دانــستنیهـــا
«ورزش» تنها راه بهبود «کبد چرب»
دانشيار دانشگاه علوم پزشکي ايران، در خصوص اهميت ورزش در درمان کبدچرب، نکاتي را متذکر شد. علي مظاهرينژاد، در برنامه «ضربان» شبکه سلامت، ابتدا به تفاوتهاي ورزش و فعاليت فيزيکي اشاره کرد و گفت: فعاليت فيزيکي به فعاليتي اطلاق ميشود که به وسيله عضلات اسکلتي بدن صورت ميگيرد و انرژي مصرف ميکند. اگر فعاليت بدني تکرار شونده، برنامهريزي شده و هدفمند باشد، نام ورزش را بهخود اختصاص ميدهد. نکته ديگر شدت ورزش است که به سه دسته خفيف، متوسط و شديد طبقهبندي ميشود. وي افزود: در ورزش خفيف هنگام ورزشکردن بهراحتي ميتوانيم صحبت کنيم اگر در حين ورزش با هر 4 الي 5 کلمه نفسنفس بزنيم اين فعاليت ورزشي متوسط محسوب ميشود و اگر هر 1 الي 2 کلمه، نفسنفس بزنيم، در حال انجام ورزش شديد هستيم. اين متخصص طب ورزشي بيان داشت: در ورزشکردن نوع شديد، مدت زمان ورزش کمتر خواهد بود. در فرد سالمي که هيچ مشکلي ندارد، انجام 150 الي 300 دقيقه ورزش در هفته با شدت متوسط و يا 75 الي 150 دقيقه با شدت زياد، توصيه ميشود. وي ادامه داد: براي کسانيکه وقت زيادي براي ورزشکردن ندارند توصيه به انجام ورزشهاي متناوب با شدتهاي شديد ميشود. در مطالعات اخير ثابت شده که اگر با فواصل حتي يک دقيقه ورزش کنيد، مفيد است زيرا اثرات آن به شکل تجميعي حساب ميشود؛ البته به شرط آنکه در طول روز در مجموع حداقل 30 دقيقه ورزش متوسط را انجام داده باشيم که 5 روز در هفته هم تکرار شده باشد. مظاهرينژاد در پاسخ به اين سوال که آيا افرادي که در هفته يکبار به کوه ميروند و 150 دقيقه ورزش ميکنند را ميتوان جزو حرکات ورزشي هفتگي آنها محسوب کرد، توضيح داد: بله، اين افراد حتما به حرکات ورزشي هفتگي خود ادامه دهند. وي از تعداد گامهاي افراد در شبانهروز بهعنوان انجام حرکات ورزشي نام برد و افزود: ايدهآل اين قدمها حدود 10 هزار گام در طول شبانهروز است که در صورت شدتبخشيدن به اين گامها، ميتوان آن را به 8 هزار عدد هم رساند.
