جامجهانی 2022 و فرصت طلایی درآمد ارزی برای ایران
آرمان ملی - صدیقه بهزادپور: سوت جامجهانی فوتبال 30 آبان 1401 در قطر به صدا درخواهد آمد اما فعالیت اقتصادی و پروژههای عمرانی و... در قطر و دیگر همسایگان این کشور به منظور برگزاری مطلوب این رخداد مهم جهانی از مدتها پیش کلید خورده تا بتوانند سهم مطلوبی از درآمدهایی که از این محل ایجاد میشود را از آنِ خود کنند این درحالی است که ایران با وجود بهره داشتن از موقعیت جغرافیایی عالی هیچ اقدام جدی را تاکنون در این زمینه انجام نداده است که در این بین کارشناسان معتقدند برخی از عوامل همچون ایران هراسی، تحریمها، نبود مدیریت مطلوب و سایه سنگین سفره پرچالش نفت بر سر دیگر صنایع از جمله موانع موجود بر سرراه بهرهبرداری خوب ازبزرگترین رویداد ورزشی جهان میدانند و معتقدند با راهکارهای مطلوب در این فرصت ناچیز باقیمانده تا زمان برگزاری جامجهانی فوتبال میتوان به بهره وری اقتصادی - فرهنگی پرداخت.
مریم سلمانیان، کارشناس مدیریت گردشگری در این خصوص به «آرمان ملی» گفت: میزبانی کشور قطر برای بزرگترین رویداد ورزشی پرمخاطب جهان تحت عنوان جامجهانی فوتبال 2022 خبر بسیار خوبی برای قطر و همچنین کشورهای همسایه این کشور بود، چراکه جامجهانی فقط یک رویداد ورزشی نیست بلکه رخدادی است که در حوزههای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی قابل بررسی است و همسایگی ایران با قطر و وجود دو جزیره بزرگ قشم و کیش و پیوستگیهای قومی و فرهنگی و مناسبات خوب سیاسی ایران و قطر چشم انداز خوبی جهت بهره برداری از این رویداد برای فعالان اقتصادی ترسیم کرد و میتواند فرصت خوبی برای نزدیکی بیشتر دو کشور ایران و قطر در زمینه ورزشی و گردشگری باشد که این میتواند روابط سیاسی و ژئوپلیتیک دو کشور را نیز تقویت کند اما این فرصت در سایه بیتوجهی و نبود مدیریت و برنامهریزی مدیران مسئول در حوزههای گردشگری از دست رفت .
جامجهانی حلقه فراموش شده در اقتصاد گردشگری ایران
سلمانیان افزود: ایران در حالی فرصتهای اقتصادی مطلوب حاصل از برگزاری این رویداد ورزشی را از دست داد که دیگر کشورهای همسایه مانند امارات با وجود نداشتن ظرفیتهای عالیِ ایران چون اقلیم چهارگانه آب و هوایی، وسعت سرزمینی، جاذبههای تاریخی و فرهنگی و با برنامهریزیهای مناسب توانستند سهم مطلوبی از مبادلات اقتصادی مسافران جامجهانی فوتبال 2022 را به خود اختصاص دهند اما تا این زمان مسئولان و دست اندرکاران گردشگری ایران نتوانستند حتی در حد و اندازه جذب مسافرهای خارجی هم عمل کند. او ادامه داد: نبود دیپلماسی مناسب مخصوصا با کشورهای همسایه به ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس، نداشتن برنامهریزی و استفاده نکردن از نظرات کارشناسی صاحبنظران در این حوزه باعث شده تا ما این فرصت را از دست بدهیم.درحالی که کشوری مانند امارات متحده عربی با اجاره کردن دو کشتی کروز و استقرار آن در فضای سرزمینی کشور خود درصدد اجاره دادن سوئیتهای این کشتیها به گردشگران و مسافران جامجهانی هستند اما ایران هیچ اقدامی موثر و جدی در رسانههای اجتماعی و جهانی برای جذب گردشگر همزمان با برگزاری جامجهانی نکرده و فقط نظاره گر تلاش دیگر کشورها با
ظرفیتهای بسیار کمتر از ایران بود. این کارشناس معتقد است: همزمان با برگزاری جامجهانی فرصتهای خوبی در بخش اقتصادی در کشور برگزار کننده و کشورهای همجوار ایجاد میشود که مسئولان در سطوح مختلف درصدد بهرهبرداری مطلوب از آن هستند به عنوان نمونه میتوان به ظرفیتهای پنهان در بخشهای اسکان، تامین غذا، گردشگری، حمل و نقل، پوشاک، خرید سوغات و هدایا، خدمات بهداشت و درمان اشاره کرد که میتواند علاوه بر صنعت گردشگری موجبات گردش چرخ اقتصاد کشور را نیز فراهم کند. سلمانیان اضافه کرد: به گردش درآمدن چرخ اقتصاد کشور همزمان با برگزاری رخدادهای مهم سیاسی، ورزشی از دلایل اصلی رقابت برای کسب عنوان برگزار کننده در بین کشورهاست، چراکه صنایع خرد و کوچک نیز در این بین منتفع میشوند و در عین حال فرصتی برای معرفی شاخصهای مهم کشور برگزار کننده در حوزههای مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی را فراهم میکند که میتواند در دراز مدت به امضای تفاهم نامهها و همچنین رونق صنعت گردشگری در بخشهای مختلف گردشگری مذهبی، درمانی شود. این کارشناس درباره اثر تحریم در عملکرد دولت گفت: از تحریم نیز میتوان به عنوان یکی از شاخصهای تاثیرگذار در
ناموفق بودن تلاشهای صورت گرفته در این خصوص یاد کرد ولی ایران در بسیاری از رشتهها و صنایع با وجود تحریم توانسته عملکرد خوبی از خود برجا بگذارد و در این زمینه هم اگر با مدیریت مطلوب همراه میشد میتوانستیم نتایج بسیار خوبی را در بخش اقتصادی شاهد باشیم، هرچند در صورت برنامهریزی مطلوب هنوز میتوان از فرصت باقی مانده به نحو احسن استفاده کرد تا در سایه تعاملات خوب با کشور قطر با ایجاد فرصتهای مطلوب صادرات محصولات و کالاهای ایرانی در بخشهای مختلف علاوه بر تامین نیازهای قطر همزمان با برگزار این رویداد بزرگ ورزشی، از امتیاز معرفی و فروش محصولات و کالاهای اقتصادی و فرهنگی ایرانی در این کشور سودجست.
