نگـــــاه

رحمان قهرمانپور:

ارزش استراتژيک برجام کاهش يافته است

يک تحليلگر مسائل بين‌الملل درباره شرايط فعلي حاکم بر روند مذاکرات و تبادل پاسخ‌ها اظهار داشت: اين واقعيت که ارزش استراتژيک برجام براي هر دو طرف کاهش يافته است را بايد بپذيريم. در سال 2015 برجام، يک برند شد و فضاي جديدي ايجاد کرد تا در نظام کنترل تسليحاتي و ثبات منطقه موثر باشد، اما وقتي برجام اجرا شد، حتي در دولت اوباما هم سرمايه‌گذاري شرکت‌هاي آمريکايي در ايران بيشتر نشد. در ايران هم ما فکر مي‌کرديم شرايط بهتر مي‌شود، اما سرعت لازم را نداشتيم، چون زيرساختش را نداشتيم. اينکه فرصت به شما داده شود، يک بحث است اينکه آمادگي براي بهره‌برداري از فرصت داشته باشيم، بحث ديگري است. رحمان قهرمان‌پور گفت: نگاهي که آمريکا و ايران و کشور‌هاي منطقه در 2015 به برجام داشتند با نگاه امروز خيلي فرق دارد. عربستان و امارات آن زمان بسيار نگران برجام بودند، اما الان مثل گذشته ديگر نگران نيستند. اين روند در طرف آمريکايي هم به همين شکل است و برجام ارزشش کم شده، چون در برجام 2015 انتظار بود که سياست چرخش به آسياي آمريکا را تسهيل کند و با ايران بتوانند کار کنند، اما بعد ترامپ آمد و همه چيز رويه ديگري به خود گرفت. وي افزود: کسي فکرش را هم نمي‌کرد کشور‌ها از برجام بيرون بروند آن هم آمريکا. همه مراقبت‌هاي سياسي و حقوقي براي اينکه اگر ايران تخلف کرد مراتب به شوراي امنيت کشانده شود در نظر گرفته شد و اتفاقا مذاکرات سختي بر سر آن شد، اما هيچ‌کس فکر نميکرد که ممکن است خود آمريکا از برجام خارج شود! از اين رو الان در 2022 بايد بپذيريم که ديگر برجام 2015 و شرايطي که آن را محقق کرد وجود ندارد. قهرمانپورتاکيد کرد که انتظارات ما از برجام نبايد حداکثري باشد. در بهترين حالت مي‌توان انتظارات متوسطي داشت در حالي که در 2015 اميدواري براي اينکه برجام فضاي سياست خارجي و اقتصاد ايران را تغيير دهد، زياد بود و در طرف آمريکايي هم همين نگرش بود مبني بر اينکه ايران در منطقه دست از محور مقاومت بردارد، اما ديدند که اين‌گونه نشد. اين کارشناس مسائل بين‌الملل ادامه داد: هر سياستمداري در ايران و آمريکا که پرونده هسته‌اي و برجام را دنبال مي‌کند، مي‌داند در بهترين حالت انتظارات متوسط بايد از برجام داشته باشند و مثل 2015 تحول جدي با بازگشت به آن و اجراي مجددش در منطقه يا در رابطه با کنترل تسليحات ايجاد نمي‌شود و دليل وضعيت فعلي که دو طرف مساله برايشان فوريت ندارد شايد همين است که به اين جمع‌بندي رسيده‌اند که حتي اگر برجام احيا شود، انتظارات حداکثري دو طرف که در 2015 وجود داشت را ديگر برطرف نمي‌کند. اين کارشناس مسائل بين‌الملل تصريح کرد: ايران و آمريکا تا جايي که امکان دارد، مي‌خواهند امتياز کمتر دهند و امتياز بيشتر بگيرند و اين کار را سخت مي‌کند. وي در پاسخ به اينکه به نظر افکار عمومي نسبت به اخبار مذاکرات و احياي برجام بي‌تفاوت‌تر از قبل شده است و حساسيت‌ها ديگر مثل قبل نيست اظهار کرد: تحليل‌گران بازار و اقتصاد شايد از يک سال قبل تاکيد داشتند که نبايد انتظار تحول بنيادين از برجام داشت، اما به نظر مي‌رسد در سطح عمومي‌تري اين مساله دارد رواج پيدا مي‌کند و مردم در سطحي عمومي‌تر به اين احساس رسيده‌اند شرايط اقتصادي اينقدر سخت شده که حتي برجام هم اجرايي شود، تفاوتي در اصل موضوع ايجاد نمي‌کند. اينکه آقاي اميرعبداللهيان گفتند، مردم از ما نتيجه مي‌خواهند حرف مهمي است. براي روند و جزئيات در اولويت نيست مهم اين است که اجراي برجام يا هر توافق ديگري چه تاثيري بر زندگي و معيشت آنها خواهد گذاشت. قهرمان‌پور خاطرنشان کرد: البته براي دولت آقاي رئيسي کار سخت است. براي دولت مهم است که هم اصولگرايان با توافق همراهي کنند و هم اصلاح‌طلبان نتوانند به آن حمله کنند؛ اين شرايط کار را براي دولت سخت کرده است.