پيادهروي، بهترين ورزش
مظاهرينژاد گفت: عمليترين و بهترين ورزش که نياز به هيچگونه زمان و مکان خاصي ندارد انجام پيادهروي روزانه با اين روش است. وي در خصوص نوع ورزش و اهميت آن، افزود: ورزشها به 3 گروه هوازي، مقاومتي و انعطافپذيري تقسيمبندي ميشوند. در ورزشهاي هوازي، زمان نقش موثري دارد مانند دويدن، راهرفتن، واليبال و…، ورزشهاي قدرتي، ورزشهايي هستند که در مقابل يک مقاومت انجام ميگيرند مانند شناي سوئدي، ورزش با وزنه و کش. وي تاکيد کرد: ورزشهاي قدرتي بايد از يک حداقلي برخوردار باشند براي نمونه حداقل بايد دو الي سه روز در هفته ورزش قدرتي انجام شود. قابل ذکر است يک روز فاصله بين انواع ورزش قدرتي، لازم است. ورزشهاي انعطافپذيري، کششي هستند و انجام حداقل دو روز از اين نوع ورزش در هفته پيشنهاد ميشود. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران گفت: در افراد مبتلا به کبدچرب تنها راه بهبود، ورزش است. وي ادامه داد: کبدچرب بيماري شايعي است که امروزه ثابت شده شايعترين علت کبدچرب، اضافهوزن و چاقي است. روش ارجح براي کاهشوزن، رژيم غذايي همراه با ورزش است. اين متخصص طبورزشي بيان داشت: افراد لاغر که مبتلا به کبدچرب هستند، حتما بايد ورزش کنند. همچنين، اگر هنگام ورزش کاهشوزن پيدا نکنيد، مطمئن باشيد اين ورزش در درمان کبدچرب شما موثر بوده است. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي ايران تصريح کرد: به ميزان کالري مورد نياز روزانه بدن متابوليسم پايه گفته ميشود بدن ما حتي هنگام استراحت با انجام عملکردهاي اساسي براي حفظ زندگي، کالري ميسوزاند. در هنگام ورزش به آنزيمهاي کبدي کمک ميکنيم که فعال شوند و چربيها را به سلول بفرستند تا سوخته شوند، بدينترتيب چربيهاي موجود در کبد به مرور زمان کاهش پيدا ميکند. وي افزود: با اندازهگيري ميزان انرژي پايه هر فرد و ضرب آن در وزن فرد و همچنين عدد 3.5 و تقسيم به عدد 200؛ عددي بهدست ميآيد که نشاندهنده انرژي است که در اين فرد پس از انجام يک دقيقه فعاليت، سوزانده ميشود که اگر 6 ماه با سوزاندن چنين انرژي ورزش کنيد به احتمال زياد موفق به درمان کبدچرب خود خواهيد شد. مظاهرينژاد متذکر شد: اگر فردي پس از گذشت 6 ماه با سوزاندن کالري تعيين شده در اين فرمول، کاهشوزن پيدا نکند، نياز به مراجعه به پزشک متخصص گوارش خواهد داشت.
ارتباط فشارخون بالا با تحليل استخوانها
شواهد نشان ميدهد که فشارخون بالا با افزايش خطر از دستدادن استخوان مرتبط است. مطالعه جديد محققان نشان ميدهد که فشارخون بالا در موشهاي جوان با کاهش سلامت استخوان مشابه آنچه در طول فرآيند پيري مشاهده ميشود، مرتبط است. اين يافتهها همچنين نشان ميدهد که اين از دستدادن استخوان در موشهاي جوان ميتواند بهدليل افزايش التهاب مرتبط با فشارخون بالا باشد. نويسنده اين مطالعه، «اليزابت.هنن»، از دانشگاه وندربيلت در تنسي، گفت: «با توصيف از دستدادن استخوان ناشي از فشارخون بالا در موشهاي جوان، ما يک جمعيت جديد بالقوه در معرض خطر شکستگيهاي استخوان را شناسايي کرديم. اين بدان معني است که فشارخون بالا در کودکان ممکن است پيامدهاي مهمي در سنين بالاتر داشته باشد که هنوز مورد تحقيق قرار نگرفته است.» پوکياستخوان يک بيماري استخواني است که با کاهش تراکم موادمعدني استخوان و تغيير در ساختار استخواني مشخص ميشود. اين تغييرات شامل ضعيفشدن استخوانها بوده که خطر شکستگي را افزايش ميدهد. چندين مطالعه مشاهدهاي نشان داده است که افراد مبتلا به فشارخون بالا در معرض خطر بيشتر شکستگي ناشي از پوکياستخوان هستند. علاوه بر اين، شواهدي نيز وجود دارد که نشان ميدهد داروهاي خاصي براي فشارخون بالا نيز ميتوانند استحکام استخوانها را افزايش داده و خطر شکستگيهاي ناشي از پوکياستخوان را کاهش دهند. محققان فکر ميکنند افزايش التهاب ميتواند يکي از مکانيسمهايي باشد که ميتواند ارتباط بين فشارخون بالا و پوکياستخوان را توضيح دهد. مطالعات قبلي نشان دادهاند که التهاب در ايجاد فشارخون بالا نقش دارد.