فرصتهای اقتصادی باقیمانده تا جامجهانی برای ایران
او افزود: برگزاری موسیقیهای سنتی و نمایشهای آئینی، عرضه محصولات فرهنگی و صنایع دستی، معرفی ظرفیتهای گردشگری پزشکی، درمانی، زیارتی، طبیعتگردی و برنامههای فرهنگی ایرانی به چندزبان در کشور قطراز جمله دیگر اقداماتی است که ایران هنوز هم میتواند در فرصت باقیمانده به آن بپردازد و علاوه بر آن همچنین در جذب مسافر از کشورهای همجوار عربی در بخش گردشگری مذهبی و درمانی که سابقه حضور مطلوبی در کشور داریم نیز منتفع شویم و از سوی دیگر برگزاری جامجهانی در قطر فرصت خوبی برای سفیران ایرانی در این کشور خواهد بود تا به معرفی ظرفیتهای مطلوب گردشگری ایران با تنوع آب و هوایی خوب کشورمان و ایجاد حس امنیت حضور در کشورمان و حتی ترغیب به سرمایهگذاری در کشورمان بپردازند. سلمانیان معتقد است: بر اساس آمار موجود هر مسافر بهطور میانگین حدود 1300 تا 1600 دلار طی حضور در کشور مقصد هزینه میکند حال با محاسبهای ساده متوجه خواهیم شد که غفلت ایران از فرصت عالی جامجهانی برای جذب مسافر به کشورمان چه رقم هنگفتی را از چرخه اقتصاد ایران خارج کرده و کشور را از منبع ارزی خوب محروم ساخته است این در حالی است که توریستها بعد از مشاهده
جذابیتهای کشور میزبان برنامهریزیهای آتی را برای حضور با دیگر دوستان و اعضای خانواده انجام میدهد تا در فرصتهای دیگر برای بار دوم به آن کشورها مسافرت کنند که البته این فرصت طلایی برای ایران تاکنون از دست رفته است. این کارشناس غفلت از اقتصاد گردشگری را غیرقابل جبران دانست و افزود: ایران در حالی از اقتصاد صنعت گردشگری در حوزههای مختلف مانند گردشگری ورزشی غافل است و فقط به صنعت نفت و درآمدزایی حاصل از آن میپردازد که مشکلات بسیاری برای فروش یا فناوری نفت وجود دارد در صورتی که اگر برنامهریزی اصولی دراین خصوص وجود داشته باشد علاوه بر درآمدزایی مستقیم حاصل از گردشگر در کشور شاهد اشتغالزایی مطلوب حاصل از به گردش درآمدن چرخ اقتصاد به شکل غیرمستقیم نیز خواهیم بود. او ادامه داد: رونق صنعت گردشگری مقولهای نیست که فقط مختص به یک مقطع زمانی خاص مانند برگزاری رویدادهای ورزشی یا سیاسی باشد، بلکه باید با برنامهریزیهای مناسب و پیگیریهای مستمر در کمیسیون گردشگری مجلس و در تعامل با دولت و مسئولان ذیربط به آن توجه کرد در غیر اینصورت از دایره رقابت با دیگر کشورها مانند ترکیه حذف خواهیم شد. سلمانیان اضافه کرد:
ظرفیتهای جذب گردشگر و ساخت سازههای عالی دریایی و خاکی در ایران مطلوب است و در صورت به کارگیری دیپلماسی خوب و شناسایی علاقهمندیهای مسافران خارجی میتوانیم چرخ صنعت گردشگری را سریعتر از گذشته به حرکت درآوریم هرچند ایران در سالهای گذشته در بخشهای گردشگری مذهبی و درمان نسبتا موفق عمل کرده اما هنوز فرصتهای خالی بسیاری در این بخشها موجود است که باید بهطور جدی به آن پرداخت بنابراین جامجهانی 2022 قطر و یا میزبانی هر مسابقه جهانی در عرصه ورزش در این منطقه میتواند به بهتر شناساندن کشورهای خلیج فارس به جهان کمک کرده و همچنین کشورهای منطقه با استفاده از این فرصت با تقویت دیپلماسی روابط همجواری و اتخاذ سیاست صلح جویانه نسبت به یکدیگر در جهت ایجاد صلح و آرامش در منطقه خلیج فارس تلاش کنند و همچنین منجر به بهبود و تقویت روابط متقابل میشود.
