آرمان ملي: حالا ديگر ارتباط مردم ايران با فضاي مجازي خارج از کشور قطع شده است. روند اين قطع شدن به صورت مرحله به مرحله صورت گرفت. از روز 25 شهريور سرعت اينترنت کم شد. به تدريج اينترنت، ساعتي شد و در ساعات محدودي از شبانه روز با سرعت پايين در دسترس بود، پلتفرمهاي اينستاگرام و واتساپ فيلتر شدند و مردم نميخواستند در فضاي محدود و تعريف شده مجازي محصور شوند، دست به دامان فيلترشکنها شدند تا اينکه ارتباط با تمام فيلترشکنها هم قطع شد و تمام. اما اين پايان ماجرا نبود و مردم نااميد نشدند. به نظر ميرسيد که فيلترشکنهاي پولي در برخي موارد و تحت شرايط خاصي، کار ميکنند تا اينکه روز گذشته، عيسي زارعپور، وزير ارتباطات، گفت که «استفاده و فروش فيلترشکنها غير مجاز است ولي متأسفانه جرم انگاري نشده است!» او توضيح داد که در حال حاضر تلاشهايي در حال صورت گرفتن هستند تا استفاده از فيلترشکنها علاوه بر غيرمجاز بودن، به سرعت جرم انگاري هم بشود و بعد هم توصيه کرد که مردم تا آنجا که ميتوانند از فيلترشکنها استفاده نکنند! او نگفت که مردم چه کار کنند. البته مسئولان مدام ميگويند که مردم از پلتفرمهاي داخلي استفاده کنند اما توضيحي راجع به اين پلتفرمها نميدهند. در همين زمينه، ابراهيم رئيسي هم روز گذشته در جلسه هيات دولت به مقامات مسئول دستور داده که براي ارتقاي پلتفرمهاي ارتباط داخلي، تلاش کنند. مقصود مسئولان از راهاندازي پلتفرمهاي داخلي، اماکني هستند تا کسب و کارهاي اينترنتي به آنجا کوچ کنند و اين نکته را در نظر نميگيرند که ارتباط با فضاي مجازي خارج از محدوده ايران (در هر حوزه و شغل و علاقهمندي)، مسالهاي نيست که به راحتي بتوان حذف کرد. مگر ميشود ارتباط با فضاي جهاني در تبادل اطلاعات و آشنايي با پيشرفتها و محصولات روز جهان تاثير نداشته باشد. با درنظرگرفتن اين محدوديت، بحث امنيت اين پلتفرمهاي داخلي ديگر موضوعي براي بحث نيست و شايد ديگر براي کاربران مهم نباشد که امنيتشان در استفاده از اين پلتفرمها به خطر بيفتد!
اظهارات مسئولان و کلافگي مردم
در اين ميان اظهارات مسئولان مختلف به جاي اينکه به سوالهاي شهروندان پاسخي داده و آنها را از ابهام بيرون بياورد، بيش از پيش موجبات سردرگمي را فراهم ميکند. براي نمونه مهدي اسماعيلي، وزير ارشاد اسلامي در جمع خبرنگاران گفته؛ «به اين اجماع رسيدهايم که هر کاري در مورد پيامرسانها اتفاق ميافتد بايد دو پيش فرض داشته باشد؛ يکي که بيشترين تسهيل و دسترسي اتفاق بيفتد و اينکه اعتماد عمومي نسبت به آن وجود داشته باشد و فکر ميکنم که با اجماعي که در نظام روي اين موضوع است انشاا... مردم با آرامش بتوانند اين کار را انجام دهند.» سخنان وزير ارشاد اينگونه ادامه مييابد که «در اتفاقاتي که افتاد و تصميماتي که از سوي مراجع امنيتي گرفته شد مهمترين بحث اين بود که ما در حوزه سرويسهاي داخلي، پلتفرمها و شبکههاي پيامرسان بايد چند مساله را براي مردم کاملاً تامين کنيم؛ يکي اينکه به هر حال اين تسهيل و سرويسها و خدماتي که لازم است را به آنها بدهيم نکته بعدي اينکه بايد مردم آن حس اعتماد عمومي را داشته باشند که من فکر ميکنم اين خيلي مهم است.» باري او در پاسخ به اين سوال که آيا برنامه وزارت ارشاد معرفي يک پلتفرم است يا مجموعهاي از پلتفرمها، اينطور گفته: «اساساً معرفي و بحثهاي فني مربوط به عنوان نيست ما در حوزه محتوا هستيم اما به دليل نزديکي کارکرد با دوستانمان در وزارت ارتباطات و شوراي عالي فضاي مجازي و مرکز فرهنگ و هنر در فضاي مجازي دوستان ما در معاونت مطبوعاتي و اطلاعرساني همکاري نزديک و فشردهاي را انجام ميدهند که زمينه اعتماد عمومي بيشتر فراهم شود.» تقيپور، نماينده تهران هم گفته: «هيچکسبوکار اينترنتي نبايد تعطيل شود!» او به مردم کلافه از وضعيت اينترنت گفته: «صاحبان مشاغل خودشان را به يک نرمافزار محدود نکنند.» او در گفتوگو با ايلنا، در خصوص «محدوديتهاي اعمال شده بر اينترنت و برخي نرمافزارها که بخش قابل توجهي از کسبوکارهاي اينترنتي در کشور روي اين بسترها شکل گرفتهاند و لزوم چارهانديشي براي حل اين مساله به منظور جلوگيري از آسيب بيشتر به اين مشاغل»، گفته: «البته تصميمات اخير براي اعمال محدوديت بر فضاي مجازي و اينترنت از سوي دستگاههاي امنيتي براي برقراري نظم و آرامش جامعه اتخاذ شدهاند اما چند موضوع در اين زمينه اصل است که در تصميمگيري نهايي بهنظرم بايد مدنظر قرار گيرند.» او ادامه داده: «نخست اينکه هيچکسب و کار اينترنتي نبايد تعطيل شود، البته من قبلا هم اين مساله را تاکيد کردم که الزاما اسم يک نرمافزار را به کار ميبرند؛ اما اينطور نيست که يک کسب و کار فقط و حتما در يک نرم افزار باشد در حالي که اين کسب و کار ميتواند در محيطهاي ديگر هم آغاز به کار کرده و فعال باشد. لذا عرض من اين است که صاحبان کسب و کار خودشان را به يک نرم افزار محدود نکنند و تلاش کنند کار خود را به نحوي در فضاهاي مختلف توسعه دهند که با مخاطبان بيشتري در ارتباط باشند!» تقيپور در واکنش به اين مساله که «برخي نرمافزارهاي داخلي امکان جذب و افزايش حجم پذيرش کاربر را ندارند و يا با مشکلات فني و ساختاري ديگر مواجه هستند که عملا استقبال از آنها را کاهش ميدهد. آيا بهتر نيست حداقل رفع فيلتر موقتي صورت گيرد تا کاربران امکان انتقال به پلتفرم ديگر را داشته باشند؟»، براي بار ديگرعنوان کرده: «بله همينطور است، به عقيده من هيچکسب و کاري نبايد تعطيل شود، اينکه اين مساله را در همان ابتداي گفتوگو هم تاکيد کردم به اين معناست که بايد امکان انتقال فراهم باشد و انتقال هم زماني امکانپذير است که در داخل ظرفيت و توانايي وجود داشته باشد، اگر اين توانمندي در داخل نباشد طبيعي است که استقبال کاربران را نخواهيم داشت.»