيونيستي تهران، غربيها نميخواهند ارتباط با ايران را از دست بدهند. بهطوري که تهران به سمت مسکو و پکن که هر دو رقيب آمريکا و اروپا هستند، برود. از اين رو به منظور اينکه موضع تهران را دچار استحاله کنند و ايران را از کشوري عليه غربيها به پايتختي سازگار و همراه تبديل نمايند، به دنبال آن هستند تا با فشارهاي حداکثري ايران را دچار مواضعي کنند که کاري به کار سياستهاي بلند مدت غربيها و خصوصا آمريکاييها در منطقه نداشته باشد. البته نه اينکه مانند عربستان و ياکشورهاي عربي در منطقه که دنبالهرو آنها هستند؛ تبديل شويم بلکه به گونهاي رفتار کنيم که چندان هم با سياستهاي آنها در منطقه کاري نداشته باشيم. از اين منظر نوع سياستهاي دوگانه آنها عليه ايران مشخص ميشود تا ايران موضع خود را تعديل کند و باغربيها کنار بيايد و امتيازي بدهد و کمتر امتياز بگيرد. از اين منظر به دنبال حل نگرانيهاي خود در پرونده هستهاي هستند. همچنين آمريکاييها با اعمال اين سياستها به دنبال آنند که موضع ايران نرمتر شده و در عين حال ايران را حفظ کنند. موضع ايران براي آنها حياتي است زيرا هرکس در جايگاه تهران باشد ميتواند از موقعيت ژئوپليتيک آن به نفع اعمال قدرت خود در منطقه استفاده کند. اين مورد براي غربيها قابل قبول نيست. از اين منظر به دنبال فشارند تا ايران در اين راستا به آنها نزديک گردد. حال اينکه تهران از ابتدا سياستهاي مستقلي را مبتني بر جايگاه خود در منطقه در نظر گرفته است و به دنبال اعمال سياستهاي مبتني بر منافع خود و دوستان نزديک به خود در منطقه است. اين سياستها با سياستهاي غربيها در تعارض باشد نيز براي تهران از اهميت برخوردار نيست.