ديپلمات پيشين:

آمريکا نياز دارد پاسخ ايران را بدهد

يک ديپلمات پيشين کشورمان گفت: زياده خواهي‌هاي آمريکايي‌ها تمام نشدني است و ما فقط حق خودمان را مي‌خواهيم. سيد علي سقائيان در ارزيابي خود از روند گفت‌وگوها و مذاکرات براي احياي برجام و توافق هسته‌اي اظهار داشت: به نظر بنده وضعيت به نفع ماست، آمريکا به اين مساله نياز دارد و بايد پاسخ دهد، زياده خواهي‌هاي آمريکايي‌ها تمام نشدني است، ما فقط حق‌مان را مي‌خواهيم. وي تصريح کرد: بعد از خروج ترامپ از برجام به مزايايي که بايد سهم ما مي‌شد، متأسفانه نرسيديم و حتي تحريم‌ها افزايش يافت، مسائل بانکي به وجود آمد، تحريم پشت تحريم اعمال شد و آمريکايي‌ها بازي را وارونه جلوه دادند. اين ديپلمات پيشين کشورمان خاطرنشان کرد: در مورد مسائل پادماني نيز آقاي اسلامي رئيس سازمان انرژي اتمي گفتند که پرونده بايد حتما بسته شود. بنابراين تصور مي‌کنم خواسته‌هاي ايران معقول و منطقي است و آمريکا بايد پاسخ دهد زيرا به اين مساله نياز دارد و در آينده نزديک انتخابات پيش‌رو است، بايدن اگر نتواند به توافق برسد نمي‌تواند در انتخابات هم نتيجه بگيرد. سفير سابق کشورمان در برزيل همچنين بيان کرد: بايد در نظر داشته باشيم که اسرائيل و عربستان هم در اين مساله از نفوذ و فشار خود استفاده مي‌کنند، اين موضوعات بازي صهيونيست‌هاست با لابي که دارند به دنبال تامين منافع خودشان هستند. سقائيان افزود: معتقدم آمريکايي‌ها بدانند منافع خودشان را بايد نسبت به منافع صهيونيست‌ها ترجيح دهند. آمريکايي‌ها چون خود را قدرت برتر مي‌دانند مي‌خواهند خواسته‌هايشان را تحميل کنند اما ما زير بار اين تحميل‌ها نخواهيم رفت. وي ادامه داد: دولت آقاي رئيسي هم سياستي که در اين راستا پيش برده اين بوده که مردم را شرطي نکرده تا همه مسائل به برجام مرتبط باشند، درست است که فشار زيادي به مردم وجود دارد، اما با اقتصاد مقاومتي تلاش مي‌شود مشکلات حل شوند حتي روس‌ها به دنبال اين هستند که از تجربيات ما استفاده کنند.