از سانسور پخش زنده تا عدم توجه به خواست مخاطب
آرمان ملي- حميد شجاعي: رويکردها و عملکردهاي صداوسيما چندان در قامت واژهاي که اين رسانه آن را يدک ميکشد يعني «رسانهملي» نميگنجد و نگاهي به عملکردهاي اين رسانه طي سالهاي گذشته نشان ميدهد که صداو سيما به ويژه تلويزيون رسانهاي با رويکردهايي غيرقابل تغيير نشان داده و هر برنامه يا چهرهاي که حرفهاي نو که جامعه محور و بر اساس مطالبات مردم بوده را مطرح کرده با تغييراتي مواجه شده است. چه اينکه البته اين رويه بيشتر در برنامههاي زنده صدا و سيما رخ داده و برنامههاي توليدي اين سازمان نيز اگر با چنين رويهاي پيش رفتهاند؛ قدر مسلم با مميزي مواجه شدهاند.لذا اساسا براي تلويزيون مهم نيست که چه کسي و چه برنامهاي با چه ميزان مخاطب در حال پخش است و اگر نکتهاي عادي در مورد مسائل حوزههاي مختلف از جمله اجتماعي، سياسي، فرهنگي يا اقتصادي مطرح شود به راحتي با مميزي مواجه ميشود و به راحتي آن برنامه، مجري يا مهمان برنامه حذف ميشود. اتفاقا اگر در بسياري از رسانههاي دنيا نظري بيفکنيم در برنامههاي پخش زنده حتي اتفاقاتي رخ ميدهد يا سخناني گفته ميشود که به جهت زنده بودن آن برنامه از آن مساله گذر ميشود اما به نظر ميرسد که احتمالا فقط در صداو سيماي ايران شاهد چنين مسالهاي باشيم که حتي در آنتن زنده نيز مميزي صورت ميگيرد. چه اينکه اساسا نيز مهم نيست که چه برنامهاي در حال پخش است. خواه يک مسابقه ورزشي باشد، يک برنامه گفتوگو محور با حضور مهمانان يا صحبتهاي يک مداح در اجتماع عظيم مردم. چنانکه همين چندي پيش نيز شاهد اين قضيه بوديم. در مراسم گردهمايي ويژه ولادت پيامبر اکرم(ص) که در ميدان وليعصر تهران برگزار شد و با پوشش زنده تلويزيوني نيز همراه بود؛ زماني که محمود کريمي مداح معروف در مورد افراد کم حجاب صحبت کرد گفت: « تا ياد دارم نگاهم نگاه حضرت آقا است و نگاه شهيد عمو قاسم است و در موضوع بيحجابي نيز يک قدم فراتر از حضرت آقا نرفتم و بيادبي به هيچکس نکردم و در هيات هم که ميگويند افراد با موهاي بيرون ميآيند ميگويم چکار داريد در خانه امام حسين(ع) ميآيند.» مورد تشويق حاضران در اين اجتماع بزرگ قرار گرفت؛ اما همين مساله باعث شد تا به سرعت پوشش زنده اين مراسم قطع شود.
از ميثم مطيعي تا عادل فردوسيپور
اين رويکرد صداوسيما صرفا براي امروز و ديروز نيست و در مقاطع گوناگون شاهد چنين رخدادهايي بودهايم. چنانکه در 22 بهمن شعر خواني ميثم مطيعي مداح انقلابي را هم برنتافتند و اين موضوع با واکنش خود وي نيز همراه شد. برنامه نوروزي احسان عليخاني که با حضور چهرههايي همچون اکبر عبدي پخش ميشد به دليل حرفهاي وي با حذف اين مهمان روبهرو شد. علي درستکار مجري برنامه اين شبها نيز که بهطور مرتب اين برنامه را روي آنتن داشت سالها پيش درگير اين مساله شد و با خواندن پيام يکي از مخاطبان و پاسخ به او از فرداي آن روز ديگر در برنامه حضور نيافت. اما شاهبيت اين نوع نگرش صداوسيما را ميتوان در نوع برخورد مديران با عادل فردوسيپور و برنامه نود ديد. برنامهاي که به تنهايي بخش زيادي از مخاطبان را پاي تلويزيون ميکشاند اما به جهت برخوردهاي سليقهاي مديران اين برنامه و چهره مخاطبآور تلويزيون نيز کنار گذاشته شد. تصور ميشد با روي کارآمدن مديران جديد رويکردهاي صداو سيما نيز تغيير خواهد کرد و شاهد فصل جديدي از عملکرد اين رسانه خواهيم بود اما طولي نکشيد تا اين مهم براي همه آشکار شود که با تغيير مديران نيز رويکردها تغيير نخواهد کرد. بسياري بر اين باور است که به جهت همين رويکردها است که مخاطبان صداو سيما طي سالهاي گذشته کاهش پيدا کرده است.
رسانه بخشي از حاکميت
يک کارشناس رسانه در خصوص عملکرد صدا و سيما اظهار داشت: عملکرد صدا وسيما طي چند وقت اخير نشان داده که ديگر آن مرجعيت سابق را در ميان مردم و مخاطبان ندارد و حتي مواضع برخي اصولگرايان نيز نشان ميدهد که صدا وسيما چندان نتوانسته عملکرد مناسبي داشته باشد. . مصطفي ايزدي به «آرمان ملي» گفت: مسئولان صدا و سيما هميشه به دنبال اين بودند که چرا مردم به رسانههاي فارسي زبان خارج از کشور توجه ميکنند که در اين مدت تلويزيون با عملکردهايش ثابت کرد که دليل توجه عام جامعه به رسانههاي خارجي چيست. وقتي توجهي به خواست مردم نشود ريزش مخاطب امري اجتناب ناپذير است. ايزدي تصريح کرد: برخي فکر ميکنند اگر در شبکه 4 که قشر خاصي مخاطب آن هستند يک مناظره بين برخي چهرههاي علمي و سياسي بگذارند وظيفه خود را انجام دادند؛ در صورتي که تمام چهرهها و شخصيتهايي که در قبال جامعه اظهارنظرهاي سودمند کرده و از مطالبات مردم گفتهاند کنار گذاشته شدند. چندين سال است که اصلاحطلبان و ديگر چهرههاي سياسي ميگويند اين نوع رويکردهاي صدا و سيما درست نيست و بايد اصلاح شود، اما امروز ديگر براي همه اين مساله ثابت شده و همه خواستار اين موضوع هستند. وي تاکيد کرد: برخي از مديران مياني و بسياري از هنرمندان با اين رويکرد صداو سيما نسبتي ندارند و معترضند.
