اول فرهنگ‌سازی؛ بعد اقناع جامعه

آرمان ملي- حميد شجاعي: جامعه امروز با مسائل مختلفي مواجه است و يکي از اين امور که تا حدي بر اعتماد عمومي نيز تاثير گذاشته بحث نحوه پوشش و آمد و شد زنان است که با اجراي طرح گشت‌هاي امنيت اخلاقي موسوم به گشت ارشاد با چالش‌هايي مواجه شده است. ترديد و شکي نيست که برخورد با بي‌قانوني وظيفه تامين کنندگان نظم و امنيت است. اما نکته اينجا است که به قرائت صاحب نظران با زبان، بيان و روش بهتري نيز مي‌توان به اين مساله پرداخت. امروز بايد جامعه را در حوزه مسائل مختلف به اقناع منطقي رساند و اگر دستگاه‌هاي فرهنگي بتوانند اين مهم را محقق کنند موفقيت بسيار بزرگي را حاصل خواهند کرد. اما اينکه صرفا با رويکرد قهري برخورد شود نه تنها نگاه مردم و جامعه را خدشه‌دار مي‌کند بلکه تاثير چنداني هم نخواهند داشت.

يک طرح و چندين پيشنهاد

پس از روي کار آمدن دولت مسائل مختلفي در کشور پيش آمده که تاثيرات خود را بر جامعه نيز گذاشته است که از آن جمله مي‌توان به عملکرد اقتصادي دولت، رشد افسار گسيخته قيمت‌ها و تاثير آن بر معيشت مردم؛ طرح صيانت، محدود سازي اينترنت و کيفيت پايين آن و همچنين تاثير تحريم‌ها اشاره کرد. با اين همه اما يک موضوع چند ماهي است که جزء دغدغه‌هاي جامعه قرار گرفته و با واکنش‌هاي متفاوتي نيز مواجه بوده است. ماجراي استقرار گشت‌‌هاي ارشاد در نقاط مختلف جهت تذکر و برخورد با برخي بد پوششي زنان بد حجابي و بي‌حجابي که سال‌ها پيش نيز در دولت احمدي نژاد براي اولين بار مطرح شد و چندي نيز به کار افتاد اما در نهايت با شکست پروژه به محاق فراموشي رفت و اکنون چند ماهي است که پس از 8 سال دوباره شاهد باز استقرار گشت‌هاي ارشاد هستيم که چندان مورد رضايت جامعه نبوده است. واکنش‌ها و اظهار نظرهاي مختلف جامعه شناسان و صاحب نظران در اين خصوص باعث شده تا اين بار نيز اين طرح چندان موفقيتي حاصل نکند و اين نگاه در اذهان جامعه مطرح شود که اگر اين طرح موفق عمل مي‌کرد چرا در دوره اول جمع شد؟ البته در اين ميان برخي مسئولان امر نيز در خصوص کيفيت و چگونگي برخورد با مساله بد حجابي و پوشش زنان اختلاف نظر دارند. از شخص رئيس‌جمهور که اخيرا در نشست خبري خود عنوان کرد: « جامعه مدار قانون است، هيچ‌کس حق کار سليقه‌اي يا فراقانوني ندارد.» تا انسيه خزعلي معاون امور زنان رياست‌جمهوري که از اساس منکر وجود گشت ارشاد شد و همچنين هاشمي گلپايگاني، دبير ستاد امر به معروف و نهي از منکر که اساسا برخورد قهري و آمرانه را راه چاره دانسته و پيشنهاد دستگيري سلبريتي‌ها در جشنواره فجر را داده است. البته اين پايان ماجرا نبوده و پاي پول هم به داستان گشت ارشاد باز شد. جايي که چند وقت پيش ليستي از جريمه‌هاي بد حجابي با مصداق‌هاي متفاوت منتشر شد که بازتاب‌هاي زيادي داشت. تا حدي که مرکز اطلاع‌رساني فراجا اعلام کرد: «چنين ليستي وجود نداشته و مورد تاييد فراجا نيست، بحث‌هايي در اين خصوص مطرح شده، اما ارتباطي به رقم جريمه نداشته و هنوز هيچ موضوع جديدي به ما ابلاغ نشده است.» اين در حالي است که بسياري بر اين باورند که امروز با تغييرات جامعه و تغيير نسلي بايد با فرهنگ سازي بتوان به اقناع جامعه در امور مختلف به ويژه در امر پوشش پرداخت و کاري کرد که خودشان اين مساله را درک کنند، چراکه نسل‌ها متفاوت هستند و مسلما مثل يکديگر فکر و عمل نمي‌کنند.

حجاب اجبار نيست قانون است

يک فعال سياسي اصولگرا در ارتباط با سخت‌گيري‌ها در دولت سيزدهم و موضوع گشت ارشاد در جامعه اظهار داشت: خط بيگانه به دنبال بي‌بند و باري و بي‌نظمي است و خط استکبار با ملت ما و اصولا با اسلام و تمدن ايران نمي‌خواند. ايراني از بيگانه بدش مي‌آيد. ما بيگانه ستيز نيستيم اما بيگانه پذير هم نيستيم. آيا صداي آمريکايي‌ها واقعا دلسوز بانوان ما هستند؟! اينها مي‌خواهند بانوان ما آزاد باشند؟! اينها کساني هستند که رضا شاه و محمدرضا شاه را به اين مملکت آورده‌اند و در کل دنيا از ديکتاتورها حمايت مي‌کنند. اسدا... بادامچيان گفت: مساله دوم مساله سليقه‌ها و ديدگاه‌ها است. بعد از پيروزي انقلاب در نظام ما نه مساله چادر اجباري شده و نه حجاب اجباري شده است، بلکه قانوني شده است. قانون اين است که در کشور اسلامي حجاب از ضروريات است و بايد طبق قانون رعايت شود. وي افزود: مگر بانوان عربستان چه مي‌کنند؟ در حال حاضر در اين کشور ديکتاتوري محض است و حمايت آمريکا وجود دارد. پس بايد توجه کنيم که آنچه غرب مي‌گويد به معناي دلسوزي براي ما نيست. دبيرکل حزب مؤتلفه اسلامي افزود: در مساله گشت ارشاد بايد دقت کرد که گشت ارشاد چيست؟ گشت ارشاد يک نهاد قانوني است و مي‌گويد اگر يک زني رعايت مسائل قانوني را در معابر نکرد و خواست لخت شود، چه کسي بايد جلوگيري کند؟ بايد اجازه بدهيم هر کسي دلش خواست لخت شود؟ هر کسي دلش خواست وسط خيابان برقصد؟! غرب اين است و اگر شما به غرب برويد وضعيت همين است. بادامچيان بيان کرد: گشت ارشاد ابتدا تذکر مي‌دهد اما وقتي مي‌بيند فرد کاري خلاف قانون انجام مي‌دهد مجبور به برخورد مي‌شوند. حال در اين بين جرياني استکباري وجود دارد که بازي در مي‌آورد. افرادي مامور هستند که در اين ميانه بازي دربياورند و فورا عکس گرفته مي‌شود و در شبکه‌هاي مجازي منتشر مي‌شود و شبکه‌هاي معاند منتشر مي‌کنند. معلوم است که چه کسي اينجا خلاف کرده است، آيا گشت ارشاد خلاف کرده است؟ نه آنهايي که خلاف مي‌کنند مشخص هستند. نمي‌توان با پليس راهنمايي دعوا کرد که چرا جلوي تخلفات راهنمايي و رانندگي را مي‌گيرد.